ΤΟΠΙΚΑ

Η Κως βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Δεν είναι απλώς ένας επιτυχημένος τουριστικός προορισμός· είναι ένας τόπος με ιστορικό βάθος, από την εποχή του Ιπποκράτη μέχρι σήμερα, που όμως κινδυνεύει να χάσει ολοκληρωτικά την ταυτότητά του μέσα στη μονοκαλλιέργεια του μαζικού τουρισμού.Ας μιλήσουμε καθαρά. Η τοπική κοινωνία έχει εθιστεί στη λογική του «όσο φέρνει χρήμα, είναι καλό». Η δημοτική αρχή ακολουθεί – και συχνά ενισχύει – αυτή τη νοοτροπία. Η Περιφέρεια χειροκροτεί κάθε επένδυση χωρίς ουσιαστικά φίλτρα, χωρίς συνολικό σχέδιο φέρουσας ικανότητας, χωρίς σαφείς κόκκινες γραμμές.Και μετά αναρωτιόμαστε γιατί:Οι υποδομές ασφυκτιούν.Το οδικό δίκτυο καταρρέει το καλοκαίρι.Το νερό και η ενέργεια πιέζονται στα όριά τους.Οι νέοι δεν μπορούν να βρουν προσιτή κατοικία.Η πολιτική ευθύνη είναι συγκεκριμένη. Δεν υπάρχει ολοκληρωμένο μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης. Δεν υπάρχει στρατηγικό σχέδιο που να λέει «ως εδώ». Υπάρχει μόνο διαχείριση της σεζόν και επικοινωνία έργων.Όμως ευθύνη δεν έχουν μόνο οι αρχές. Η κοινωνία που σήμερα καταγγέλλει, είναι η ίδια που χθες ζητούσε εξυπηρετήσεις. Είναι η ίδια που θεωρεί φυσιολογικό να παρακάμπτονται κανόνες όταν την εξυπηρετεί. Είναι η ίδια που μετρά την επιτυχία με τον τζίρο του Αυγούστου και όχι με την ποιότητα ζωής του Φεβρουαρίου.Αν δεν αλλάξουμε νοοτροπία, καμία δημοτική αλλαγή δεν θα είναι αρκετή.Χρειαζόμαστε:Ρητές ζώνες προστασίας και αυστηρό χωροταξικό σχεδιασμό.Όρια στην υπερσυγκέντρωση μεγάλων τουριστικών μονάδων.Επενδύσεις σε ποιότητα, όχι σε ποσότητα.Στρατηγική για κατοικία εργαζομένων και νέων οικογενειών.Πολιτική βούληση να συγκρουστεί με μεγάλα συμφέροντα.Η Κως δεν μπορεί να είναι απλώς «τουριστικό προϊόν». Είναι κοινωνία. Είναι κοινότητα. Είναι τόπος που πρέπει να αντέξει στον χρόνο.Το πραγματικό ερώτημα προς τη Δημοτική Αρχή και την Περιφέρεια δεν είναι πόσες αφίξεις είχαμε φέτος. Το ερώτημα είναι: ποιο είναι το όριο; Ποιο είναι το σχέδιο; Ποια Κω παραδίδουμε στις επόμενες γενιές;Αν δεν απαντηθούν αυτά, τότε δεν μιλάμε για ανάπτυξη. Μιλάμε για σταδιακή φθορά με καλό ταμείο.Και αυτή δεν είναι στρατηγική. Είναι πολιτική μυωπία.

Σχεδόν κάθε μέρα περνώ μπροστά από το ετοιμόρροπο πια κτήριο, της πρώην 80 ΑΔΤΕ, για να πάω στο πατρικό μου σπίτι. Μόνο λύπη αισθάνομαι για το κατάντημά  του, που φέρνει την ευθύνη για την θλιβερή εμφάνιση, στο πιο όμορφο σημείο, πάνω στο πέταλο του πέτρινου,  λιμανιού της πόλης μας. Επανέρχομαι με νέες φωτογραφίες που τράβηξα, για να αναφερθώ και πάλι στο ιστορικό κτήριο, με την ελπίδα  να συγκινήσω,  όσους είναι οι αρμόδιοι.   Ένα κτήριο με λαμπρό παρελθόν, διανύει ζοφερό παρόν, με  άγνωστο μέλλον. Ποιο είναι το μέλλον αυτού του  ιστορικού κτηρίου;  Είναι   ένα υπέροχο κτήριο, της σύγχρονης και νεώτερης ιστορίας των Δωδεκανήσων, που αν και έπρεπε να γίνει Μουσειακός χώρος, για να στεγάσει εκθέματα εποχής καταστρέφεται.  Κτισμένο  δίπλα στο λιμάνι, πνίγεται στην εγκατάλειψη και στην αδιαφορία  όλων. Ανάμεσα σε δυο υπέροχα Ξενοδοχεία, το ‘Άστρο’ και το ‘Κόστα Παλλάς’, το κτήριο αυτό, το φωτογραφίζουν δεκάδες τουρίστες,  για την κατάντια και το άσχημο χάλι του. Αυτό  το αρχιτεκτονικό αριστούργημα, που κάποτε κοσμούσε τη Δυτική πλευρά  του λιμανιού, κραυγάζει απεγνωσμένα για βοήθεια. Η περίοπτη θέση του τοπογραφικά, στην ακτή Κουντουριώτη, γίνεται πιο σημαντική, αφού κοντά του καταλήγουν τέσσερεις  κεντρικοί δρόμοι της πόλης μας. Είναι οι  οδοί  Θεμιστοκλέους, Αβέρωφ, Κανάρη και Μπουμπουλίνας. Μετά την ολοκλήρωση της  Ενσωμάτωσης  της Δωδεκανήσου το 1946-1947,  με την μητέρα Ελλάδα, το υπέροχο αυτό κτήριο μεταβιβάστηκε στο Ελληνικό Δημόσιο. Οι   προσπάθειες του Υπουργείου Πολιτισμού, για να χαρακτηριστεί διατηρητέο μνημείο και η επιθυμία του Δήμου, για  να αξιοποιηθεί, ως  Λαογραφικό Μουσείο  της νεότερης ιστορίας, φαίνεται να έχουν παγώσει.                                 Αν ανατρέξουμε στην Αρχειοθήκη του Δήμου της Κω, θα διαβάσουμε λίγα λόγια, για την κατασκευή  αυτού του ιστορικού κτηρίου. Κατασκευάστηκε κατά την τριακονταετή,  ζοφερά περίοδο της Ιταλοκρατίας (1912 -1943). Κτίστηκε μαζί με το συγκρότημα των κτηριακών εγκαταστάσεων του Λινοπότη, που ήταν πρώτα Γεωργική και Γεωπονική Σχολή, γνωστή ως η Παιδούπολη και έπειτα ως Στρατόπεδο του ενδόξου Ελληνικού Στρατού. Τα κτήρια του Λινοπότη, εκτός από τους καλοδιατηρημένους  χώρους της Εκκλησίας  του Ιερού Ναού Αγίου Παύλου, βρίσκονται στο έλεος της εγκατάλειψης, και αυτά.  Το  ιστορικό κτήριο της πρώην 80 ΑΔΤΕ, έγινε μετά  τον φοβερό σεισμό του Απριλίου του  1933. Αλλά ούτε και ο ίδιος δυνατός σεισμός του Ιουλίου  του 2017, δεν το κατέστρεψε ολοσχερώς, αλλά άντεξε. Στο οικόπεδο δε όπου κτίστηκε,  υπήρχε το  παλιό Μουσουλμανικό κοιμητήριο. Ταυτόχρονα, λίγο πιο πέρα έκτισαν το κτήριο της ΔΕΗ και το Ιταλικό Σχολείο, το λεγόμενο ‘Ασύλο’, δηλαδή  το σημερινό υπό ανακαίνιση    3ο  Δημοτικό Σχολείο.     Το κτήριο της βίλλας Μπρουνέττι, έγινε το 1935 και χρησιμοποιήθηκε ως κατοικία  του Ιταλού Αξιωματούχου και γενικού γιατρού, καθώς και μαιευτήρα γυναικολόγου, Αλεξάνδρου- Αντωνίου  Μπρουνέττι. (Αlessandro- AntonioΒrunettι). Αυτό,  του το είχε παραχωρήσει η  τότε Ιταλική Διοίκηση. Αφού μετά την Ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων, παραχωρήθηκε στο Ελληνικό Δημόσιο, αρχικά έγινε χώρος Δημόσιων Υπηρεσιών Υγείας, με την ονομασία ΠΙΚΠΑ.  Όταν μεταφέρθηκε το ΠΙΚΠΑ, στην οδό Ελευθέριου Βενιζέλου, χρησιμοποιήθηκε και ως κατοικία, αφού ενοικιάστηκε στην αρχοντική οικογένεια Ουρανού.                                           Έπειτα,  φιλοξένησε την Στρατιωτική Διοίκηση του Ελληνικού Στρατού, ως Ταξιαρχία 80 ΑΔΤΕ. Μετά την μεταστέγαση της Ταξιαρχίας στον Αμπάβρη, πριν μερικά  χρόνια το 2010,  το κτήριο εγκαταλείφθηκε στην τύχη του και στην διάθεση  των καιρικών συνθηκών και της ανελέητης φθοράς του χρόνου. Παρά τα τριάντα χρόνια, ζοφερής Ιταλικής σκλαβιάς, οι κατακτητές θέλησαν να μετατρέψουν τα Δωδεκάνησα, σε πολυτελή νησιά, για δικό τους παραθερισμό. Έφτιαξαν  καταπληκτικά, κυβερνητικά και ιδιωτικά κτήρια, όπως η εν λόγω κατοικία του Ιταλού γιατρού  Μπρουνέττι-Brunetti. Ο  κυβερνήτης Μάριο Λάγκο -MarioLagoκαι ο μετέπειτα σκληροτράχηλος Ιταλός στρατηγός Ντε Βέκκι -DeVechiτο 1936,  θέλησε να φτιάξει κτήρια επιβλητικά,  που εξέφραζαν την φασιστική, απολυταρχική και ιμπεριαλιστική, ιδεολογία των Ιταλών κατακτητών. Έτσι  σφράγισαν  οι Ιταλοί δυνάστες,  με τα αρχιτεκτονήματά  τους, την   έντονη παρουσία τους, στα βασανισμένα Δωδεκάνησα.          Θα μου επιτρέψετε αγαπητοί αναγνώστες, να συμπληρώσω πέρα από τα πολύτιμα Αρχεία του Δήμου μας, πως το κτήριο αυτό το γνώρισα από πολύ κοντά και εκτίμησα την υπέροχη αρχιτεκτονική δομή και ευπρεπή παρουσία του. Για ένα διάστημα, κατοικούσε η ευυπόληπτη οικογένεια Ουρανού,  οι γονείς του εξαίρετου δικηγόρου κ. Σωκράτη και του ξεχωριστού παιδίατρου κ. Μανώλη Ουρανού. Με την αδελφή τους  την κ. Ρένα Ουρανού, ήμασταν συμμαθήτριες. Έτσι  με καλοδέχονταν η πάντα φιλόξενη και πρόσχαρη οικογένεια της  στο σπίτι τους,  για το συνηθισμένο διάβασμα και  για παρέα.  Πράγματι ήταν ένα σπίτι στις δόξες του, γεμάτο αρχοντιά, ευτυχία, νοικοκυροσύνη και αξιοπρέπεια.                         Αλλά και η   στέγασή του ΠΙΚΠΑ το είχε ζωντανέψει. Φυσικά   και η στέγαση της Ταξιαρχίας, το κρατούσε ακέραιο.  Τελευταία  φορά που ανέβηκα τα πέτρινα σκαλοπάτια του και μπήκα στις αίθουσες, με τα Βενετσιάνικα ασπρόμαυρα, μωσαϊκά  πλακάκια στα πατώματα, ήταν σε μια γενική Συνέντευξη Τύπου, στα τοπικά ΜΜΕ και εγώ μαζί με την Έγκριτη εφημερίδα το  ‘Βήμα της Κω,’ του αείμνηστου Γιάννη Ιωαννίδη.                                                                      Είχε έλθει  τότε, ο κραταιός  επί ΠΑΣΟΚ,  Υπουργός Άμυνας ο κ. Γιάννος Παπαντωνίου. Καθώς  θυμάμαι μετά την Συνέντευξη Τύπου,  προσέφερε αναψυκτικά, σε όλη την δημοσιογραφική ομάδα του νησιού. Αλλά και ο τότε δραστήριος Ταξίαρχος,  κ. Νικόλαος Ντούβας, εκτός από την Λέσχη Αξιωματικών Κω, μας είχε καλέσει για γενική ενημέρωση και στα γραφεία της Ταξιαρχίας.   Είχα την ευκαιρία, να διαπιστώσω τότε, πως το καταπληκτικό  κτήριο της Ιταλικής βίλας Μπρουνέττι - Βrunetti,  στα χέρια των Στρατιωτικών, με την φροντίδα ανώτερων Αξιωματικών  και οπλιτών, ήταν άρτια συντηρημένο, πεντακάθαρο και με πολύ καλά φροντισμένο  τον περιβάλλοντα χώρο,  καθώς και  τον κήπο του.                        Όλοι  λοιπόν δίκαια αναρωτιόμαστε, πιο είναι το μέλλον αυτού του μοναδικού ιστορικού  κτηρίου;   Θα  το κατατρώει, η φθορά του χρόνου; Θα  μείνει μόνιμα σκουπιδότοπος  ή θα ανακαινιστεί,  έπειτα και από τις  ενοχλήσεις και του τελευταίου μεγάλου σεισμού;               Θα    συνεχίσει να αποτελεί μια άσχημη, δυσφημιστική εικόνα, για ντόπιους και ξένους, στην κεντρική παραλιακή πλευρά  της πόλης μας; Θα το νοιαστούν η Κυβέρνηση, η Περιφέρεια, ο Δήμος έστω και η Ευρωπαϊκή Ένωση, με τα ανάλογα κονδύλια;   Ή  θα μείνουμε, στον συνήθη χορό, των προεκλογικών  υποσχέσεων;    Βέβαια, συχνά, ο Δήμος Κω, το φροντίζει με την Υπηρεσία καθαριότητας για  γενικό, τακτικό καθαρισμό.                                               Ωστόσο,  το  λαό της Κω, δεν τον ενδιαφέρουν οι διαφορές με την Κτηματική Εταιρία του Δημοσίου, με το ΤΑΥΠΕΔ, με τα Υπουργεία Πολιτισμού και Άμυνας, με την Περιφέρεια και τους εκάστοτε Δημάρχους.  Ο  κόσμος της Κω, θέλει αυτό το κεντρικό, ιστορικό κτήριο,  να ανακαινιστεί,  να αποκατασταθεί  να γίνει στολίδι και σημείο αναφοράς και προ πάντων δείγμα πολιτισμού, στο νησί μας. Κάποια  στιγμή  πληροφορηθήκαμε, ότι το είχαν καταλάβει άστεγοι,  με  ό, τι αυτό συνεπάγεται, σε συντήρηση και γενική καθαριότητα. Μαζί με  μια μικρή, περιορισμένη  φωτιά τελευταία, που ευτυχώς  πρόλαβαν και την έσβησαν  εγκαίρως.  Τελικά   το εγκαταλειμμένο ιστορικό κτήριο, φωνάζει βοήθεια και  εκπέμπει SOS.  Ποιός  θα μπορέσει να το σώσει;  Πρόσφατα είχε μια μεγάλη ταμπέλα, για πώληση η οποία τώρα δεν υπάρχει πια. Μήπως τελικά πουλήθηκε;  Μακάρι  να το αγοράσει κάποιος και να το φτιάξει,  γιατί το κτήριο αυτό, είναι ένα ερείπιο, επικίνδυνα ετοιμόρροπο  και χρειάζεται να ξαναγίνει όπως του αξίζει.                                                                           Ξανθίππη Αγρέλλη

Σας προσκαλούμε σε έκτακτη συνεδρίαση της Δημοτικής Επιτροπής Κω, η οποία θα πραγματοποιηθεί με τηλεδιάσκεψη, την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου 2026 και ώρα 12:00, σύμφωνα με το άρθρο 75 του Ν. 3852/2010 «Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης- Πρόγραμμα Καλλικράτης» (ΦΕΚ 87/7-6-2010, Τεύχος Πρώτο), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, με μοναδικό θέμα στην ημερήσια διάταξη:Έγκριση μετακίνησης του Δημάρχου Κω, κ. Θεοδόση Νικηταρά και των Αντιδημάρχων κ. Κωνσταντίνου Ζαχαρού, κ. Αλέξανδρου Χρυσόπουλου, κ. Παναγιώτη Χατζηχριστοφή και κας Διονυσίας Γιαννούλη στην Αθήνα στις 19-2-2026 για τη συμμετοχή τους σε υπηρεσιακές συναντήσεις στα υπουργεία Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας, Εθνικής Άμυνας και Υποδομών & Μεταφορών.* Η έκτακτη σύγκληση της Δημοτικής Επιτροπής έγκειται στο γεγονός ότι οι συναντήσεις στα υπουργεία Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας, Εθνικής Άμυνας και Υποδομών & Μεταφορών σχετίζονται με τα έκτακτα καιρικά φαινόμενα και την εξεύρεση χρηματοδοτήσεων των απαιτούμενων έργων.Η Πρόεδρος της Δημοτικής Επιτροπής & Αντιδήμαρχος ΟικονομικώνΓεωργία Κασσιώτη