‘Ένα λεπτό περιπτερά’…. τραγουδούσε ο αείμνηστος Στράτος Διονυσίου, το 1990, σε στίχους του αξέχαστου Τάκη Μουσαφίρη.
Εκείνα τα χρόνια η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη, καθώς και πολλές άλλες πόλεις, ήταν γεμάτες από περίπτερα. Σήμερα τα αντικατέστησαν, τα μίνι μάρκετ, δηλαδή τα μικρομάγαζα που είναι ανοιχτά όλο το εικοσιτετράωρο.
-Κυρά Πολυξένηηηη…. ο γιός σου από τη Γερμανία στο τηλέφωνο.
-Σούλλαααα….. ο αρραβωνιαστικός σου από το Στρατόπεδο. Φώναζε ο περιπτεράς και έτρεχαν να απαντήσουν, στο κάλεσμα του τηλεφώνου.
Τα τηλέφωνα της γειτονιάς, στην αρχή λειτουργούσαν με μια δραχμή. Μέτα μπήκαν οι μετρητές και αργότερα, οι κερματοδέκτες. Έπειτα ήρθαν τα κόκκινα τηλέφωνα και τα κίτρινα πλαστικά, κουβούκλια από πλεξιγκλάς, του ΟΤΕ.
Στο νησί μας παλαιότερα, υπήρχαν πολλά περίπτερα. Σήμερα συναντάμε στην Πλατεία στα Ταξί το μοναδικό περίπτερο, της κ. Ειρήνης Γεωργιάδη. Ωστόσο η Καρδάμαινα και το Πυλί, διατηρούν ακόμα κάποια περίπτερα.
Τα περίπτερα της Κω ήταν πολλά, αν και οι άδειες έβγαιναν με δυσκολία. Έπρεπε κάποιος να είναι ανάπηρος πολέμου ή πολύτεκνος ή ΑΜΕΑ, για να πάρει την πολυπόθητη άδεια λειτουργίας περιπτέρου, όπως ήταν ένα στην Πλατεία στο Τιγκάκι.
Ας θυμηθούμε μερικά περίπτερα, έστω και αμυδρά. Είχαμε λοιπόν το περίπτερο της Λούπαινας ή αλλιώς, της αξέχαστης Τσιβρινή, στην Πλατεία Ελευθέριας, δίπλα στο Αρχαιολογικό Μουσείο.
Λίγο πιο πάνω, είχαμε το περίπτερο του αείμνηστου Θοδωρή Σταματάκη, επί της οδού 25ης Μαρτίου. Κοντά στα σκαλάκια της Εκκλησίας της Αγίας Παρασκευής, επί της Βασιλέως Παύλου, στην Δημοτική Αγορά, υπήρχε άλλο ένα περίπτερο.
Ενώ στο λιμάνι, είχαμε δυο του αξέχαστου Ηλία Ζαχαρίου και του Ευστράτιου Δημητριάδη. Επίσης στην οδό Κανάρη, περίπτερο διατηρούσε και ο Τσουλφάς.
Υπήρξε και ένα άλλο περίπτερο στην Εθνικής Αντιστάσεως, στον λεγόμενο Περιφερειακό δρόμο, καθώς και ένα απέναντι στην Τράπεζα Άλφα, στο τρίγωνο με τις σημαίες. Αλλά και στα Δελφίνια, κοντά στην Πλατεία, ο Σταμάτης Δημητριάδης, διατηρούσε για λίγο περίπτερο. Στην ακτή της Μπέλα Βίστα, επί της Βασιλέως Γεωργίου, μπροστά στον Θερινό κινηματογράφο Ορφέα, υπήρχε το περίπτερο του Σαλαχώρη. Σήμερα έγινε μια μικρή, βολική δανειστική Βιβλιοθήκη. Κάθε γειτονιά είχε το περίπτερό της.
Αυτό ήταν ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας της και ένα νοσταλγικό τοπόσημο, των κατοίκων της. Οι άδειες των περιπτέρων, ξεκίνησαν από το 1889 στο Ναύπλιο, για να βοηθήσουν τους ανάπηρους πολέμου, να επιβιώσουν. Συνεχίστηκαν από το 1912-1922 και εξακολούθησαν, να δίδονται άδειες περιπτέρων και μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο του 1940.
Οι άδειες δίνονταν και με την απόφαση, της Πανελληνίας Ένωσης Τραυματιών Πολέμου.
Τα περίπτερα ήταν στάση ζωής, για την καθημερινότητα και την άμεση εξυπηρέτηση των κατοίκων. Πάνω σε αυτά τα ξύλινα κιόσκια, στα πεζοδρόμια και στις γωνίες, με την χρωματιστή τέντα, κρέμονταν πρώτα οι εφημερίδες, τα περιοδικά, μέχρι και βιβλία ‘Βίπερ’. Εκείνα τα μικρά, ρομαντικά μυθιστορήματα, που σε ταξίδευαν στον κόσμο της αληθινής ‘Αγάπης’, η οποία τελικά βρίσκεται, μόνο στα παραμύθια και στις ρομαντικές νουβέλες. Στα περίπτερα έβρισκες εφημερίδες και αμέτρητα περιοδικά.
Από την εφημερίδα Ακρόπολη, ως τη Βραδινή, την Ελευθεροτυπία και τα Νέα. Μέχρι την Μανίνα, την Κατερίνα, τον Μίκη Μάους και τα Κλασικά εικονογραφημένα.
Άλλα και περιοδικά όπως το Ρομάντζο, την Βεντέτα, το Φαντάζιο, τον Θησαυρό και άλλα. Αφού υπήρχε πράγματι ένας θησαυρός, από χρήσιμα μικροπράγματα. Από τσιγάρα, σπίρτα, αναπτήρες, νυχοκόπτες, ψαλιδάκια, τσιμπιδάκια, φουρκέτες, σουγιαδάκια, κάρτες, κομπολόγια, μπρελόκ, τσίκλες, σοκολάτες, καραμέλες, παστέλια, ζαχαρωτά, μέχρι Αλγκόν και Ασπιρίνες.
Τελευταία μπήκαν, τα αναψυκτικά και τα παγωτά. Όμως τα τελευταία χρόνια, τα περίπτερα όλο και λιγόστευαν στην πόλη μας, μέχρι που εξαφανίστηκαν.
Αιτία η λήξη των αδειών, που δεν ανανεώθηκαν και οι άνθρωποι που έφυγαν από τη ζωή. Τα περίπτερα αποτελούσαν, σταθερό σημείο της γειτονιάς και ο περιπτεράς ήταν αποδέκτης, όλων των συμβάντων λυπηρών ή χαρούμενων, αμαρτωλών ή αθώων. Τους γνώριζε όλους, από την καλή και από την ανάποδη. Συνήθως την άδεια στησίματος και λειτουργίας των περιπτέρων, την είχε η εκάστοτε Δημοτική Αρχή, με το συμβολικό ετήσιο αντίτιμο.
Ξακουστές για τα πολλά περίπτερά τους στην πρωτεύουσα Αθήνα, ήταν η Πλατεία Ομονοίας και το Σύνταγμα.
Αλλά και στο νησί μας αποτελούσαν αληθινά στολίδια. Κρατώντας τα ψιλά στη χούφτα, κτυπούσαμε το τζαμωτό παραθυράκι, για να πάρουμε μια σοκολάτα ή τα τσιγάρα του παππού. Ο περιπτεράς τότε σηκώνονταν από την καρέκλα, πρόθυμος να μας εξυπηρετήσει και παράλληλα να ρωτήσει, για τα νέα της οικογένειας. Όμως με το τελευταίο πολυνομοσχέδιο, κάθε περιπτερούχος που βγαίνει στη σύνταξη, κλείνει το περίπτερο, χωρίς να μπορεί να το δώσει σε άλλον στην οικογένειά του.
Αφού η άδεια, δεν μεταβιβάζεται πια σε κανέναν συγγενή. Έτσι έκλεισε ένα κεφάλαιο, σχετικά με τα θρυλικά περίπτερα της Κω, τα οποία πρέπει να σημειώσουμε εδώ ότι προμήθευε σε εφημερίδες και περιοδικά, το Πρακτορείο της Χρυσάνθης Πάτμιου, επί της οδού Βασιλέως Παύλου, δίπλα στο Δημαρχιακό Μέγαρο.
Υ.Γ. Παρακαλώ θερμά, αν ξέχασα κάποιον περιπτερά να μου τον υπενθυμίσετε.
Ευχαριστώ. Ξανθίππη Αγρέλλη
(Φωτό από Παλιές Φωτογραφίες της Κω στο fb)
