ΚΕΝΤΡΙΚΗ 1

Σε κλίμα έντονου προβληματισμού, αλλά και αποφασιστικότητας για τη διαμόρφωση μιας κοινής, δυναμικής γραμμής διεκδικήσεων, πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα συνεδριάσεων της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) στην Αθήνα η διευρυμένη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων (ΠΕΔ) Νοτίου Αιγαίου.Στη συνάντηση, η οποία είχε ως μοναδικό θέμα τον καθορισμό των θέσεων και προτάσεων των νησιωτικών δήμων ενόψει του Ετήσιου Τακτικού Συνεδρίου της ΚΕΔΕ (Καλαμάτα, 5-7 Νοεμβρίου 2026), έδωσαν το «παρών» δήμαρχοι και δημοτικοί σύμβουλοι από τη Δωδεκάνησο και τις Κυκλάδες, βουλευτές της περιοχής, ο πρόεδρος της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας (ΕΝΠΕ) και περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου, Γιώργος Χατζημάρκος, μέλη του προεδρείου της ΚΕΔΕ ενώ συμμετείχαν πολλοί αιρετοί με τηλεδιάσκεψη.Η νησιωτικότητα, με τις ιδιαίτερες γεωγραφικές και κοινωνικοοικονομικές της συνθήκες, βρίσκεται αντιμέτωπη με αδιέξοδα που απειλούν πλέον την ίδια τη λειτουργικότητα των τοπικών κοινωνιών. Όπως υπογραμμίστηκε, η αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων απαιτεί διαρκή και ουσιαστικό διάλογο, αλλά κυρίως πράξεις και θεσμική θωράκιση από την κεντρική εξουσία.Γρηγόρης Κωνσταντέλλος: «Μας λείπουν 2,5 δισ. ευρώ – Είμαστε 38% κάτω από τους πόρους του 2009»Ιδιαίτερα αποκαλυπτικός και αιχμηρός στην τοποθέτησή του ήταν ο Α΄ αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος. Αφού ξεκίνησε με μια ευχάριστη αναφορά στην ευρωπαϊκή επιτυχία της ελληνικής αυτοδιοίκησης (την ανάληψη της προεδρίας των Ευρωπαϊκών Δήμων από τον νησιώτη αυτοδιοικητικό Κωνσταντίνο Κουκά) παρουσίασε την σκληρή πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν οι Δήμοι της χώρας.Αναφερόμενος στον νέο Κώδικα Δήμων, σημείωσε ότι, παρά το θετικό ισοζύγιο σε ένα 70% των διατάξεων, το υπόλοιπο 30% νομοθετήθηκε χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της αυτοδιοίκησης, δημιουργώντας ήδη ανάγκη για συνεχείς τροποποιήσεις: «Τους κώδικες και τη λειτουργία της αυτοδιοίκησης πρέπει να τη ρυθμίζουν αυτοί που έχουν βιωματική σχέση μαζί της και όχι τεχνοκράτες που δεν έχουν κληθεί ποτέ να λύσουν ένα σύνθετο πρόβλημα χωρίς πόρους, χωρίς μέσα και χωρίς χρόνο», τόνισε.Το οικονομικό αδιέξοδο και η «μαύρη τρύπα» των 2,5 δισεκατομμυρίωνΠεριγράφοντας τη δραματική οικονομική κατάσταση των Δήμων, ο ίδιος παρουσίασε συγκεκριμένα στοιχεία:«Στο λειτουργικό κομμάτι σήμερα βρισκόμαστε σε πόρους της τάξης των 2,92 δισεκατομμυρίων, τη στιγμή που οι μετρημένες ανάγκες για τα λειτουργικά των 332 Δήμων της χώρας φτάνουν στα 5,44 δισεκατομμύρια ευρώ. Λείπουν λοιπόν περίπου 2,5 δις. Αν δεν πάρουμε αυτά τα χρήματα, οι Δήμοι αναγκάζονται να παίρνουν προκαταβολές ΚΑΠ, να δανείζονται ή να δημιουργούν ληξιπρόθεσμες οφειλές. Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι αναγκαζόμαστε να παρέχουμε μια υπηρεσία πολύ λιγότερη προς τον πολίτη. Η αποστολή μας εκτελείται σε πολύ χαμηλότερο βαθμό».Ο κ. Κωνσταντέλλος υπογράμμισε ότι σήμερα η αυτοδιοίκηση λαμβάνει 38% λιγότερους πόρους σε σχέση με το 2009, παρά τη μεσολαβήσασα εκτόξευση του κόστους εργασίας, της ενέργειας και των πρώτων υλών.Το «σκάνδαλο» των τιμολογίων ρεύματος και το Τέλος ΤαφήςΙδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν τα στοιχεία που παρέθεσε για το ενεργειακό κόστος των Δήμων, καταγγέλλοντας εξωφρενικές ανισότητες σε σύγκριση με τη βαριά βιομηχανία και τα οικιακά τιμολόγια:«Προέκυψε ότι για το ενεργειακό μας κόστος πληρώνουμε περίπου 24 ως 26 λεπτά την κιλοβατώρα. Το οικιακό κινείται από 12 έως 15 λεπτά. Η βαριά βιομηχανία πληρώνει 6 λεπτά την κιλοβατώρα. Το ρεύμα που πληρώνουμε εμείς για να φωτίσουμε τις πόλεις μας, για τα στάδια, τα σχολεία και τις κοινωφελείς εγκαταστάσεις, χρεώνεται στους Δήμους σε τετραπλάσια τιμή από τη μεγάλη παραγωγή. Πού υπάρχει δικαιοσύνη σε αυτό; Μιλάμε για επιπλέον κόστος 240 με 250 εκατομμύρια ευρώ ετησίως -δηλαδή δύο ΚΑΠ τον χρόνο μόνο για την ενέργεια!».Συνεχίζοντας, άσκησε δριμεία κριτική στο Υπουργείο Περιβάλλοντος για τη διαχείριση του Τέλους Ταφής και την ακύρωση του net metering/net billing που πλήττει τις Ενεργειακές Κοινότητες των Δήμων, ενώ αναφέρθηκε και στο επιχειρούμενο «ξήλωμα» των Υπηρεσιών Δόμησης (Πολεοδομιών):«Δημιουργούν κλίμα απαξίωσης για τις Πολεοδομίες των Δήμων για να τις περάσουν απέναντι, φτιάχνοντας ένα one-stop-shop για το real estate. Αυτή την ανάπτυξη θέλουμε για τα νησιά και τα χωριά μας; Η κρατική δομή οδηγεί την αυτοδιοίκηση στην απόλυτη απαξία έναντι των πολιτών. Είναι σαν να έχεις κάποιον να σου ροκανίζει το κλαρί πάνω στο οποίο κάθεσαι».Αλέξανδρος Κολιάδη: «Ντρεπόμαστε να βάλουμε τα παιδιά μέσα στα σχολεία»Στο ίδιο μήκος κύματος αγωνίας κινήθηκε και η τοποθέτηση του προέδρου της ΠΕΔ (και δημάρχου Ρόδου) Αλέξανδρου Κολιάδη, ο οποίος εστίασε στις αδιέξοδες γραφειοκρατικές αγκυλώσεις που προκάλεσε η κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών, αλλά και στην καθημερινή στοχοποίηση των αιρετών.Ο ίδιος, περιέγραψε με μελανά χρώματα την κατάσταση που επικρατεί στις σχολικές μονάδες του νησιού, όπου οι Δήμοι αδυνατούν να καλύψουν ακόμη και τις πιο στοιχειώδεις ανάγκες συντήρησης εξαιτίας των χρονοβόρων διαγωνιστικών διαδικασιών που επιβάλλει το νέο πλαίσιο.«Έρχεται ο υπουργός και αφήνει αιχμές για το τι γινόταν στις Σχολικές Επιτροπές. Κι εγώ θέλω να πω στον κύριο υπουργό να έρθει να δει το “πάρτι” που γίνεται τώρα στο σχολείο! Που δεν έχω κλειδαριά να ανοίξω, που κλαίνε τα παιδιά μέσα ή δεν έχω κλιματισμό να βάλω. Ή που μετά από μια πλημμύρα πρέπει να κάνω διαγωνισμό και να περιμένω 3, 4, 5 μήνες για να φτιάξω τις κλειδαριές, τα παράθυρα και τις πόρτες».Ο κ. Κολιάδης τόνισε την αδυναμία των δημοτικών αρχών να ανταποκριθούν στα αυτονόητα αιτήματα της σχολικής κοινότητας:«Σας το λέω λεκτικά, στην Αθήνα και παντού: Στη Ρόδο σηκώνουμε τα χέρια ψηλά! Δεν ξέρουμε τι να πούμε πια στους διευθυντές, στους εκπαιδευτικούς και στους συλλόγους γονέων. Ντρεπόμαστε να πάρουμε τα παιδιά στο σχολείο! Μας ζητάνε δύο κουτιά μπογιά ή να ισιώσουμε το σίδερο σε μια μπασκέτα που έχει γείρει. Κι αν πέσει η μπασκέτα στο κεφάλι ενός παιδιού, ο δήμαρχος είναι ο πρώτος υπεύθυνος. Με ποιον τρόπο θα λειτουργήσουμε όταν για ποσά των 6.000 και 7.000 ευρώ μας υποχρεώνουν σε πολύμηνους διαγωνισμούς;».«Δεν αντέχουμε άλλο να μας κουνάνε το δάχτυλο»Ο δήμαρχος Ρόδου στάθηκε επίσης στο τεράστιο κόστος διαβίωσης στα νησιά και την αδικία της μετακύλισης των ευθυνών στις πλάτες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης:«Είναι πολύ άσχημο και καθόλου τιμητικό να είμαστε δακτυλοδεικτούμενοι, να μας κουνάνε το δάχτυλο και να μας λέτε ότι “εσείς φταίτε”. Μας κατηγορούν ότι δεν εισπράττουμε και γι’ αυτό πρέπει να αυξήσουμε τα τέλη. Αλλά ελάτε να πείτε στους πολίτες στη Ρόδο —που η βενζίνη έχει πάει 2,5 ευρώ το λίτρο— να πληρώσουν κι άλλα! Ελάτε να πείτε στους νησιώτες να ζεσταθούν με το πετρέλαιο θέρμανσης. Τι θα πω εγώ στα σχολεία; Δεν έχω πετρέλαιο να βάλω στα παιδιά, γιατί με την κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών δεν μπορώ να προμηθευτώ άμεσα. Κι αν ο διαγωνισμός βγει άγονος, με τι θα τα ζεστάνουμε; Με τζάκι;».Η συσσώρευση των προβλημάτων και το στοίχημα του Συνεδρίου της ΚαλαμάταςΚατά τη διάρκεια της συνεδρίασης της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου τέθηκαν επιπλέον σειρά καίριων ζητημάτων που ταλανίζουν τα νησιά, όπως:• Η ναυαγοσωστική κάλυψη και το δυσβάσταχτο κόστος της για τους νησιωτικούς προϋπολογισμούς.• Η διαχείριση των παραλιών και των αιγιαλών.• Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό και οι περιορισμοί στη δόμηση στους οικισμούς.• Η έλλειψη στελέχωσης των δημοτικών υπηρεσιών και η μεταφορά αρμοδιοτήτων χωρίς τους ανάλογους πόρους.Οι τοποθετήσεις των βουλευτών, του περιφερειάρχη Γιώργου Χατζημάρκου και των αυτοδιοικητικών από τις Κυκλάδες και τη Δωδεκάνησο συνέκλιναν στο ό,τι η Αυτοδιοίκηση βρίσκεται στο πιο κρίσιμο σταυροδρόμι της τελευταίας δεκαετίας.Σε κάθε περίπτωση, το Ετήσιο Συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα δεν πρέπει να αποτελέσει μια ακόμη τυπική διαδικασία, αλλά την αφετηρία για μια ανένδοτη διεκδίκηση.Οι νησιωτικοί Δήμοι ξεκαθαρίζουν πως δεν προτίθενται να συνεχίσουν να λειτουργούν ως «άλλοθι» ή «απορροφητήρες κρατικών αγκυλώσεων», απαιτώντας εδώ και τώρα οικονομική αυτοτέλεια, θεσμικό σεβασμό και πραγματικά εργαλεία ανάπτυξης.Πηγή: dimokratiki.gr

Σε τροχιά άμεσων αποφάσεων εισέρχεται η κυβέρνηση για τη στήριξη της ελληνικής ακτοπλοΐας, καθώς το εκρηκτικό ράλι στις διεθνείς τιμές των ναυτιλιακών καυσίμων απειλεί τη βιωσιμότητα των θαλάσσιων συγκοινωνιών και την οικονομική ισορροπία των νησιών. Σύμφωνα με πηγές της ακτοπλοϊκής βιομηχανίας, η πρόσθετη επιβάρυνση του λειτουργικού κόστους για τον κλάδο μέχρι στιγμής φέτος υπολογίζεται ότι ξεπερνά πλέον τα 200 εκατ. ευρώ, καθώς οι τιμές του ναυτιλιακού καυσίμου (Marine Gas Oil) έχουν υπερδιπλασιαστεί μέσα σε διάστημα λίγων μηνών.Το ενεργειακό αυτό σοκ επιβαρύνει υπέρμετρα μια ήδη πιεσμένη αγορά, όπου τα καύσιμα συνιστούν το μεγαλύτερο μέρος των λειτουργικών εξόδων. Επιπλέον, τόσο κατά τη διάρκεια του 2025 όσο και του 2026, το κυβερνητικό επιτελείο και το υπουργείο Nαυτιλίας, κατόπιν διαδοχικών πρωτοβουλιών και διαβουλεύσεων με τις επιχειρήσεις του κλάδου, κατάφεραν να διατηρήσουν αμετάβλητες τις τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων.Η πολιτική αυτή για την προστασία του επιβατικού κοινού επεφύλαξε, ωστόσο, βαρύ τίμημα στους ισολογισμούς των εταιρειών. Κύκλοι της ακτοπλοΐας επισημαίνουν ότι τα περιθώρια λειτουργικής κερδοφορίας συρρικνώθηκαν δραματικά, ενώ σε επίπεδο μεμονωμένων μικρότερων επιχειρήσεων –ακόμη και σε ιδιαιτέρως εμπορικές γραμμές– καταγράφηκαν ζημιές σε λειτουργικό επίπεδο.Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, η κυβέρνηση εξετάζει πλέον, με βάση τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια, ένα στοχευμένο πακέτο στήριξης. Ενα από τα επικρατέστερα σενάρια που αξιολογούνται είναι η κάλυψη σημαντικού ποσοστού –ενδεχομένως της τάξεως του 60% με 70%– της αύξησης απευθείας από το κράτος, με το υπόλοιπο βάρος να απορροφείται από τις ίδιες τις ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις.Την πρόθεση του Μεγάρου Μαξίμου να παρέμβει επιβεβαίωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, δηλώνοντας πριν από λίγες ημέρες ότι «θα μας απασχολήσει το επόμενο διάστημα το τι θα κάνουμε με την ελληνική ακτοπλοΐα. Είναι κάτι που είναι πολύ σημαντικό για την Ελλάδα, για τους νησιώτες μας». Παράλληλα, ο πρωθυπουργός έθεσε το πλαίσιο της δημοσιονομικής πειθαρχίας, υπογραμμίζοντας ότι «αυτό το οποίο ζητάμε είναι περαιτέρω δημοσιονομική ευελιξία για στοχευμένα και προσωρινά μέτρα. Η κυβέρνηση κάνει ό,τι περνάει από το χέρι της, στα πλαίσια των δημοσιονομικών περιορισμών που έχουμε […] Προφανώς κρατάμε εφεδρείες για να μπορέσουμε να βγάλουμε πέρα όλο τον χειμώνα […] Δεν θα τινάξουμε την μπάνκα στον αέρα». Στην ίδια λογική κινήθηκαν και οι δηλώσεις του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη για την ενεργειακή κρίση τις προηγούμενες ημέρες.Οι σχετικές διεργασίες, και κατόπιν αποφάσεις, αναμένεται να επιταχυνθούν άμεσα με την επιστροφή του υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Βασίλη Κικίλια από το εξωτερικό, όπου πραγματοποιεί επίσημες επισκέψεις, προκειμένου να ολοκληρωθούν οι σχετικές διαβουλεύσεις και να οριστικοποιηθεί το μοντέλο συνδρομής, διασφαλίζοντας την απρόσκοπτη ακτοπλοϊκή σύνδεση της χώρας.moneyreview.gr

Την έντονη δυσαρέσκεια της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για τους πόρους που προβλέπει το προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού του 2027 εξέφρασε ο πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), Λάζαρος Κυρίζογλου, προειδοποιώντας με κινητοποιήσεις εάν δεν υπάρξει ουσιαστική ενίσχυση της χρηματοδότησης των δήμων.Κατά τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ αποφασίστηκε ομόφωνα να πραγματοποιηθούν αρχικά συναντήσεις με τα κοινοβουλευτικά κόμματα και τα συναρμόδια υπουργεία, ενώ η Ένωση προσανατολίζεται σε αγωνιστικές κινητοποιήσεις εφόσον δεν αυξηθούν οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι (ΚΑΠ) στον τελικό προϋπολογισμό.Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Κυρίζογλου, οι συνολικές μεταβιβάσεις προς τους ΟΤΑ προβλέπεται να μειωθούν κατά περίπου 670 εκατ. ευρώ, από 6,575 δισ. ευρώ το 2026 σε 5,905 δισ. ευρώ το 2027. Παράλληλα, το προβλεπόμενο πλεόνασμα των ΟΤΑ περιορίζεται από 183 σε 41 εκατ. ευρώ, ενώ οι επενδυτικές δαπάνες υποχωρούν από 2,378 σε 1,710 δισ. ευρώ.Η ΚΕΔΕ επισημαίνει ότι η μείωση της χρηματοδότησης έρχεται σε αντίθεση με τη βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών, καθώς το προσχέδιο προβλέπει ανάπτυξη 2,3% και αύξηση κατά 2,149 δισ. ευρώ των φορολογικών εσόδων που λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό των ΚΑΠ.Επικαλούμενη το άρθρο 434 του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η Ένωση υποστηρίζει ότι οι θεσμοθετημένοι πόροι που αναλογούν στους δήμους ανέρχονται σε περίπου 9,67 δισ. ευρώ, ενώ, σύμφωνα με σχετική μελέτη της, το πραγματικό λειτουργικό κόστος τους φτάνει τα 5,5 δισ. ευρώ.Η ΚΕΔΕ ζητά ειδική αναπροσαρμογή των ΚΑΠ πριν από την κατάθεση του τελικού προϋπολογισμού στη Βουλή, τον Νοέμβριο, ώστε μέρος της αύξησης των φορολογικών εσόδων να κατευθυνθεί στην Αυτοδιοίκηση.Σημαντικό μέρος της συνεδρίασης απασχόλησαν τα αποτελέσματα της συνάντησης του προεδρείου της ΚΕΔΕ με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου.Κυρίαρχο αίτημα αποτελεί η μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για τους δήμους από 0,24 σε 0,10 ευρώ ανά κιλοβατώρα, που, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της ΚΕΔΕ, θα εξασφάλιζε ετήσια εξοικονόμηση περίπου 240 εκατ. ευρώ.«Δεν είναι δυνατόν οι Δήμοι να πληρώνουν 0,24 ευρώ ανά κιλοβατώρα, όταν οι μεγάλοι καταναλωτές πληρώνουν 0,06 ευρώ», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Κυρίζογλου.Για το ζήτημα προγραμματίζεται νέα συνάντηση με τους υπουργούς Εσωτερικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Στην ατζέντα περιλαμβάνονται επίσης η αντιμετώπιση των προσαυξήσεων από ανεξόφλητους λογαριασμούς και η ρύθμιση των οφειλών των δήμων.Παράλληλα, η ΚΕΔΕ επανέλαβε την αντίθεσή της στη μεταφορά των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) από τους δήμους, ενώ συμφωνήθηκε η συγκρότηση ομάδων εργασίας για την εξέταση εκκρεμών ζητημάτων, μεταξύ των οποίων και οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.Ένα ακόμη βασικό αίτημα αφορά την επιστροφή στην Αυτοδιοίκηση των εσόδων από το τέλος ταφής απορριμμάτων.Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην ΚΕΔΕ, έως τον Φεβρουάριο του 2025 είχαν συγκεντρωθεί περίπου 311,47 εκατ. ευρώ, τα οποία η Ένωση ζητά να αποδοθούν στους δήμους για την προμήθεια απορριμματοφόρων, κάδων και εξοπλισμού, καθώς και για την ανάπτυξη υποδομών ανακύκλωσης.Ο κ. Κυρίζογλου επισήμανε ότι οι καθυστερήσεις στην κατασκευή νέων μονάδων και η έλλειψη κατάλληλου εξοπλισμού δυσχεραίνουν την επίτευξη των στόχων ανακύκλωσης.Αναφέρθηκε, επίσης, στην έκτακτη χρηματοδότηση ύψους 140 εκατ. ευρώ, η οποία αναμένεται να αποδοθεί άμεσα στους δήμους, χαρακτηρίζοντάς την αποτέλεσμα των διεκδικήσεων της ΚΕΔΕ. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι οι έκτακτες ενισχύσεις δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τη μόνιμη χρηματοδότηση.Στη συνεδρίαση διατυπώθηκαν, τέλος, ενστάσεις για το άρθρο 339 σχεδίου νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που αφορά τον χαρακτηρισμό παραλιακών εκτάσεων ως εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής.Η ΚΕΔΕ ζητά την απόσυρσή του, υποστηρίζοντας ότι δεν διασφαλίζεται συμμετοχή των δήμων στα οικονομικά οφέλη ούτε προβλέπεται αντισταθμιστική χρηματοδότηση για τις πρόσθετες υπηρεσίες που απαιτεί η τουριστική δραστηριότητα. Πηγή: skai.gr