Σε ηλικία 95 ετών έφυγε από τη ζωή ο Μιλτιάδης Λογοθέτης, μια εμβληματική μορφή των γραμμάτων, της έρευνας και της πανεπιστημιακής ζωής της Δωδεκανήσου. Ένας άνθρωπος που συνέδεσε τη διαδρομή του με τη Ρόδο, τη Νίσυρο και ολόκληρο τον νησιωτικό χώρο του Αιγαίου, όχι μόνο ως επιστήμονας και δάσκαλος, αλλά ως ακούραστος καταγραφέας της ιστορικής μνήμης, της οικονομικής ζωής και των θεσμών του τόπου.
Βιογραφικό (από την ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου Αιγαίου)
Ο Μιλτιάδης Λογοθέτης γεννήθηκε το 1930 στο Βρασώβ της Ρουμανίας από γονείς δωδεκανησιακής / νισυριακής καταγωγής και έζησε την πρώτη παιδική ηλικία και τα προσχολικά του χρόνια στην κοσμοπολίτικη παροικία.Το 1936 πήγε για πρώτη φορά σχολείο στο Γερμανικό Σχολείο του Βρασώβ. Όμως ήδη από την επόμενη χρονιά, λόγω θανάτου του πατέρα, η μητέρα του παλιννόστησε με τους δύο γιους της στον τόπο καταγωγής στη Νίσυρο, όπου ο Μιλτιάδης, το 1947 τελείωσε το αρχικά ιταλόφωνο και στη συνέχεια ελληνόφωνο Σχολαρχείο (Ομήρειος Κοινοτική Σχολή Νισύρου) και στη συνέχεια η μητέρα με τους γιους μετακινήθηκαν στη Ρόδο, όπου το 1949 ο Μ.Λ. έλαβε το Απολυτήριο του Βενετοκλείου Γυμνασίου Ρόδου.
Τόσο στη διάρκεια του σχολείου στη Νίσυρο όσο και στο γυμνάσιο στη Ρόδο, λόγω μηδενικών πόρων της οικογένειας, ο Μιλτιάδης έπρεπε να συμπληρώνει το εισόδημα της οικογένειας με παράλληλη απασχόληση. Είναι οι εποχές όπου η παιδική εργασία είναι καλοδεχούμενη στήριξη της οικογένειας. Η συνεχής εργασία / η συνεχής αναζήτησης εργασίας, οι σπουδές στην Πάντειο, οι μεταπτυχιακές σπουδές, οι επιμορφώσεις, η διδακτορική διατριβή, η ζωή στην αρχικά ιταλοκρατούμενη Ρόδο, στην ελληνική Αθήνα και στην ελληνική Ρόδο μετά την ενσωμάτωση είναι τα παράλληλα σύμπαντα μέσα στα οποία έζησε, σπούδασε, εργάστηκε ο Μιλτιάδης Λογοθέτης.
Από νωρίς, η ενασχόλησή του προσανατολίστηκε και εδραιώθηκε σε θέματα και θεσμούς που αφορούν την οικονομική ανάπτυξη της Ρόδου, μέσω της βαριάς της βιομηχανίας, τον τουρισμό. Η διδακτορική του διατριβή αφορά τον τουρισμό στη Δωδεκάνησο και είναι η πρώτη διδακτορική στην Ελλάδα στο θέμα αυτό. Οι εργασιακές του εμπειρίες αποκτήθηκαν σε διευθυντικές θέσεις, θέσεις συμβούλου, αλλά και εκπαιδευτικές θέσεις με διδασκαλία σε σχολές διαφόρων επιπέδων και τύπων, όπως και στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.Παράλληλα, ο Μιλτιάδης Λογοθέτης κτίζει συστηματικά το αρχείο του σχετικά με οικονομικές δραστηριότητες της Δωδεκανήσου, της Ρόδου, του τόπου καταγωγής του και γράφει, γράφει, γράφει.
Τα κείμενά του, σε αυτόνομες εκδόσεις ή σε συλλογικούς τόμους καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα με θέματα σχετικά με την οικονομία του τόπου, ειδικότερα με τον τουρισμό, αλλά και με την ιστορία του.Eπιλεκτικά παρατίθενται τα εξής:Η Ομήρειος Κοινοτική Σχολή Μανδρακίου Νισύρου στα χρόνια της δουλείας (1909-1945), 2007Οι κοινοτικοί θεσμοί στα Δωδεκάνησα κατά την περίοδο της δουλείας 1522-1945, (υπό έκδοση)Ο Δωδεκανησιακός Τύπος (1848-2008) – Συμβολή στη νεότερη και σύγχρονη ιστορία της Δωδεκανήσου, τόμος Α΄ (Ρόδος), τόμος Β΄ (Λοιπά Δωδεκάνησα), τόμος Γ΄ (Διασπορά), 2010, Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών (2012) και Βραβείο Μοσκόβη του Δήμου Αθηναίων (2011)Το Χρονικό μίας οικογένειας (2012)Τα έργα 1, 2, 3, 4 (και ιδιαίτερα το τρίτομο έργο αρ. 3) αντλούν από το αρχείο του Μιλτιάδη Λογοθέτη και από την έρευνά του σε άλλα δημόσια και ιδιωτικά αρχεία και φωτίζουν πλευρές και θεσμούς του τόπου (π.χ. ο τύπος στη Δωδεκάνησο και στη διασπορά), προσφέρονται δε για περεταίρω έρευνα.
Αξίζει να σταθούμε στο έργο αρ. 4 (Το Χρονικό μίας οικογένειας). Το έργο αυτό περιγράφει μέσα σε πολύ σαφή ιστορικά, κοινωνικά, πολιτισμικά, γεωγραφικά, γλωσσικά πλαίσια τις κινήσεις των μελών της οικογένειας Λογοθέτη (τρεις γενεές) από τη γενέτειρα, που είναι η μικροσκοπική και περίκλειστη Νίσυρος, στη Μικρά Ασία, στην Κωνσταντινούπολη, στην Οδησσό, στη Ρουμανία (Βαρσώβ) και πάλι πίσω στη Νίσυρο, στη Ρόδο, στην Αθήνα. Την κοινωνική οργάνωση των νησιών στο τέλος του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα, τις οικονομικές και γεωκτημονικές δραστηριότητες στην μικρασιατική ακτή, τις πολλές γλώσσες που απάρτιζαν το γλωσσικό ρεπερτόριο των συνεχώς μετακινούμενων νησιωτών, τα σχολικά συστήματα, την εκκλησία ως πόλο κοινωνικής συσπείρωσης, τη ζωή στον τόπο σου, όταν αυτός αλλάζει χέρια.
Για το έργο αρ. 3, ο Μιλτιάδης Λογοθέτης τιμήθηκε εις διπλούν: Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών (2012) και Βραβείο Μοσκόβη του Δήμου Αθηναίων (2011)Γενικά ο Μιλτιάδης Λογοθέτης είναι χορτασμένος από διακρίσεις τόσο από θεσμούς του κύρους της Ακαδημίας Αθηνών όσο και από μικρότερους φορείς.Η εμπλοκή του Μιλτιάδη Λογοθέτη στην διεκδίκηση ίδρυσης πανεπιστημιακών τμημάτων στη Ρόδο ήρθε φυσικώ τω τρόπω.Ο Μιλτιάδης Λογοθέτης, στις καλές εποχές της τουριστικής ανάπτυξης της Ρόδου διέβλεψε ότι η οικονομική ανάπτυξη της Ρόδου δεν αρκεί. Χρειαζόταν, και μάλιστα επειγόντως, ανάπτυξη της μορφωτικής υποδομής / θωράκισης του τόπου. Η στήριξη του στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, ώστε αυτό να ιδρυθεί και η έγνοια του για την ανάπτυξή του είναι συνεχής και ειλικρινής.
Η ανάρτηση του Κώστα Σκανδαλίδη
Σε σχετική του ανάρτηση, ο συμπολίτης μας Κώστας Σκανδαλίδης έγραψε τα εξής:
«Έφυγε σήμερα από τη ζωή πλήρης ημερών ένας πολύτιμος συμπατριώτης μας, χρήσιμος στην ιστορία και τον πολιτισμό της πατρίδας που με μοναδικό ζήλο υπηρέτησε σε όλη του τη ζωή.Ο Μιλτιάδης Λογοθέτης, ο καλός μου φίλος και δάσκαλος σε ένα μεγάλο πεδίο γνώσης στην ιστορία του τόπου μας και όχι μόνον, ο συμβουλάτορας στις όποιες απορίες μας, ο άνθρωπος της καλής παρέας που τον άκουγες πάντα με τεντωμένα αφτιά. Ο τακτικός θαμόνας των Σαββάτων στο τυπογραφείο ΤΕΧΝΗ του Μανόλη Βρατσάλη, που τον απολαμβάναμε όλοι εμείς οι φίλοι του να μας μεταλαμπαδεύει τις γνώσεις τους με κείνη την ελεφάντινη και μοναδική μνήμη του.Μόνο που δεν προλάβαμε Μιλτιάδη μου να βρεθούμε στο νέο στέκι της παρέας στο φιλόξενο ξενοδοχείο ΣΕΜΙΡΑΜΙΣ, όπως με παρακάλεσες πριν δυο βδομάδες για να τα πούμε κι από κοντά. Για τις ανησυχίες μας, για τη Ρόδο που τόσο αγάπησες και σε αγάπησε, για την ιδιαίτερη πατρίδα μας τη Νίσυρο.Απαλαίωτη να είναι η μνήμη σου. Τα βιβλία σου θα μας κρατούν για πάντα συντροφιά και θα μας διδάσκουν».
rodiaki.gr
Ψήφισμα της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών για τον θάνατο του Μιλτιάδη Λογοθέτη
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών Δωδεκανήσου, με αισθήματα βαθιάς οδύνης και εθνικής συγκίνησης, πληροφορήθηκε την απώλεια του επί σειρά ετών Προέδρου του και εν συνεχεία Επιτίμου Προέδρου, Μιλτιάδη Λογοθέτη.
Ο εκλιπών υπήρξε μια εμβληματική μορφή της επιστημονικής και πνευματικής ζωής του τόπου μας. Κορυφαίος ερευνητής, ακαδημαϊκός δάσκαλος και σκαπανέας της οικονομικής και ιστορικής έρευνας, αφιέρωσε τη ζωή του στην καταγραφή και την προάσπιση της δωδεκανησιακής ταυτότητας.
Το πολυσχιδές έργο του, με αποκορύφωμα τη βραβευμένη από την Ακαδημία Αθηνών τρίτομη ιστορία του «Δωδεκανησιακού Τύπου», αποτελεί μια ανεκτίμητη παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές. Υπήρξε ο πρώτος που μελέτησε επιστημονικά τον τουρισμό ως μοχλό ανάπτυξης στα νησιά μας, ενώ με το όραμά του πρωτοστάτησε στην ίδρυση και θωράκιση του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Για τη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, ο Μιλτιάδης Λογοθέτης δεν ήταν μόνο ένας διοικητικός ηγέτης, αλλά ο σοφός σύμβουλος, ο ακούραστος εργάτης του πνεύματος και η ζωντανή μνήμη της Δωδεκανήσου.
Συνελθόν εκτάκτως σήμερα, 2 Ιανουαρίου 2026, το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε ομόφωνα τα εξής:
Να εκφράσει τα ειλικρινή και θερμά συλλυπητήρια στην οικογένεια και τους οικείους του εκλιπόντος, συμμετέχοντας στο πένθος τους.
Να εξαίρει δημόσια την προσφορά του Μιλτιάδη Λογοθέτη, ο οποίος με το ήθος και την επιστημοσύνη του τίμησε τη Νίσυρο, τη Ρόδο και ολόκληρο τον νησιωτικό χώρο.
Να καταθέσει, εις μνήμην του και αντί στεφάνου, το ποσό των 200 Ευρώ υπέρ των σκοπών του σωματείου «Δωδεκανησιακή Μέλισσα», συνεχίζοντας το έργο κοινωνικής προσφοράς που και ο ίδιος στήριξε.
Να παραστεί σύσσωμο το Διοικητικό Συμβούλιο στην εξόδιο ακολουθία.
Να δημοσιευθεί το παρόν ψήφισμα στον τοπικό Τύπο και στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, ως ελάχιστος φόρος τιμής στη μνήμη του.
Ο Γ. Νικητιάδης για τον Μ.Λογοθέτη : Τεράστια η πνευματική κληρονομιά που μας αφήνει
Με βαθιά θλίψη αποχαιρετώ τον Μιλτιάδη Λογοθέτη, έναν σπουδαίο Δωδεκανήσιο διανοούμενο, έναν άνθρωπο που υπηρέτησε με αφοσίωση την ιστορία, τον πολιτισμό και τη συλλογική μνήμη του τόπου μας.
Μας συνέδεε κοινή καταγωγή από τη Νίσυρο και κοινή αγωνία για τον τόπο. Για εμένα προσωπικώς υπήρξε ανεξάντλητη πηγή πληροφόρησης και πολύτιμος συνομιλητής. Στα πρώτα χρόνια της πολιτικής μου πορείας, η γνώση του, η ιστορική του μνήμη και η νηφάλια κρίση του αποτέλεσαν σταθερό σημείο αναφοράς και στήριξης.
Η απώλειά του δεν αφορά μόνο την επιστημονική κοινότητα, αλλά ολόκληρη τη Δωδεκάνησο. Με το πολυβραβευμένο έργο του, τη γνώση και το ήθος του, ο Μιλτιάδης Λογοθέτης συνέβαλε καθοριστικώς στη μελέτη της ιστορικής και οικονομικής διαδρομής των νησιών μας, με ιδιαίτερη έμφαση στη Ρόδο, τη Νίσυρο και τον τουρισμό, τον οποίο αντιμετώπισε όχι μόνο ως οικονομική δραστηριότητα αλλά ως ιστορικό και κοινωνικό φαινόμενο.
Ο Μιλτιάδης Λογοθέτης δεν περιορίστηκε στη συγγραφή και την έρευνα. Αγωνίστηκε εμπράκτως για τη μορφωτική θωράκιση της Ρόδου και της Δωδεκανήσου, στηρίζοντας με συνέπεια την ίδρυση και την ανάπτυξη του Πανεπιστημίου Αιγαίου, με την πεποίθηση ότι η ανάπτυξη χωρίς παιδεία είναι γράμμα κενό.
Τα βιβλία και το αρχείο του θα συνεχίσουν να διδάσκουν και να φωτίζουν τις επόμενες γενιές. Η μνήμη του θα παραμείνει ζωντανή στον τόπο που τόσο αγάπησε και υπηρέτησε.
Ο Μιλτιάδης Λογοθέτης αφήνει πίσω του μια σπουδαία πνευματική κληρονομιά για τη Δωδεκάνησο και την ελληνική ιστορική έρευνα.
Εκφράζω τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια στα παιδιά του, Σμαράγδα, Ιάκωβο και Στέλιο, καθώς και στον αδελφό του Γιάννη.
Αιωνία του η μνήμη.
