Σε κλίμα ενότητας και αποφασιστικότητας, η Περιφερειακή Ένωση Δήμων (ΠΕΔ) Νοτίου Αιγαίου χάραξε κοινή γραμμή με την Περιφέρεια ενάντια στο νέο Χωροταξικό των ΑΠΕ. Στο επίκεντρο βρέθηκαν η νομική μάχη στο ΣτΕ, οι θεσμικές πιέσεις ενόψει του Συνεδρίου της ΚΕΔΕ, η οργή για τις συλλήψεις αιρετών και το φορτισμένο αντίο στον δήμαρχο Αντιπάρου, Αναστάσιο Φαρούπο.
Σε τροχιά δυναμικών κινητοποιήσεων και συντονισμένης νομικής αντεπίθεσης εισέρχεται η Περιφερειακή Ένωση Δήμων (ΠΕΔ) Νοτίου Αιγαίου, στέλνοντας ξεκάθαρο μήνυμα προς την κεντρική διοίκηση ότι τα νησιά του Αιγαίου δεν αντέχουν άλλη αλόγιστη επιβάρυνση. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας συνεδρίασης του οργάνου, υπό την προεδρία του δημάρχου Ρόδου, Αλέξανδρου Κολιάδη, και με τη συμμετοχή του περιφερειάρχη Γιώργου Χατζημάρκου, ελήφθησαν αποφάσεις για το μέλλον των νησιών.
Το ακανθώδες ζήτημα της εγκατάστασης νέων αιολικών πάρκων, η θεσμική θωράκιση των αιρετών απέναντι σε απαράδεκτες αυτόφωρες διαδικασίες, αλλά και η προετοιμασία των νησιωτικών Δήμων ενόψει του ετήσιου τακτικού Συνεδρίου της ΚΕΔΕ, αποτέλεσαν τους βασικούς πυλώνες μιας συνεδρίασης με ιδιαίτερο πολιτικό και θεσμικό βάρος.
Βαθιά θλίψη για την απώλεια του Αναστάσιου Φαρούπου
Η συνεδρίαση ξεκίνησε σε βαρύ κλίμα, με τον πρόεδρο της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου και δήμαρχο Ρόδου, Αλέξανδρο Κολιάδη, να εκφράζει τη βαθιά θλίψη όλων των μελών για τον αιφνίδιο και αδόκητο θάνατο του δημάρχου Αντιπάρου, Αναστάσιου Φαρούπου.
«Εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στην οικογένειά του, στο Δημοτικό Συμβούλιο Αντιπάρου και σε ολόκληρη την τοπική κοινωνία του νησιού. Η προσφορά, το ήθος και η παρακαταθήκη του θα παραμείνουν ζωντανά στη μνήμη όλων μας», τόνισε ο κ. Κολιάδης, καλώντας το σώμα να τηρήσει ενός λεπτού σιγή ως ελάχιστο φόρο τιμής στον εκλιπόντα αυτοδιοικητικό.
Προσφυγές στο ΣτΕ κατά του Ειδικού Χωροταξικού για τις ΑΠΕ
Το μείζον θέμα που κυριάρχησε στη συνεδρίαση ήταν η έγκριση του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Νομικοί σύμβουλοι και αιρετοί ανέδειξαν τις σοβαρές πλημμέλειες, τις παραλείψεις και τη νομική ευαλωτότητα της σχετικής Υπουργικής Απόφασης, αλλά και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) που τη συνοδεύει.
Ειδικότερα, υπογραμμίστηκε ότι το αυθαίρετο κριτήριο των 300.000 τ.χλμ. που θέτει το Υπουργείο για να υπολογίσει αν ένα νησί έχει περιθώριο εγκατάστασης αιολικών πάρκων, στερείται επιστημονικής τεκμηρίωσης. Ο μηχανιστικός αυτός υπολογισμός αγνοεί πλήρως τις προστατευόμενες περιοχές, τα δάση, τις παράκτιες ζώνες και τους οικισμούς, όπου εκ των πραγμάτων απαγορεύεται κάθε τοποθέτηση ανεμογεννητριών. Παράλληλα, διαπιστώθηκε η πλήρης έλλειψη εναρμόνισης του νέου πλαισίου με τα περιφερειακά χωροταξικά σχέδια και τις τοπικές ιδιαιτερότητες.
Απέναντι σε αυτή την κατάσταση, η ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου αποφάσισε ομoφώνως να αναλάβει νομική δράση, ασκώντας αυτοτελή αίτηση ακύρωσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ). Παράλληλα, προσφυγές θα καταθέσουν διακριτά και οι εμπλεκόμενοι Δήμοι (όπως η Ρόδος, η Κάρπαθος, η Άνδρος, η Νάξος και οι Μικρές Κυκλάδες), ζητώντας στη συνέχεια τη συνεκδίκαση όλων των υποθέσεων για λόγους οικονομίας της δίκης.
«Σύμμαχοι σε κάθε νομική μάχη» – Η παρέμβαση Γιώργου Χατζημάρκου
Στη συνεδρίαση παρενέβη μέσω τηλεδιάσκεψης ο περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου, κ. Γιώργος Χατζημάρκος, ο οποίος ξεκαθάρισε τη σταθερή και ανυποχώρητη θέση της Περιφερειακής Αρχής κατά των ανεμογεννητριών στα νησιά.
«Έχουμε ήδη λάβει απόφαση στο Περιφερειακό Συμβούλιο, η οποία δεν δέχεται καμία νέα ανεμογεννήτρια σε κανένα νησί του Νοτίου Αιγαίου», υπογράμμισε ο κ. Χατζημάρκος, απευθυνόμενος στους δημάρχους. «Να μας θεωρείτε συμμάχους σας σε οποιαδήποτε νομική μάχη ξεκινήσετε. Ως Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου θα σταθούμε στο πλευρό του καθενός Δήμου ξεχωριστά, αλλά και της ΠΕΔ στο σύνολό της».
Ο περιφερειάρχης σημείωσε παράλληλα ότι το πλούσιο αποφασιστικό και αποδεικτικό υλικό που έχει ήδη συγκεντρώσει η Περιφέρεια θα τεθεί στη διάθεση των νομικών επιτελείων, ενισχύοντας καθοριστικά το «οπλοστάσιο» των τοπικών κοινωνιών στο ΣτΕ.
Το μέτωπο της ΚΕΔΕ και η προσυνεδριακή συνάντηση στην Αθήνα
Ενόψει του ετήσιου Συνεδρίου της ΚΕΔΕ, που θα πραγματοποιηθεί από τις 5 έως τις 7 Νοεμβρίου 2026 στην Καλαμάτα, ο πρόεδρος της ΠΕΔ, Αλέξανδρος Κολιάδης, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τα διαχρονικά αδιέξοδα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
«Κάθε χρόνο το έργο μας γίνεται όλο και πιο δύσκολο, με λιγότερες οικονομικές δυνάμεις. Παλεύουμε καθημερινά οι δήμαρχοι για να εξασφαλίσουμε τις αναγκαίες χρηματοδοτήσεις», σημείωσε ο κ. Κολιάδης. Αναφερόμενος στις πρόσφατες θεσμικές αλλαγές, όπως η κατάργηση των σχολικών επιτροπών και οι περιορισμοί στις απευθείας αναθέσεις, τόνισε την ανάγκη να μην επαναληφθεί στην Καλαμάτα μια «γενικόλογη συζήτηση» όπως στο προηγούμενο συνέδριο της Αλεξανδρούπολης.
Για τον σκοπό αυτό, η ΠΕΔ αποφάσισε:
1. Σύσταση Ειδικής Ομάδας Εργασίας, με τη συμμετοχή εξειδικευμένων νομικών, η οποία θα διαμορφώσει ένα συμπαγές πλαίσιο διεκδικήσεων, εστιάζοντας σε 2-3 κρίσιμα νησιωτικά ζητήματα (υποστελέχωση, οικονομική αυτοτέλεια, φέρουσα ικανότητα).
2. Διεξαγωγή Διευρυμένης Δια Ζώσης Συνεδρίασης όλων των δημάρχων του Νοτίου Αιγαίου στην Αθήνα, στις 23 Οκτωβρίου, στα γραφεία της ΚΕΔΕ, προκειμένου να οριστικοποιηθεί η κοινή στρατηγική της νησιωτικής Ελλάδας.

Η υπόθεση της Πάρου και η θεσμική προστασία των αιρετών
Εκτενής και φορτισμένη συζήτηση έγινε και για το ακανθώδες ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων μέσω του ΦΟΔΣΑ, αλλά και για το δυσάρεστο περιστατικό της αυτόφωρης σύλληψης του δημάρχου Πάρου, Κώστα Μπιζά, με αφορμή συμβάν στον ΧΥΤΑ του νησιού.
Ο περιφερειάρχης κ. Χατζημάρκος τοποθετήθηκε ανοιχτά για το θέμα, καταγγέλλοντας το καθεστώς υπό το οποίο οι αιρετοί της αυτοδιοίκησης αντιμετωπίζονται ως «ύποπτοι φυγής»:
«Ήμουν από εκείνους που έδωσαν σκληρή μάχη για να ψηφιστεί η διάταξη ειδικής δωσιδικίας για τους αιρετούς. Δεν είναι δυνατόν να συλλαμβάνονται οι δήμαρχοι με την πρώτη ευκαιρία από το Λιμενικό ή την Αστυνομία για έναν αγωγό ή για ένα τεχνικό πρόβλημα. Αυτοί οι άνθρωποι δεν είναι ούτε ύποπτοι φυγής, ούτε αγνώστου διαμονής. Τη Δευτέρα στο γραφείο τους είναι, παλεύουν για τον τόπο τους. Είμαστε δίπλα σε κάθε συνάδελφο, η συμπαράστασή μας είναι δεδομένη, αλλά δεν πρόκειται να δεχτούμε να γίνουμε εξιλαστήρια θύματα κανενός».
Παράλληλα, ο κ. Χατζημάρκος απέρριψε τις ανυπόστατες θεωρίες συνωμοσίας που διακινήθηκαν δημόσια, εξηγώντας τα πραγματικά περιστατικά γύρω από τις αποφάσεις του ΦΟΔΣΑ και τις υπηρεσιακές αλληλογραφίες, ενώ συμφωνήθηκε η διεξαγωγή μιας ειδικής, αποκλειστικής συνεδρίασης για τα θέματα του ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου.
Στήριξη στις τοπικές κοινωνίες και τις επετείους των νησιών
Τέλος, η ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου επιβεβαίωσε την έμπρακτη στήριξή της στις τοπικές νησιωτικές δράσεις:
• 17ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μικρών Νησιών: Η ΠΕΔ θα συμμετάσχει ως συνδιοργανωτής και οικονομικός παραστάτης στο συνέδριο που θα πραγματοποιηθεί στην Ηρωική Νήσο Κάσο (8-19 Οκτωβρίου), όπου εκπρόσωποι της κυβέρνησης, ευρωβουλευτές και δήμαρχοι 38 μικρών νησιών θα εξετάσουν νέα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία.
• 80ή Επέτειος Απελευθερωτικού Κινήματος Καρπάθου: Η ΠΕΔ δήλωσε την ενεργό συμμετοχή της στις τιμητικές εκδηλώσεις του Δήμου Καρπάθου την 5η Οκτωβρίου, οι οποίες θα πραγματοποιηθούν με την υψηλή παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας.
Στη συνεδρίαση κατέστη σαφές ότι νησιωτικοί Δήμοι του Νοτίου Αιγαίου, ενωμένοι απέναντι στις προκλήσεις, διαμορφώνουν μια ισχυρή «γραμμή άμυνας» για την προστασία του περιβάλλοντος, της τοπικής ανάπτυξης και της αξιοπρέπειας του θεσμού της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Νομικές Γνωμοδοτήσεις και Διαδικαστικά Θέματα
Στη συνεδρίαση, τα μέλη του δ.σ. και οι νομικοί σύμβουλοι εξέτασαν το αίτημα πρώην υπαλλήλου σχετικά με τον επανακαθορισμό της αποζημίωσης αποχώρησής του. Παράλληλα, αναπτύχθηκε έντονος προβληματισμός για την τήρηση των διαδικασιών, τα όρια του χρόνου τοποθετήσεων των δημάρχων και τη διαχείριση θεμάτων εκτός ημερήσιας διάταξης.
Το Νομικό Πλαίσιο και το Πλαφόν Αποζημίωσης
Οι δύο νομικοί σύμβουλοι της ΠΕΔ παρουσίασαν τα πορίσματά τους, τα οποία συντάχθηκαν ανεξάρτητα αλλά καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα. Όπως υπογραμμίστηκε, η ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου αποτελεί Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου που υπάγεται στους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (άρθρο 14, Ν. 4270). Συνεπώς, διέπεται από διατάξεις αναγκαστικού δικαίου.
Η νομοθεσία ορίζει ρητά ανώτατο όριο (πλαφόν) αποζημίωσης τις 15.000 ευρώ για τους φορείς του δημοσίου τομέα. Οι σύμβουλοι ξεκαθάρισαν ότι η γνωμοδότησή τους είναι απλή και όχι δεσμευτική για τη διοίκηση, η οποία διατηρεί το δικαίωμα να αποκλίνει με δική της αιτιολογημένη ευθύνη. Επιπλέον, σημείωσαν πως αν ο ενδιαφερόμενος διαφωνεί, διατηρεί το νόμιμο δικαίωμα προσφυγής στη δικαιοσύνη.
Διαδικασίες, Χρονικά Όρια και Τοποθετήσεις
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, τοποθετήθηκαν Δήμαρχοι και μέλη της διοίκησης, εκφράζοντας την εκτίμησή τους για την πολυετή προσφορά του πρώην υπαλλήλου. Παράλληλα όμως, υπογραμμίστηκε η ανάγκη αυστηρής εφαρμογής του νόμου για την αποφυγή ενδεχόμενων καταλογισμών.
dimokratiki.gr