Πολύς λόγος για τον ρόλο της αυτοδιοίκησης, το κόστος της συμμετοχής στα κοινά και τα όρια που θέτει η νέα νομοθεσία έγινε στη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Νοτίου Αιγαίου, που έλαβε χώρα στη Ρόδο, την Τρίτη 1η Σεπτεμβρίου, αναφορικά με το θέμα των αποζημιώσεων των περιφερειακών συμβούλων.
Η εισήγηση της αντιπεριφερειάρχη Διοικητικής Μεταρρύθμισης κας Χαρίκλειας Γιασιράνη άνοιξε μια ευρύτερη συζήτηση για το κατά πόσο οι προβλεπόμενες αποζημιώσεις ανταποκρίνονται στις πραγματικές απαιτήσεις του θεσμικού ρόλου των αιρετών, ιδιαίτερα σε μια νησιωτική Περιφέρεια, όπου οι μετακινήσεις και η συμμετοχή στις συνεδριάσεις συνεπάγονται επιπλέον χρόνο και έξοδα.
Η εισήγηση Γιασιράνη για τη μείωση των αποζημιώσεων
Η κα Γιασιράνη χαρακτήρισε εξαρχής το θέμα «όχι και τόσο ευχάριστο», υποστηρίζοντας ότι ο ρόλος των περιφερειακών συμβούλων, αντί να αναδεικνύεται και να αναβαθμίζεται, «μερικώς υποβαθμίζεται».
Όπως εξήγησε, με τον νέο Κώδικα η προβλεπόμενη αποζημίωση για τη συμμετοχή στις συνεδριάσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου και της Περιφερειακής Επιτροπής μειώνεται σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο. Η ίδια εξέφρασε την άποψη ότι η αλλαγή αυτή συνιστά απαξιωτική αντιμετώπιση της αυτοδιοίκησης και ιδιαίτερα των περιφερειακών συμβούλων.
«Δεν είναι μόνο η προσβολή και η απαξίωση, αλλά είναι και ένας λόγος παραπάνω», ανέφερε χαρακτηριστικά, θέτοντας το πρακτικό ερώτημα με ποιον τρόπο ένας περιφερειακός σύμβουλος θα μπορεί να ανταποκρίνεται οικονομικά στις υποχρεώσεις του, όταν αφιερώνει χρόνο στις συνεδριάσεις και στις εργασίες των συλλογικών οργάνων χωρίς αντίστοιχη κάλυψη των εξόδων του.
Η αντιπεριφερειάρχης σημείωσε, πάντως, ότι το Περιφερειακό Συμβούλιο καλείται να εφαρμόσει το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων στο επόμενο διάστημα. Όπως ανέφερε, υπάρχουν πληροφορίες ότι και άλλες Περιφέρειες προσανατολίζονται σε κινήσεις για τη διόρθωση των προβλέψεων σχετικά με τις αποζημιώσεις.
Γ. Χατζημάρκος: «Η πολιτική δεν μπορεί να είναι προνόμιο ανθρώπων που είναι πλούσιοι»
Στο θέμα τοποθετήθηκε εκτενώς ο περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου κ. Γιώργος Χατζημάρκος, συνδέοντας το ζήτημα των αποζημιώσεων με τη γενικότερη λειτουργία της αυτοδιοίκησης και τη δυνατότητα ανθρώπων διαφορετικών οικονομικών και επαγγελματικών δυνατοτήτων να συμμετέχουν στα κοινά.
Ο ίδιος, υπενθύμισε ότι μετά την έκδοση του νέου Κώδικα, τόσο η ΕΝΠΕ όσο και άλλες Περιφέρειες ξεκίνησαν προσπάθεια αλλαγής σειράς διατάξεων, σημειώνοντας ότι από τα πρώτα αιτήματα που τέθηκαν, η συντριπτική πλειονότητα έγινε αποδεκτή. Παράλληλα, προανήγγειλε ότι θα ακολουθήσουν και νέες παρεμβάσεις, καθώς, όπως είπε, έχουν εντοπιστεί πολλά ακόμη σημεία του Κώδικα που χρειάζονται αλλαγές.
Ο περιφερειάρχης στάθηκε ιδιαίτερα στη σύγκριση με τα δεδομένα στην ευρωπαϊκή αυτοδιοίκηση. Περιγράφοντας εμπειρία του από συνεδριάσεις ευρωπαϊκών αυτοδιοικητικών οργάνων, αναφέρθηκε στις πολυπληθείς αποστολές και στην οργανωτική υποστήριξη που διαθέτουν αιρετοί άλλων χωρών.
Στον αντίποδα, υποστήριξε ότι στην Ελλάδα συχνά αντιμετωπίζεται η αυτοδιοικητική δράση με μια λογική περιορισμού κάθε σχετικής δαπάνης, ακόμη και όταν αυτή συνδέεται άμεσα με την άσκηση των καθηκόντων των αιρετών.
«Η πολιτική δεν μπορεί να είναι προνόμιο ή άθλημα ανθρώπων πλουσίων. Χάνει την ουσία της», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η οικονομική επιβάρυνση που συνεπάγεται η συμμετοχή στα κοινά μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά για πολίτες που δεν έχουν οικονομική άνεση.
Το κόστος της συμμετοχής και το ζήτημα των νέων
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Χατζημάρκος και στους νέους ανθρώπους, εξηγώντας ότι η απουσία τους από την πολιτική δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο με τη δημιουργία συμβουλίων ή άλλων θεσμών συμμετοχής.
Όπως ανέφερε, οι νεότεροι βρίσκονται συχνά σε μια περίοδο κατά την οποία προσπαθούν να χτίσουν την επαγγελματική τους πορεία, να βρουν εργασία και να δημιουργήσουν οικογένεια. Υπό αυτές τις συνθήκες, η απαίτηση να αφιερώσουν χρόνο στην πολιτική χωρίς ουσιαστική οικονομική υποστήριξη μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά.
«Είναι τεράστιος ο λαϊκισμός να ζητάς από όλους τους ανθρώπους να καταστρέψουν ενδεχομένως την επαγγελματική τους σταδιοδρομία για να προσφέρουν στα κοινά», σημείωσε, θέτοντας στο επίκεντρο το ερώτημα γιατί η δημόσια προσφορά θα πρέπει να προϋποθέτει προσωπική οικονομική θυσία.
Για τον περιφερειάρχη, η αμοιβή των αιρετών δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως προνόμιο, αλλά ως στοιχείο που εξασφαλίζει ότι η πολιτική συμμετοχή παραμένει ανοιχτή σε όσο το δυνατόν περισσότερους πολίτες. Η αξιολόγηση του έργου κάθε αιρετού, όπως υποστήριξε, γίνεται τελικά από τους πολίτες στην κάλπη.
«Τα χρήματα είναι από τον δικό μας προϋπολογισμό»
Ένα ακόμη σημείο της συζήτησης αφορούσε στο αν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος για τη θέσπιση ανώτατου ορίου στις αποζημιώσεις. Σε σχετική ερώτηση κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, επισημάνθηκε ότι τα ποσά προέρχονται από τον προϋπολογισμό της Περιφέρειας και όχι από πρόσθετη κρατική χρηματοδότηση.
Ο κ. Χατζημάρκος συμφώνησε με αυτή την επισήμανση, υποστηρίζοντας ότι τα συγκεκριμένα χρήματα αποτελούν μέρος του ήδη κατανεμημένου προϋπολογισμού της Περιφέρειας. Κατά την άποψή του, επομένως, μια διαφορετική δυνατότητα καθορισμού της αποζημίωσης από κάθε Περιφέρεια δεν θα είχε ουσιαστική επίπτωση στον κρατικό προϋπολογισμό.
Παράλληλα, επανέλαβε ότι το Περιφερειακό Συμβούλιο δεν έχει τη δυνατότητα να λάβει διαφορετική απόφαση από αυτή που προβλέπει ο νόμος. Η εφαρμογή της διάταξης είναι υποχρεωτική, ενώ η διεκδίκηση αλλαγής της θα γίνει σε επόμενο επίπεδο.
«Σήμερα δεν μπορεί να παρθεί άλλη απόφαση, αυτός είναι ο νόμος», ανέφερε χαρακτηριστικά, ξεκαθαρίζοντας ότι η προσπάθεια αλλαγής του πλαισίου θα συνεχιστεί.
Οι μετακινήσεις των νησιωτών και το ζήτημα της διαμονής
Στη συζήτηση τέθηκε και η ιδιαίτερη διάσταση που έχει το ζήτημα για το Νότιο Αιγαίο. Η συμμετοχή ενός περιφερειακού συμβούλου από ένα νησί δεν περιορίζεται στην παρουσία του στη συνεδρίαση. Απαιτούνται μετακινήσεις, διαμονή και χρόνος εκτός επαγγελματικής δραστηριότητας.
Ο κ. Χατζημάρκος αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στις δυσκολίες που προκύπτουν από τα όρια των ποσών που αναγνωρίζονται για διαμονή, υποστηρίζοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν υπάρχουν δωμάτια, αλλά ότι συχνά δεν υπάρχουν διαθέσιμα δωμάτια στην τιμή που προβλέπει ο οργανισμός.
Με αυτό το επιχείρημα συνέδεσε το ζήτημα των αποζημιώσεων με το συνολικό κόστος άσκησης των αυτοδιοικητικών καθηκόντων.
Συμφωνία επί της ουσίας, δυσαρέσκεια για την αντιμετώπιση από την Πολιτεία
Η συζήτηση που ακολούθησε χαρακτηρίστηκε σε μεγάλο βαθμό από κοινή αναγνώριση ότι οι περιφερειακοί σύμβουλοι διαθέτουν σημαντικό προσωπικό χρόνο για την άσκηση των καθηκόντων τους.
Από την πλευρά της αντιπολίτευσης διατυπώθηκαν επίσης επικρίσεις για τη θέσπιση ανώτατου ορίου στις αποζημιώσεις. Εκφράστηκε, μεταξύ άλλων, η άποψη ότι είναι αντιφατικό η Πολιτεία να θεσπίζει ανώτατα όρια για την αποζημίωση των αιρετών, ενώ δεν αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο άλλες κατηγορίες δαπανών.
Ωστόσο, δεν υπήρξε απόλυτη ταύτιση ως προς την ψήφο, με την μειοψηφία να καταψηφίζει το θέμα, δηλώνοντας ότι δεν επιθυμούν να λάβουν την προβλεπόμενη αποζημίωση, ενώ άλλοι επέμειναν στην ανάγκη να εφαρμοστεί ο νόμος μέχρι να υπάρξει αλλαγή του θεσμικού πλαισίου.
Το θέμα ανέδειξε έτσι μια ευρύτερη συζήτηση που ξεπερνά το συγκεκριμένο ποσό της αποζημίωσης. Αφορά στο μοντέλο με το οποίο οργανώνεται η συμμετοχή των πολιτών στην αυτοδιοίκηση, ιδιαίτερα σε μια νησιωτική Περιφέρεια, αλλά και στο κατά πόσο η δημόσια προσφορά μπορεί να συνδυαστεί με τις επαγγελματικές και οικογενειακές υποχρεώσεις των αιρετών.
Η συζήτηση, όπως προέκυψε και από την τοποθέτηση του περιφερειάρχη, αναμένεται να συνεχιστεί σε επίπεδο Ένωσης Περιφερειών και Πολιτείας, καθώς το νέο θεσμικό πλαίσιο έχει ήδη προκαλέσει σειρά αντιδράσεων και αιτημάτων για αλλαγές.
Πηγή:www.dimokratiki.gr