ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Η Ελ­λά­δα είχε ανοί­ξει τη συ­ζή­τη­ση για την «ψη­φια­κή ενη­λι­κί­ω­ση» πριν το ζή­τη­μα της προ­στα­σί­ας των ανη­λί­κων στα μέσα κοι­νω­νι­κής δι­κτύ­ω­σης λάβει τη ση­με­ρι­νή ευ­ρω­παϊ­κή διά­στα­ση. Από την πρώτη πο­λι­τι­κή πα­ρέμ­βα­ση του πρω­θυ­πουρ­γού Κυ­ριά­κου Μη­τσο­τά­κη στη Γε­νι­κή Συ­νέ­λευ­ση των Ηνω­μέ­νων Εθνών πριν από πε­ρί­που δύο χρό­νια, μέχρι την ανά­πτυ­ξη του Kids Wallet και την πρό­τα­ση της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής για το EU Kids Act, η συ­ζή­τη­ση με­τα­κι­νή­θη­κε από το αν χρειά­ζε­ται να υπάρ­ξει ηλι­κια­κό όριο, στο πώς αυτό μπο­ρεί να εφαρ­μο­στεί στην πράξη χωρίς να δη­μιουρ­γού­νται νέοι κίν­δυ­νοι για τα προ­σω­πι­κά δε­δο­μέ­να των χρη­στών.Το νέο βήμα είναι πλέον η εθνι­κή νο­μο­θέ­τη­ση με την κυ­βέρ­νη­ση να προ­ω­θεί την εφαρ­μο­γή του ορίου των 15 ετών από την 1η Ια­νουα­ρί­ου 2027. Την ίδια ώρα σε ευ­ρω­παϊ­κό επί­πε­δο, δια­μορ­φώ­νε­ται ένα πλαί­σιο που προ­βλέ­πει δια­φο­ρε­τι­κή προ­σέγ­γι­ση για τις ηλι­κί­ες 13 έως 15 ετών με πρό­σβα­ση σε ει­δι­κά δια­μορ­φω­μέ­να πε­ρι­βάλ­λο­ντα κοι­νω­νι­κής δι­κτύ­ω­σης και αυ­ξη­μέ­νους πε­ριο­ρι­σμούς ως προς τον τρόπο λει­τουρ­γί­ας τους.Σε συ­νέ­ντευ­ξή του στο Αθη­ναϊ­κό-Μα­κε­δο­νι­κό Πρα­κτο­ρείο Ει­δή­σε­ων με αφορ­μή την πα­ρου­σί­α­ση -μαζί με τον υπουρ­γό επι­κρα­τεί­ας ‘Ακη Σκέρ­τσο- του νέου πλαι­σί­ου στο Υπουρ­γι­κό Συμ­βού­λιο, ο υπουρ­γός Ψη­φια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης και Τε­χνη­τής Νοη­μο­σύ­νης Δη­μή­τρης Πα­πα­στερ­γί­ου πε­ρι­γρά­φει τη δια­δρο­μή από τις πρώ­τες ελ­λη­νι­κές πρω­το­βου­λί­ες μέχρι το ευ­ρω­παϊ­κό πλαί­σιο και εξη­γεί γιατί η Ελ­λά­δα επι­λέ­γει να προ­χω­ρή­σει τώρα χωρίς να πε­ρι­μέ­νει την ολο­κλή­ρω­ση της ευ­ρω­παϊ­κής νο­μο­θε­τι­κής δια­δι­κα­σί­ας.Ο κ. Πα­πα­στερ­γί­ου ανα­φέ­ρε­ται ανα­λυ­τι­κά στον τρόπο με τον οποίο θα γί­νε­ται η επα­λή­θευ­ση ηλι­κί­ας επι­ση­μαί­νο­ντας ότι το Kids Wallet δεν επι­στρέ­φει την ημε­ρο­μη­νία γέν­νη­σης ή άλλα στοι­χεία ταυ­τό­τη­τας αλλά μόνο μια έν­δει­ξη για το αν ο χρή­στης βρί­σκε­ται πάνω ή κάτω από το εκά­στο­τε ηλι­κια­κό όριο. Πα­ράλ­λη­λα, εξη­γεί γιατί θε­ω­ρεί ότι η ευ­θύ­νη δεν μπο­ρεί να είναι ισο­με­ρώς κα­τα­νε­μη­μέ­νη με­τα­ξύ πλατ­φορ­μών και γο­νέ­ων. Μιλά για την ανά­γκη ενη­μέ­ρω­σης των οι­κο­γε­νειών και πε­ρι­γρά­φει τις επι­πτώ­σεις που μπο­ρεί να έχει η εθι­στι­κή σχε­δί­α­ση των ψη­φια­κών υπη­ρε­σιών στα παι­διά, ενώ ανα­φέ­ρε­ται και στην ευ­ρω­παϊ­κή δια­δι­κα­σία επι­βο­λής των κα­νό­νων μέσω του Digital Services Act στον ρόλο της ΕΕΤΤ.Ακο­λου­θεί η συ­νέ­ντευ­ξη του Δη­μή­τρη Πα­πα­στερ­γί­ου:ΕΡ.: Η Ελ­λά­δα είχε ανοί­ξει τη συ­ζή­τη­ση για την «ψη­φια­κή ενη­λι­κί­ω­ση» πριν αυτή απο­κτή­σει τη ση­με­ρι­νή ευ­ρω­παϊ­κή διά­στα­ση. Ποια ήταν η δια­δρο­μή από τις ελ­λη­νι­κές πρω­το­βου­λί­ες μέχρι το EU KIDS Act και σε ποια ση­μεία υπάρ­χει σή­με­ρα σύ­γκλι­ση;ΑΠ.: Η Ελ­λά­δα άνοι­ξε αυτή τη συ­ζή­τη­ση πολύ νωρίς ακρι­βώς πριν από δύο χρό­νια. Ήταν τότε που ο πρω­θυ­πουρ­γός από το βήμα των Ηνω­μέ­νων Εθνών μί­λη­σε για την ανά­γκη κοι­νής δρά­σης και κοι­νής λήψης μέ­τρων.Δεν ήταν εύ­κο­λη αυτή η δια­δρο­μή. Χρειά­στη­κε στη συ­νέ­χεια να βγού­με στην Ευ­ρώ­πη να συ­ζη­τή­σου­με και να πα­ρου­σιά­σου­με τον τρόπο με τον οποίο εμείς φα­ντα­ζό­μα­σταν αυτά τα μέτρα. Αρ­κε­τά νωρίς, εδώ και πε­ρί­που ενά­μι­ση χρόνο, πα­ρου­σιά­σα­με τον τρόπο με τον οποίο θα μπο­ρού­σε να λει­τουρ­γή­σει ένας μη­χα­νι­σμός επι­βε­βαί­ω­σης ηλι­κί­ας γιατί αυτό ήταν ο «ελέ­φα­ντας στο δω­μά­τιο»: ο ισχυ­ρι­σμός των πλατ­φορ­μών ότι δεν μπο­ρού­σαν να είναι βέ­βαιες για την ηλι­κία ενός χρή­στη.Το Kids Wallet τόσο στην πρώτη του μορφή όσο και στην πιο πρό­σφα­τη ήταν αυτή η απά­ντη­ση. Γι’ αυτό και χαι­ρό­μα­στε γιατί σε όλο αυτό το διά­στη­μα συ­νερ­γα­ζό­με­νοι και με άλλα κράτη κα­τα­φέ­ρα­με να ωθή­σου­με και να πιέ­σου­με την Ευ­ρώ­πη προς αυτό το κεί­με­νο το οποίο πα­ρου­σιά­στη­κε πριν από με­ρι­κές ημέ­ρες με τις βα­σι­κές αρχές του EU KIDS Act.Βέ­βαια από εδώ και πέρα, μένει για μεν την Ευ­ρώ­πη να το ορι­στι­κο­ποι­ή­σει και για δε την Ελ­λά­δα να προ­χω­ρή­σει στη νο­μο­θέ­τη­ση όπως ακρι­βώς εί­χα­με πει.ΕΡ.: Ποια στοι­χεία της ελ­λη­νι­κής προ­σέγ­γι­σης θε­ω­ρεί­τε ότι επη­ρέ­α­σαν πε­ρισ­σό­τε­ρο την ευ­ρω­παϊ­κή συ­ζή­τη­ση;ΑΠ.: Θεωρώ ότι ήταν δύο τα βα­σι­κά ση­μεία. Το ένα ήταν η ηλι­κία της ψη­φια­κής ενη­λι­κί­ω­σης όπου προσ­διο­ρί­στη­καν τα 15 χρό­νια. Θέλω στη συ­νέ­χεια να εξη­γή­σω λίγο και το 13-15 που προ­τεί­νει η Ευ­ρώ­πη.Το δεύ­τε­ρο και πάρα πολύ ση­μα­ντι­κό ήταν η προ­σέγ­γι­ση για την επι­βε­βαί­ω­ση ηλι­κί­ας. Το Kids Wallet δεν επι­στρέ­φει κα­νέ­να στοι­χείο παρά μόνο αν ένας χρή­στης ή ένα παιδί είναι πάνω ή κάτω από τα 12 τα 13 ή τα 15 ανά­λο­γα με τα όρια που τε­λι­κά θα τε­θούν. Αυτή τη στιγ­μή φαί­νε­ται ότι το όριο είναι τα 15, με μια εν­διά­με­ση κλί­μα­κα για τις ηλι­κί­ες 13 έως 15.Και τι ση­μαί­νει αυτό το 13-15; Κά­ποιος θα μπο­ρού­σε να πει: «Μα εσείς λέ­γα­τε απο­κλει­σμό κάτω από τα 15 και η Ευ­ρώ­πη το θέτει λίγο δια­φο­ρε­τι­κά». Η Ευ­ρώ­πη δεν το θέτει δια­φο­ρε­τι­κά. Τι λέει; Ότι από τα 13 μέχρι τα 15 μπο­ρούν τα παι­διά να έχουν μια πρώτη επαφή με κά­ποια μέσα κοι­νω­νι­κής δι­κτύ­ω­σης.Με αυτά που έχου­με σή­με­ρα; Σε καμία πε­ρί­πτω­ση. Δεν δέ­χε­ται ούτε η Ευ­ρώ­πη σε αυτή την πολύ ευαί­σθη­τη ηλι­κία των παι­διών στο γυ­μνά­σιο στην ουσία, να υπάρ­χουν social media, τα οποία θα έχουν εθι­στι­κό πε­ριε­χό­με­νο, θα επι­τρέ­πουν το συ­νε­χές scrolling και θα λει­τουρ­γούν για άπει­ρες ώρες εκτός εάν κά­ποιος γο­νέ­ας ρυθ­μί­σει το κι­νη­τό του παι­διού του σε λι­γό­τε­ρες ώρες.Αυτό λοι­πόν, που λέει η Ευ­ρώ­πη για τις ηλι­κί­ες 13 έως 15 είναι ότι ναι μπο­ρούν να υπάρ­χουν κά­ποια social media χωρίς όμως, προ­σω­πι­κούς λο­γα­ρια­σμούς των παι­διών με κλει­δώ­μα­τα για το βράδυ, με μέ­γι­στη χρήση μία ώρα την ημέρα και χωρίς ατε­λεί­ω­το scrolling.‘Αρα ναι νο­μί­ζω πως η προ­σέγ­γι­σή μας στα δύο αυτά ση­μεία, επη­ρέ­α­σε σε με­γά­λο βαθμό και την ευ­ρω­παϊ­κή λύση, την πρό­τα­ση για τη νο­μο­θέ­τη­ση του EU KIDS Act.ΕΡ.: Γιατί επι­λέ­ξα­τε να προ­χω­ρή­σε­τε τώρα στη νο­μο­θέ­τη­ση του ορίου των 15 ετών από τη στιγ­μή που έχει ήδη ανα­κοι­νω­θεί η ευ­ρω­παϊ­κή πρω­το­βου­λία;ΑΠ.: Είναι ανα­γκαίο διότι η Ευ­ρώ­πη ναι μεν ανα­κοί­νω­σε τι προ­τί­θε­ται να κάνει όμως, από την πρό­θε­ση μέχρι την ευ­ρω­παϊ­κή νο­μο­θέ­τη­ση θα πε­ρά­σουν αρ­κε­τοί μήνες. Εμείς, θα πρέ­πει και μπο­ρού­με -αυτό δεν απα­γο­ρεύ­ε­ται από την Ευ­ρώ­πη- να νο­μο­θε­τή­σου­με και μά­λι­στα να νο­μο­θε­τή­σου­με συμ­βα­τά με αυτά τα οποία η Ευ­ρώ­πη είπε.‘Αρα, θα πρέ­πει εμείς να πά­ρου­με τα μέτρα μας. Προ­φα­νώς, στην πο­ρεία πι­θα­νώς, θα τρο­πο­ποι­ή­σου­με ση­μεια­κά τη νο­μο­θε­σία. Όμως, το πρώτο και πολύ ση­μα­ντι­κό βήμα είναι μπρο­στά μας. Θα γίνει το επό­με­νο διά­στη­μα.Εί­χα­με πει ότι θα το φέ­ρου­με τον Αύ­γου­στο στη Βουλή. Με­σο­λά­βη­σαν όμως, όλες αυτές οι πλη­ρο­φο­ρί­ες για την επερ­χό­με­νη πλέον ευ­ρω­παϊ­κή πρω­το­βου­λία οπότε οφεί­λα­με να πε­ρι­μέ­νου­με αυ­τούς τους δύο μήνες.Από την 1η Ια­νουα­ρί­ου του 2027 ξε­κι­νά­με και πα­ράλ­λη­λα συμ­με­τέ­χου­με πολύ πιο ενερ­γά πλέον γιατί υπάρ­χει και ένα κεί­με­νο στο τρα­πέ­ζι για την ευ­ρω­παϊ­κή νο­μο­θέ­τη­ση έτσι ώστε πραγ­μα­τι­κά το EU KIDS Act να πιά­σει και τα social media αλλά και το κομ­μά­τι της τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης.Γιατί και αυτό το κομ­μά­τι θέλει ρύθ­μι­ση. Εκεί είναι πολύ επι­κίν­δυ­νο, ένα παιδί να ρω­τά­ει οτι­δή­πο­τε σε ένα μο­ντέ­λο τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης και να παίρ­νει προ­φα­νώς οποιεσ­δή­πο­τε απα­ντή­σεις.ΕΡ.: Πώς θα με­τρή­σε­τε αν αυτή η πο­λι­τι­κή πέ­τυ­χε; Τι θα πρέ­πει να έχει αλ­λά­ξει στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα των παι­διών σε ένα ή δύο χρό­νια για να πείτε ότι το μέτρο έχει απο­τέ­λε­σμα;ΑΠ.: Έχει πραγ­μα­τι­κά εν­δια­φέ­ρον να δούμε τι πέ­τυ­χε και τι δεν πέ­τυ­χε. Να δούμε το λε­γό­με­νο πα­ρά­δειγ­μα της Αυ­στρα­λί­ας, γιατί εκεί δεν πήγε καλά. Δεν είναι όμως, η από­λυ­τα σωστή βάση.Επι­τυ­χία είναι να βγού­με με έναν νόμο, ο οποί­ος θα πε­ρά­σει το μή­νυ­μα: «Ξέ­ρεις παιδί μου το να μπαί­νεις στα social media σε έναν λο­γα­ρια­σμό που προ­ο­ρι­ζό­ταν για έναν ενή­λι­κο ενώ εσύ είσαι 13 ετών, απα­γο­ρεύ­ε­ται».‘Αρα θα πρέ­πει να βγού­με όντως με ενη­μέ­ρω­ση με στή­ρι­ξη των γο­νέ­ων. Οι γο­νείς δεν μπο­ρούν με όσα κα­θη­με­ρι­νά βιώ­νουν -ή βιώ­νου­με και εγώ γο­νέ­ας είμαι- να είναι συ­νε­χώς πάνω από το κε­φά­λι του παι­διού. Οφεί­λουν όμως, να κά­νουν κά­ποια βα­σι­κά πολύ πρώτα βή­μα­τα.Αν δη­λα­δή ένας γο­νέ­ας όταν μια πλατ­φόρ­μα ζη­τή­σει επι­βε­βαί­ω­ση ηλι­κί­ας βάζει το δικό του κι­νη­τό ή τη δική του ταυ­τό­τη­τα τότε προ­φα­νώς έχου­με απο­τύ­χει. Αυτό όμως, πρέ­πει να το εξη­γή­σου­με στους γο­νείς.Συ­νε­πώς, επι­τυ­χία θα είναι πρώ­τον, να υπάρ­ξει αυτή η νο­μο­θέ­τη­ση. Δεύ­τε­ρον, να βά­λου­με κά­ποια επι­πλέ­ον τε­χνι­κά μέτρα σε σχέση με το τι νο­μο­θε­τή­θη­κε στην Αυ­στρα­λία. Γιατί όντως όλοι αυτοί οι τρό­ποι κλει­δώ­μα­τος θα μπο­ρού­σαν τε­χνι­κά να πα­ρα­καμ­φθούν αλλά υπάρ­χουν και επι­πλέ­ον δια­δι­κα­σί­ες που μπο­ρού­με να προ­τεί­νου­με και αυτό θα κά­νου­με στις πλατ­φόρ­μες και στην Ευ­ρώ­πη.Συ­νε­πώς, για μένα επι­τυ­χία θα είναι πρώ­τον η νο­μο­θέ­τη­ση. Δεύ­τε­ρον, η ενη­μέ­ρω­ση των γο­νέ­ων. Και τρί­τον, το να μπο­ρέ­σου­με να βοη­θή­σου­με τα παι­διά να δουν τον πραγ­μα­τι­κό κόσμο και όχι τον κόσμο μέσα από τα γυα­λιά του ψη­φια­κού κό­σμου και των social media.ΕΡ.: Υπάρ­χει σχε­δια­σμός για μια ορ­γα­νω­μέ­νη κα­μπά­νια ενη­μέ­ρω­σης των γο­νέ­ων και των κη­δε­μό­νων;ΑΠ.: Ναι. Και στο Υπουρ­γι­κό Συμ­βού­λιο επί­σης, επι­ση­μάν­θη­κε πόσο ση­μα­ντι­κό είναι να πάμε στα σχο­λεία να μι­λή­σου­με με δα­σκά­λους και εκ­παι­δευ­τι­κούς και κυ­ρί­ως, να μι­λή­σου­με με συλ­λό­γους γο­νέ­ων και κη­δε­μό­νων αλλά και ομά­δες γο­νέ­ων.Ως υπουρ­γός έχω κάνει τις πιο εν­δια­φέ­ρου­σες συ­ζη­τή­σεις για το θέμα αυτό στα δύο χρό­νια που πέ­ρα­σαν από τότε που «πα­τή­σα­με το κου­μπί» και μά­λι­στα, μί­λη­σε και ο πρω­θυ­πουρ­γός σε συ­ζη­τή­σεις που κά­να­με σε ομά­δες γο­νέ­ων. Εκεί, ελεύ­θε­ρα και χωρίς να μας κυ­νη­γά­ει ο χρό­νος μιας σχο­λι­κής ώρας συ­ζη­τή­σα­με για το τι δια­κυ­βεύ­ε­ται, τι μέτρα μπο­ρούν να παρ­θούν και πώς μπο­ρούν πραγ­μα­τι­κά οι γο­νείς να ρυθ­μί­σουν διά­φο­ρες δια­δι­κα­σί­ες γο­νι­κού ελέγ­χου και τέλος, πώς τε­λι­κά τα παι­διά μπο­ρούν να ισορ­ρο­πή­σουν ανά­με­σα στον ψη­φια­κό και τον αλη­θι­νό κόσμο.Δεν εί­μα­στε τε­χνο­φο­βι­κοί. Υπάρ­χουν πολύ εν­δια­φέ­ρο­ντα πράγ­μα­τα τα οποία ένα παιδί μπο­ρεί να δει και να μάθει στο δια­δί­κτυο αλλά υπάρ­χει και ένας φυ­σι­κός κό­σμος, ο φυ­σι­κός τρό­πος με τον οποίο τα παι­διά μας οφεί­λουν να με­γα­λώ­σουν. Οφεί­λου­με εμείς να τους επι­τρέ­ψου­με να με­γα­λώ­σουν.ΕΡ.: Γιατί θε­ω­ρεί­τε ότι πρέ­πει να υπάρ­ξει εθνι­κή ρύθ­μι­ση τώρα και να μην πε­ρι­μέ­νου­με την ολο­κλή­ρω­ση του EU KIDS Act;ΑΠ.: Με δε­δο­μέ­νο ότι το ευ­ρω­παϊ­κό πλαί­σιο θα κάνει κατ’ εκτί­μη­ση πε­ρί­που 20 μήνες για να ψη­φι­στεί, με­ρι­μνού­με και για την επό­με­νη γενιά παι­διών του δη­μο­τι­κού και του γυ­μνα­σί­ου τα οποία θα είναι αβο­ή­θη­τα μέσα σε ένα ψη­φια­κό τοπίο χωρίς ρύθ­μι­ση χωρίς κα­θο­δή­γη­ση.Αφού λοι­πόν, πλέον ξέ­ρου­με τις βα­σι­κές αρχές δεν έχου­με κα­νέ­να λόγο να πε­ρι­μέ­νου­με και να χά­σου­με 20 μήνες.ΕΡ.: Η ελ­λη­νι­κή ρύθ­μι­ση είναι σε ένα ση­μείο αυ­στη­ρό­τε­ρη από την ευ­ρω­παϊ­κή πρό­τα­ση. Υπάρ­χει πε­ρί­πτω­ση να αλ­λά­ξει στην πο­ρεία και γιατί επι­λέ­χθη­κε αυτή η προ­σέγ­γι­ση;ΑΠ.: Όχι και η ελ­λη­νι­κή νο­μο­θε­σία θα προ­σαρ­μο­στεί σε αυτά που πε­ρί­που το EU KIDS Act λέει αλλά δεν λέει κάτι συ­γκλο­νι­στι­κά δια­φο­ρε­τι­κό.Η Ευ­ρώ­πη δεν λέει ότι στα 13 ένα παιδί θα μπει στο Instagram όπως είναι το Instagram σή­με­ρα. Λέει πως θα μπο­ρούν τα παι­διά να έχουν πρό­σβα­ση, βέ­βαια με γο­νι­κή συ­ναί­νε­ση σε ει­δι­κά δια­μορ­φω­μέ­να πε­ρι­βάλ­λο­ντα social media, χωρίς συ­νε­χές scrolling, όπου δεν θα επι­τρέ­πε­ται σε έναν ξένο να στέλ­νει μη­νύ­μα­τα και δεν θα λει­τουρ­γεί το βράδυ. Σε ένα τέ­τοιο πε­ρι­βάλ­λον, λέει η Ευ­ρώ­πη ότι θα μπο­ρού­σαν τα παι­διά να αρ­χί­σουν να μπαί­νουν.Θεωρώ, λοι­πόν ότι η δική μας αυ­στη­ρή στάση βο­ή­θη­σε και την Ευ­ρώ­πη αλλά και τις πλατ­φόρ­μες να έρ­θουν λίγο πιο κοντά σε αυτά που θέ­λου­με.ΕΡ.: Πώς μπο­ρεί μια πλατ­φόρ­μα να γνω­ρί­ζει ότι ένας χρή­στης είναι κάτω των 15 ετών χωρίς να συλ­λέ­γει ή να ζητά προ­σω­πι­κά δε­δο­μέ­να και στοι­χεία ταυ­τό­τη­τας;ΑΠ.: Οι πλατ­φόρ­μες έχουν το βάρος της ανα­ζή­τη­σης της πραγ­μα­τι­κής ηλι­κί­ας. Θα πρέ­πει λοι­πόν να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν τους ούτως ή άλλως έξυ­πνους αλ­γο­ρίθ­μους που έχουν και οι οποί­οι στις πε­ρισ­σό­τε­ρες πε­ρι­πτώ­σεις μπο­ρούν να κα­τα­λά­βουν ότι το δικό σας και το δικό μου προ­φίλ δεν είναι προ­φίλ ενός δε­κα­πε­ντά­χρο­νου. Και επί­σης, νο­μί­ζω πως μπο­ρούν να κα­τα­νο­ή­σουν αν ένα προ­φίλ ανή­κει σε ένα μι­κρό­τε­ρο παιδί.Στις πε­ρι­πτώ­σεις όμως, που δεν έχουν αυτή την εύ­λο­γη βε­βαιό­τη­τα αυτό που μπο­ρούν να κά­νουν είναι να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν το ερ­γα­λείο το οποίο η Ευ­ρώ­πη προ­τεί­νει και εμείς ήδη έχου­με υλο­ποι­ή­σει το Kids Wallet.Το Kids Wallet ακο­λου­θεί τις τε­χνι­κές προ­δια­γρα­φές που έβγα­λε η Ευ­ρώ­πη και δεν επι­στρέ­φει κα­νέ­να στοι­χείο. Αυτό ήταν το προ­α­παι­τού­με­νο της λύσης που η Ευ­ρώ­πη σχε­δί­α­σε και εμείς τε­λι­κά υλο­ποι­ή­σα­με: να επι­στρέ­φει μόνο ένα flag, ένα σήμα, δη­λα­δή, ότι αυτός ο χρή­στης είναι πάνω ή κάτω από τα 15. Δεν επι­στρέ­φει καν την ημε­ρο­μη­νία γέν­νη­σης.ΕΡ.: Πώς θα εφαρ­μο­στεί στην πράξη το μέτρο απέ­να­ντι σε πλατ­φόρ­μες που δεν έχουν έδρα στην Ελ­λά­δα;ΑΠ.: Για τον λόγο αυτό η ευ­ρω­παϊ­κή νο­μο­θε­σία και η ελ­λη­νι­κή νο­μο­θε­σία πα­τούν στο DSA στο Digital Services Act το οποίο προ­βλέ­πει ήδη ποι­νές για διά­φο­ρες τέ­τοιου εί­δους πα­ρα­βά­σεις και πα­ρα­βιά­σεις.Στο πλαί­σιο των πε­ραι­τέ­ρω συ­ζη­τή­σε­ων με την Ευ­ρώ­πη με προ­βλη­μα­τί­ζει το πώς μπο­ρού­με να φέ­ρου­με όλη αυτή τη δια­δι­κα­σία των προ­στί­μων λίγο πιο κοντά μας. Αυτό όμως,, είναι κάτι υπό διε­ρεύ­νη­ση. Μέχρι τότε ακο­λου­θού­με όλη τη δια­δι­κα­σία που προ­βλέ­πει το DSA. Δη­λα­δή τι; Η ελ­λη­νι­κή αρ­μό­δια αρχή που είναι η ΕΕΤΤ ανα­φέ­ρει το ζή­τη­μα πα­ρα­δείγ­μα­τος χάριν της πρό­σβα­σης ενός δε­κα­τε­τρά­χρο­νου σε κά­ποιο μέσο κοι­νω­νι­κής δι­κτύ­ω­σης στην Ιρ­λαν­δία και η Ιρ­λαν­δία πλέον -γιατί εκεί είναι η έδρα των πε­ρισ­σό­τε­ρων από αυτές τις εται­ρεί­ες- κινεί από εκεί και πέρα τις δια­δι­κα­σί­ες που προ­βλέ­πει το DSA.ΕΡ.: Μπο­ρεί από μόνο του το όριο ηλι­κί­ας να αντι­με­τω­πί­σει το ζή­τη­μα του ψη­φια­κού εθι­σμού και των σχε­δια­στι­κών πρα­κτι­κών των πλατ­φορ­μών που ενι­σχύ­ουν τη χρήση;ΑΠ.: Όχι προ­φα­νώς. Το ίδιο πρό­βλη­μα νο­μί­ζω αντι­με­τω­πί­ζου­με και εμείς οι με­γα­λύ­τε­ροι που χρη­σι­μο­ποιού­με social media. Απλώς θε­ω­ρη­τι­κά εμείς έχου­με τη δυ­να­τό­τη­τα να ανα­πτύ­ξου­με μη­χα­νι­σμούς αυ­το­ά­μυ­νας και αυ­τορ­ρύθ­μι­σης προ­κει­μέ­νου όταν πλέον αρ­χί­ζου­με να «και­γό­μα­στε» να το αφή­σου­με. Έτσι θε­ω­ρη­τι­κά πρέ­πει να γίνει.Για τα παι­διά αυτό δεν είναι δε­δο­μέ­νο. Είναι πολύ πιο εύ­πλα­στοι αυτοί οι μη­χα­νι­σμοί στο παι­δι­κό μυαλό. Είναι πολύ πιο επι­κίν­δυ­νες αυτές οι ηλι­κί­ες όταν ο εγκέ­φα­λος ανα­πτύσ­σε­ται και όταν οι μα­θη­σια­κές δυ­να­τό­τη­τες είναι στο πικ τους να δη­μιουρ­γη­θούν προ­βλή­μα­τα λόγω του «κολ­λή­μα­τος».Και όχι μόνο προ­βλή­μα­τα μα­θη­σια­κά ή ανα­πτυ­ξια­κά αλλά και προ­βλή­μα­τα αυ­το­ε­κτί­μη­σης. Το fear of missing out (FOMO) ή το να μην θέ­λεις να βγεις από το δω­μά­τιό σου γιατί είσαι εγκλω­βι­σμέ­νος σε έναν ψη­φια­κό κόσμο. Όλα αυτά είναι φαι­νό­με­να τα οποία εμ­φα­νί­ζο­νται κυ­ρί­ως σε παι­διά αυτής της ηλι­κί­ας.‘Αρα γι’ αυτό, δεν θέ­λου­με εθι­στι­κά μο­τί­βα σε αυτές τις ηλι­κί­ες.Και οι με­γα­λύ­τε­ροι βέ­βαια, πρέ­πει να έχου­με τον νου μας γιατί τα παι­διά μας, στην ουσία, εμάς βλέ­πουν και κά­νουν αυτά τα οποία κά­νου­με. ‘Αρα θα πρέ­πει πρώτα, νο­μί­ζω, εμείς να κοι­τα­χτού­με στον κα­θρέ­φτη και μετά να πάμε στα παι­διά μας να πούμε οτι­δή­πο­τε.Το έζησα και εγώ. Τα παι­διά μου πλέον, έχουν φύγει από την ηλι­κία αυτή αλλά όταν τους έλεγα «μην ασχο­λεί­σαι τόσο με το κι­νη­τό» μου έλε­γαν: «Ναι αλλά εσύ γιατί είσαι συ­νέ­χεια με το κι­νη­τό;».Ένα παιδί δεν μπο­ρεί να κα­τα­λά­βει αν τε­λι­κά το κι­νη­τό είναι ερ­γα­λείο δου­λειάς για έναν ενή­λι­κο. Θε­ω­ρεί ότι και εμείς μπο­ρού­με να παί­ζου­με στα social media όπως κάνει και αυτό.ΕΡ.: Είναι τε­λι­κά ίδια η ευ­θύ­νη των πλατ­φορ­μών και των γο­νέ­ων για την προ­στα­σία των παι­διών από τους κιν­δύ­νους των social media;ΑΠ.: Δεν πρέ­πει σε καμία πε­ρί­πτω­ση να είναι ίσο. Δεν πρέ­πει οι γο­νείς να τρέ­χουν πίσω από τις πλατ­φόρ­μες προ­σπα­θώ­ντας να ασφα­λί­σουν τα κι­νη­τά των παι­διών τους απέ­να­ντι στις πλατ­φόρ­μες.Οι πλατ­φόρ­μες δεν πρέ­πει να έχουν το βάρος της από­δει­ξης ότι είναι ασφα­λείς για τα παι­διά. Ο σχε­δια­σμός τους πρέ­πει να είναι ασφα­λής για τα παι­διά.Οι γο­νείς βέ­βαια όπως και νω­ρί­τε­ρα λέ­γα­με, έχουν και αυτοί ένα με­ρί­διο ευ­θύ­νης. Αυτό αφορά το ση­μείο εκεί­νο όπου η πλατ­φόρ­μα θα ζη­τή­σει να επι­βε­βαιώ­σει ή να επα­να­ε­πι­βε­βαιώ­σει την ηλι­κία ενός χρή­στη ή του παι­διού τους.Αν για πα­ρά­δειγ­μα το παιδί τους πει «μπα­μπά δώσε μου λίγο το κι­νη­τό για να ανοί­ξω το e-wallet να κάνω κάτι» και τε­λι­κά, το παιδί δεί­ξει την ταυ­τό­τη­τα του πα­τέ­ρα το παι­χνί­δι έχει χαθεί.‘Αρα, οι γο­νείς θα έχουν κατά την άποψή μου μία και μόνη ευ­θύ­νη -ίσως και λίγο πα­ρα­πά­νω. Πρώ­τον, να κά­νουν μαζί την επι­βε­βαί­ω­ση ηλι­κί­ας όταν έρθει εκεί­νη η ώρα. Και βέ­βαια, κυ­ρί­ως, να εξη­γή­σουν στα παι­διά τους ότι η πραγ­μα­τι­κή ζωή είναι πιο όμορ­φη και με­γα­λύ­τε­ρη από ό,τι χω­ρά­ει ένα smartphone.Πηγή: insider.gr

Σε εξέ­λι­ξη βρί­σκε­ται ένα από τα με­γα­λύ­τε­ρα κύ­μα­τα νέων ξε­νο­δο­χεια­κών επεν­δύ­σε­ων που έχει γνω­ρί­σει η Ελ­λά­δα, με πε­ρισ­σό­τε­ρα από 3.000 νέα δω­μά­τια να προ­στί­θε­νται στην αγορά την πε­ρί­ο­δο 2026-2027 και τους με­γά­λους διε­θνείς ομί­λους να ενι­σχύ­ουν την πα­ρου­σία τους σε Αθήνα, Κρήτη, Κυ­κλά­δες και άλ­λους δη­μο­φι­λείς προ­ο­ρι­σμούς. Η νέα αυτή επεν­δυ­τι­κή φάση αλ­λά­ζει στα­δια­κά τον χάρτη της ελ­λη­νι­κής φι­λο­ξε­νί­ας, την ώρα που η αγορά περνά από την πε­ρί­ο­δο της ισχυ­ρής ανά­καμ­ψης σε μια πιο ώριμη φάση, όπου το ζη­τού­με­νο δεν είναι μόνο η αύ­ξη­ση των αφί­ξε­ων, αλλά κυ­ρί­ως η δη­μιουρ­γία με­γα­λύ­τε­ρης αξίας ανά επι­σκέ­πτη.Κατά το πρώτο εξά­μη­νο του 2026, οι δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις αυ­ξή­θη­καν μόλις κατά 0,6%, ενώ τα ξε­νο­δο­χεια­κά έσοδα ενι­σχύ­θη­καν κατά 10,1%Τα στοι­χεία της SPEAK Research απο­τυ­πώ­νουν με σα­φή­νεια αυτή τη με­τά­βα­ση. Κατά το πρώτο εξά­μη­νο του 2026, οι δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις αυ­ξή­θη­καν μόλις κατά 0,6%, ενώ τα ξε­νο­δο­χεια­κά έσοδα ενι­σχύ­θη­καν κατά 10,1%. Η από­στα­ση ανά­με­σα στους δύο ρυθ­μούς δεί­χνει ότι η ανά­πτυ­ξη στη­ρί­ζε­ται πλέον σε ση­μα­ντι­κό βαθμό στην τι­μο­λό­γη­ση και στην ανα­βάθ­μι­ση του προ­ϊ­ό­ντος, καθώς η δυ­να­τό­τη­τα πε­ραι­τέ­ρω αύ­ξη­σης του όγκου της ζή­τη­σης κατά τους μήνες αιχ­μής γί­νε­ται πιο πε­ριο­ρι­σμέ­νη.Η ει­κό­να είναι ιδιαί­τε­ρα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κή στην Αθήνα, η οποία εξε­λίσ­σε­ται σε αγορά 365 ημε­ρών. Η πρω­τεύ­ου­σα έκλει­σε το 2025 με πλη­ρό­τη­τα 77,1%, μέση ημε­ρή­σια τιμή δω­μα­τί­ου στα 177 ευρώ και RevPAR στα 137 ευρώ, αυ­ξη­μέ­νο κατά 3,4%. Κατά το πρώτο τρί­μη­νο του 2026, η πλη­ρό­τη­τα αυ­ξή­θη­κε κατά 2,4% και το ADR κατά 2%, οδη­γώ­ντας σε άνοδο του RevPAR κατά 4,5%. Την ίδια ώρα, κατά την πε­ρί­ο­δο Απρι­λί­ου-Οκτω­βρί­ου 2025, η πλη­ρό­τη­τα υπο­χώ­ρη­σε κατά 1,2%, ενώ η μέση τιμή αυ­ξή­θη­κε κατά 2,7%, έν­δει­ξη ότι η αγορά αρ­χί­ζει να με­τα­κι­νεί­ται από την ανά­πτυ­ξη μέσω όγκου προς την ανά­πτυ­ξη μέσω τιμής.Πάνω από 3.000 νέα δω­μά­τιαΣτο επί­κε­ντρο της επό­με­νης ημέ­ρας βρί­σκε­ται η νέα προ­σφο­ρά. Πε­ρισ­σό­τε­ρα από 3.000 δω­μά­τια ανα­μέ­νε­ται να προ­στε­θούν στην ελ­λη­νι­κή αγορά την πε­ρί­ο­δο 2026-2027, δη­μιουρ­γώ­ντας ένα από τα με­γα­λύ­τε­ρα κύ­μα­τα νέας ξε­νο­δο­χεια­κής προ­σφο­ράς στη σύγ­χρο­νη ιστο­ρία του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού. Η Κρήτη βρί­σκε­ται στην πρώτη γραμ­μή, ενώ ση­μα­ντι­κός αριθ­μός νέων μο­νά­δων ει­σέρ­χε­ται και στην Αθήνα, κυ­ρί­ως στις κα­τη­γο­ρί­ες luxury και upper-upscale.Στην πρω­τεύ­ου­σα, ο κα­τά­λο­γος των νέων επεν­δύ­σε­ων πε­ρι­λαμ­βά­νει projects με­γά­λης κλί­μα­κας και ισχυ­ρό διε­θνές brand name. Το Conrad Athens «The Ilisian» πρό­σθε­σε 307 δω­μά­τια, το Radisson RED Mitropoleos Square 109 δω­μά­τια και το Radisson Theatrou Square ακόμη 173. Πα­ράλ­λη­λα, προ­χω­ρά το Mandarin Oriental Athens με 123 δω­μά­τια και 17 residences, ενώ στο Ελ­λη­νι­κό δε­σπό­ζει το Hard Rock Hotel & Casino Athens, ένα project 1.100 δω­μα­τί­ων με συ­νο­λι­κή επέν­δυ­ση που εκτι­μά­ται στα 1,5 δισ. ευρώ.Η μα­ζι­κή εί­σο­δος νέων μο­νά­δων δη­μιουρ­γεί, ωστό­σο, ένα νέο ερώ­τη­μα για την αγορά: κατά πόσο η ζή­τη­ση θα μπο­ρέ­σει να απορ­ρο­φή­σει την προ­σφο­ρά χωρίς να πε­ριο­ρι­στεί η μέχρι σή­με­ρα δυ­να­μι­κή των τιμών. Η SPEAK Research θε­ω­ρεί ιδιαί­τε­ρα κρί­σι­μη την πε­ρί­ο­δο από το πρώτο τρί­μη­νο του 2027 έως και το δεύ­τε­ρο τρί­μη­νο του 2028, όταν θα έχουν ενερ­γο­ποι­η­θεί ση­μα­ντι­κό μέρος των νέων projects.Η Κρήτη στο επί­κε­ντροΑν η Αθήνα απο­τε­λεί το με­γα­λύ­τε­ρο αστι­κό πεδίο νέων επεν­δύ­σε­ων, η Κρήτη ανα­δει­κνύ­ε­ται στον ση­μα­ντι­κό­τε­ρο νη­σιω­τι­κό πόλο ανά­πτυ­ξης. Για το 2026 προ­γραμ­μα­τί­ζο­νται ή έγι­ναν ήδη επτά ση­μα­ντι­κά branded openings. Πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν ήδη τα ανοίγ­μα­τα του Ikos Kissamos, μια επέν­δυ­ση ύψους 150 εκατ. ευρώ, και INNSiDE by Meliá στην Ελού­ντα και ακο­λου­θεί το Rosewood Blue Palace το 2027.Το εν­δια­φέ­ρον των θε­σμι­κών επεν­δυ­τών συν­δέ­ε­ται με το μέ­γε­θος της αγο­ράς, αλλά και με τη σχε­δόν ολο­ε­τή αε­ρο­πο­ρι­κή συν­δε­σι­μό­τη­τα του νη­σιού. Σε αντί­θε­ση με τις Κυ­κλά­δες, όπου οι τιμές ει­σό­δου είναι υψη­λό­τε­ρες και η δια­θέ­σι­μη γη πε­ριο­ρι­σμέ­νη, η Κρήτη προ­σφέ­ρει με­γα­λύ­τε­ρη κλί­μα­κα και δια­φο­ρε­τι­κό επεν­δυ­τι­κό προ­φίλ.Στις Κυ­κλά­δες, η Πάρος συ­γκε­ντρώ­νει ση­μα­ντι­κό εν­δια­φέ­ρον από διε­θνή brands, με νέες ει­σό­δους από Radisson, Marriott Autograph Collection και Morgans Originals. Μύ­κο­νος και Σα­ντο­ρί­νη πα­ρα­μέ­νουν αγο­ρές υψη­λής αξίας, όπου η πε­ριο­ρι­σμέ­νη προ­σφο­ρά λει­τουρ­γεί υπο­στη­ρι­κτι­κά για τις αξίες των ακι­νή­των, αλλά ταυ­τό­χρο­να αυ­ξά­νει το κό­στος ει­σό­δου για τους νέους επεν­δυ­τές.Στο Ιόνιο η Ζά­κυν­θος υπο­δέ­χθη­κε το Hymnos Resort & Spa (Marriott Luxury Collection, 94 δω­μά­τια, 2026), το πρώτο brand υψη­λής πο­λυ­τέ­λειας στο νησί.Η πε­ρί­ο­δος Q1 2027–Q2 2028 ανα­μέ­νε­ται η πλέον απαι­τη­τι­κή για ADR growth, καθώς Radisson Theatrou Square και η πρώτη φάση του Ellinikon ει­σέρ­χο­νται ταυ­τό­χρο­να στην αγορά.Το Ελ­λη­νι­κό ως κα­τα­λύ­τηςMandarin Oriental και Hard Rock Hotel & Casino Athens (€1,5δισ.) ανα­μέ­νε­ται να δη­μιουρ­γή­σουν νέα ζή­τη­ση, αλλά η βρα­χυ­πρό­θε­σμη απορ­ρό­φη­ση προ­σφο­ράς θα πιέ­σει την τι­μο­λό­γη­ση της Ρι­βιέ­ρας εντός 2027.Επί­σης σύμ­φω­να με την έρευ­να με 9 στους 10 ευ­ρω­παί­ους επεν­δυ­τές να σχε­διά­ζουν δια­τή­ρη­ση ή αύ­ξη­ση της έκ­θε­σής τους, ανα­μέ­νε­ται συ­νέ­χι­ση deals τύπου Brookfield/Domes και Premia/Akti, ιδίως σε Κρήτη και Δω­δε­κά­νη­σα.Πα­ράλ­λη­λα η Πε­λο­πόν­νη­σος ανα­δει­κνύ­ε­ται ως νέο μέ­τω­πο. Six Senses Megalonisos, Four Seasons Porto Heli και το πρώτο ελ­λη­νι­κό Waldorf Astoria (Scarlet Bay, 2029) ση­μα­το­δο­τούν τη με­τά­θε­ση επεν­δυ­τι­κού εν­δια­φέ­ρο­ντος πέρα από τον πα­ρα­δο­σια­κό άξονα Αθήνα–Κυ­κλά­δες.Ισχυ­ρές συ­ναλ­λα­γές και διε­θνή κε­φά­λαιαΤο νέο κύμα ανά­πτυ­ξης συ­νο­δεύ­ε­ται από ση­μα­ντι­κή αύ­ξη­ση των επεν­δύ­σε­ων σε ξε­νο­δο­χεια­κά assets. Το 2025 οι ξε­νο­δο­χεια­κές επεν­δύ­σεις στην Ελ­λά­δα ανήλ­θαν σε πε­ρί­που 1,5 δισ. ευρώ, από 1 δισ. ευρώ το 2024, κα­τα­γρά­φο­ντας αύ­ξη­ση πε­ρί­που 50%. Οι συ­ναλ­λα­γές έφτα­σαν τα 1,119 δισ. ευρώ, ενώ, σύμ­φω­να με την CBRE, η Ελ­λά­δα βρέ­θη­κε για πρώτη φορά με­τα­ξύ των πέντε κο­ρυ­φαί­ων ευ­ρω­παϊ­κών αγο­ρών ξε­νο­δο­χεια­κών επεν­δύ­σε­ων.Ση­μα­ντι­κές συμ­φω­νί­ες πε­ρι­λαμ­βά­νουν την εξα­γο­ρά του Athenaeum InterContinental από την Azora, την από­κτη­ση του Grand Hyatt Athens από την Blackstone ένα­ντι 235 εκατ. ευρώ, την επέν­δυ­ση της Brookfield στο Domes Zeen Chania και την εξα­γο­ρά του Phāea Cretan Malia από την Hotel Investment Partners. Στα Δω­δε­κά­νη­σα, η συμ­φω­νία της Premia Properties για τα Akti Imperial στη Ρόδο και Akti Beach Club και Palace στην Κω ξε­περ­νά τα 250 εκατ. ευρώ και αφορά συ­νο­λι­κά 1.316 δω­μά­τια.Από τον όγκο στην αξίαΗ νέα επεν­δυ­τι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα συν­δέ­ε­ται άμεσα με τη στρο­φή του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού προς το premium προ­ϊ­όν. Το 5άστε­ρο segment αντι­προ­σώ­πευε το 40% των συ­νο­λι­κών ξε­νο­δο­χεια­κών εσό­δων της χώρας το 2024, πε­ρί­που 11,5 δισ. ευρώ, κα­τα­γρά­φο­ντας αύ­ξη­ση 9,9%, ένα­ντι 5% για τις κα­τη­γο­ρί­ες 1-3 αστέ­ρων.Πρό­κει­ται για μια με­τα­βο­λή που αφορά όχι μόνο τις με­γά­λες μο­νά­δες αλλά και τη φυ­σιο­γνω­μία του προ­ϊ­ό­ντος. Boutique και lifestyle ξε­νο­δο­χεία κερ­δί­ζουν έδα­φος, ενώ η επα­νά­χρη­ση ιστο­ρι­κών κτι­ρί­ων στην Αθήνα δη­μιουρ­γεί νέες μορ­φές φι­λο­ξε­νί­ας. Πα­ράλ­λη­λα, η επι­μή­κυν­ση της του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου προ­σφέ­ρει με­γα­λύ­τε­ρο πε­ρι­θώ­ριο αξιο­ποί­η­σης των ξε­νο­δο­χεια­κών υπο­δο­μών πέρα από τους πα­ρα­δο­σια­κούς μήνες αιχ­μής.Η πρό­κλη­ση του κό­στουςΗ αύ­ξη­ση των εσό­δων, πά­ντως, δεν ση­μαί­νει αυ­τό­μα­τα και αντί­στοι­χη αύ­ξη­ση της κερ­δο­φο­ρί­ας. Η φο­ρο­λο­γι­κή επι­βά­ρυν­ση απο­τε­λεί μία από τις ση­μα­ντι­κό­τε­ρες προ­κλή­σεις για τις ξε­νο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις. Για ένα τε­τρά­στε­ρο ξε­νο­δο­χείο με τιμή δω­μα­τί­ου 150 ευρώ, η συ­νο­λι­κή φο­ρο­λο­γι­κή επι­βά­ρυν­ση υπο­λο­γί­ζε­ται στο 29,8% των ακα­θά­ρι­στων εσό­δων δω­μα­τί­ου, ένα­ντι 16,1% στην Κύπρο.Σε ένα πε­ρι­βάλ­λον όπου πα­ρα­μέ­νουν αυ­ξη­μέ­να τα λει­τουρ­γι­κά και ενερ­γεια­κά κόστη, το πε­ρι­θώ­ριο για πε­ραι­τέ­ρω αυ­ξή­σεις τιμών δεν είναι απε­ριό­ρι­στο. Η αγορά κα­λεί­ται επο­μέ­νως να ισορ­ρο­πή­σει ανά­με­σα σε υψη­λό­τε­ρες τιμές, αυ­ξα­νό­με­νη προ­σφο­ρά και ανά­γκη δια­τή­ρη­σης της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας.Το 2027 ανα­μέ­νε­ται να απο­τε­λέ­σει κομ­βι­κό ση­μείο αυτής της με­τά­βα­σης. Οι προ­βλέ­ψεις δεί­χνουν ότι η αύ­ξη­ση του ADR στην Ατ­τι­κή θα επι­βρα­δυν­θεί από 3,7% το 2026 σε 2% το 2027 και 2,5% το 2028, ενώ η αύ­ξη­ση του RevPAR από 4,5% το 2026 πε­ριο­ρί­ζε­ται σε 1,5% το 2027 και 2% το 2028.Η ελ­λη­νι­κή ξε­νο­δο­χεια­κή αγορά μπαί­νει έτσι σε ένα νέο κε­φά­λαιο. Το με­γά­λο κύμα επεν­δύ­σε­ων επι­βε­βαιώ­νει τη διε­θνή εμπι­στο­σύ­νη στις προ­ο­πτι­κές του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού, ταυ­τό­χρο­να όμως αυ­ξά­νει τον αντα­γω­νι­σμό με­τα­ξύ των προ­ο­ρι­σμών και των μο­νά­δων. Το στοί­χη­μα της επό­με­νης διε­τί­ας δεν θα είναι μόνο πόσα νέα ξε­νο­δο­χεία θα ανοί­ξουν, αλλά κυ­ρί­ως πόση ζή­τη­ση θα μπο­ρέ­σουν να προ­σελ­κύ­σουν, σε ποιες τιμές και με ποια πε­ρι­θώ­ρια κερ­δο­φο­ρί­ας. Η αγορά περνά πλέον από την εποχή της επέ­κτα­σης σε εκεί­νη της απορ­ρό­φη­σης, της δια­φο­ρο­ποί­η­σης και της δια­τή­ρη­σης της αξίας.Πηγή: ot.gr

Σημαντική αύξηση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, παρουσιάζει ο αριθμός των συνταξιούχων που εργάζονται, καθώς αυτοί ξεπερνούν τους 300.000, σύμφωνα με τα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ για τον Σεπτέμβριο 2026Αρμόδια στελέχη του φορέα συνδέουν την εξέλιξη αυτή με το νέο πλαίσιο για την απασχόληση των συνταξιούχων, το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2024.Με το άρθρο 114 του ν. 5078/2023 καταργήθηκε η περικοπή του 30% στη σύνταξη για όσους επιλέγουν να συνεχίσουν να εργάζονται και θεσπίστηκε πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ, με τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις.Η αλλαγή αυτή διαμόρφωσε ένα ευνοϊκότερο πλαίσιο για τους συνταξιούχους που επιθυμούν να παραμείνουν ενεργοί στην αγορά εργασίας, καθώς μπορούν πλέον να συνδυάζουν τη σύνταξή τους με το εισόδημα από την εργασία τους, χωρίς την προηγούμενη περικοπή της σύνταξης.Η ανταπόκριση στο νέο σύστημα αποτυπώνεται και στην αύξηση του αριθμού των συνταξιούχων που δηλώνουν την απασχόλησή τους.Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2023, η συνέχιση της εργασίας μετά τη συνταξιοδότηση συνεπαγόταν περικοπή 30% στη σύνταξη, με αποτέλεσμα περίπου 36.000 συνταξιούχοι να έχουν δηλώσει ότι εργάζονται. Από την εφαρμογή της νέας ρύθμισης και μετά, η εικόνα άλλαξε σημαντικά, με τους συνταξιούχους που έχουν δηλώσει την απασχόλησή τους να ξεπερνούν πλέον τους 300.000.Όπως αναφέρουν αρμόδια στελέχη του e-ΕΦΚΑ, η παραμονή περισσότερων από 300.000 συνταξιούχων στην αγορά εργασίας σημαίνει ότι ένα σημαντικό απόθεμα επαγγελματικής εμπειρίας εξακολουθεί να αξιοποιείται. Επιχειρήσεις και αγορά εργασίας μπορούν να επωφελούνται από την τεχνογνωσία ανθρώπων που, παρότι έχουν συνταξιοδοτηθεί, επιθυμούν να συνεχίσουν την επαγγελματική τους δραστηριότητα.Παράλληλα, η δηλωμένη απασχόληση ενισχύει τα έσοδα του ασφαλιστικού συστήματος και συμβάλλει στον περιορισμό της αδήλωτης εργασίας.Τι δείχνουν τα στοιχείαΜε βάση τα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ για τον Σεπτέμβριο 2026, έχουν υποβληθεί συνολικά 354.131 δηλώσεις απασχόλησης συνταξιούχων. Σημειώνεται ότι ένας συνταξιούχος μπορεί να έχει περισσότερες από μία δηλώσεις απασχόλησης.Ειδικότερα, ανά κατηγορία απασχόλησης, καταγράφονται:99.179 συνταξιούχοι ως μισθωτοί.76.130 ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοτελώς απασχολούμενοι.139.321 αγρότες.1.146 μισθωτοί μηχανικοί και έμμισθοι δικηγόροι.1.745 αμειβόμενοι με Παραστατικά Παρεχόμενων Υπηρεσιών (ΠΠΥ).1.184 αμειβόμενοι με εργόσημο του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.247 αμειβόμενοι με εργόσημο του πρώην ΟΓΑ.721 απασχολούμενοι σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης κάτω των 62 ετών. Ως προς το φύλο, οι άνδρες ανέρχονται σε 191.919 και οι γυναίκες σε 120.800. Σε ό,τι αφορά την κατηγορία σύνταξης, 287.360 είναι συνταξιούχοι γήρατος, ενώ 23.687 λαμβάνουν σύνταξη αναπηρίας από κοινή νόσο, εργατικό ατύχημα, ατύχημα εκτός εργασίας ή επαγγελματική νόσο. Επιπλέον, 1.194 είναι συνταξιούχοι γήρατος λόγω αναπηρίας του ν. 612/1977 και των νόμων που παραπέμπουν σε αυτόν.Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ