Στα μέσα πλέον της φετινής τουριστικής περιόδου, διαμορφώνεται πλέον μια αρκετά σαφής εικόνα για την πορεία της σεζόν στην Κω.
Παρότι οι αεροπορικές αφίξεις από το εξωτερικό παρουσιάζουν μέχρι στιγμής μια σχετικά μικρή μείωση, της τάξεως του 3% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, η εικόνα της αγοράς που μεταφέρουν οι επαγγελματίες, μόνο αισιόδοξη δεν είναι.
Η πλειονότητα των επιχειρηματιών κάνει λόγο για μία από τις δυσκολότερες τουριστικές σεζόν των τελευταίων ετών. Όπως επισημαίνουν, το πρόβλημα δεν έγκειται τόσο στον αριθμό των επισκεπτών, όσο στη σημαντικά μειωμένη αγοραστική τους δύναμη.
Οι τουρίστες εμφανίζονται ιδιαίτερα συγκρατημένοι στις δαπάνες τους, περιορίζοντας τις αγορές τους στα απολύτως απαραίτητα, ενώ σύμφωνα με αρκετούς επαγγελματίες, επιχειρούν να διαπραγματευτούν ακόμη και τις πλέον λογικές και καθιερωμένες τιμές για προϊόντα και υπηρεσίες.
Την ίδια ώρα, το αυξημένο λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων, λόγω των επιπτώσεων του πολέμου στη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη έλλειψη προσωπικού, επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση, καθιστώντας τη φετινή τουριστική σεζόν μία από τις πιο απαιτητικές των τελευταίων ετών.
Η εικόνα αυτή έχει δημιουργήσει έντονο προβληματισμό στην τοπική αγορά, καθώς αρκετές επιχειρήσεις, παρά την μεγάλη επισκεψιμότητα που παρατηρείται στους δρόμους και στα τουριστικά σημεία του νησιού, δεν βλέπουν την αντίστοιχη αύξηση στους τζίρους τους. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν επαγγελματίες, «ο κόσμος υπάρχει, αλλά δεν καταναλώνει», γεγονός που επηρεάζει συνολικά την οικονομική απόδοση της σεζόν.
Το μοναδικό θετικό πρόσημο της σεζόν, καταγράφεται στη γραμμή Κω – Τουρκία, όπου σημειώνεται αύξηση της επιβατικής κίνησης κατά 3,7%, επιβεβαιώνοντας την διαρκώς αυξανόμενη δυναμική της τουριστικής και εμπορικής σύνδεσης των δύο πλευρών του Αιγαίου, με τους Τούρκους επισκέπτες να αποτελούν πλέον βασικό πυλώνα στήριξης της τοπικής οικονομίας. Οι επιχειρηματίες της Κω επισημαίνουν ότι οι επισκέπτες από την Τουρκία, συγκαταλέγονται στους καλύτερους πελάτες της αγοράς, καθώς πραγματοποιούν σημαντικές αγορές και ενισχύουν ουσιαστικά την κατανάλωση σε καταστήματα, χώρους εστίασης και άλλες επιχειρήσεις. Όπως τονίζουν, η αυξημένη επισκεψιμότητα από τα απέναντι παράλια λειτουργεί ως πολύτιμη «ανάσα» για την τοπική επιχειρηματικότητα.
ΒΑΣΙΚΟ ΣΗΜΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΟΙ ΑΤΗΣΕΙΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΣΤΙΓΜΗΣ
Σημαντικό ρόλο λοιπόν, στη διαμόρφωση της φετινής εικόνας, έχουν "παίξει" οι γεωπολιτικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Η αβεβαιότητα που ξεκίνησε από τον Φεβρουάριο και επικρατεί μέχρι και σήμερα, επηρέασε την ψυχολογία των ταξιδιωτών και είχε ως αποτέλεσμα η σεζόν να ξεκινήσει σε "χαμηλότερους ρυθμούς" από τους αναμενόμενους. Πολλοί επισκέπτες καθυστέρησαν να προχωρήσουν στις κρατήσεις τους, γεγονός που ενίσχυσε το φαινόμενο των κρατήσεων της τελευταίας στιγμής (last minute).
Όπως μας επισημαίνει, η Πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Κω, κ. Μαίρη Τριανταφυλλοπούλου, η μέχρι στιγμής εικόνα απαιτεί ψυχραιμία και ρεαλισμό. Όπως τονίζει, η μικρή μείωση των αφίξεων κατά περίπου 3% δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ανησυχητική, ιδιαίτερα αν ληφθούν υπόψη οι διεθνείς συνθήκες που προηγήθηκαν και επηρέασαν τον τουρισμό σε ολόκληρη την περιοχή.
Η ίδια σημειώνει ότι δεν είναι ρεαλιστικό ένας προορισμός να καταγράφει κάθε χρόνο διαδοχικά ρεκόρ αφίξεων και αυξήσεις, επισημαίνοντας πως, υπό τις παρούσες συνθήκες, η Κως εξακολουθεί να διατηρεί τη δυναμική της στις διεθνείς αγορές. Παράλληλα, εκφράζει την εκτίμηση ότι το τελικό πρόσημο της φετινής χρονιάς θα κριθεί σε σημαντικό βαθμό από τις κρατήσεις της “τελευταίας στιγμής”.
Με τον Αύγουστο να αποτελεί παραδοσιακά τον μήνα αιχμής για τον τουρισμό, οι επαγγελματίες του νησιού ελπίζουν ότι η αυξημένη ζήτηση των επόμενων εβδομάδων θα δώσει την απαραίτητη ώθηση στην τοπική αγορά, ώστε να περιοριστούν οι απώλειες και να βελτιωθεί η συνολική εικόνα της φετινής σεζόν.
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν, η συζήτηση δεν αφορά πλέον μόνο τον αριθμό των επισκεπτών, αλλά κυρίως την ποιότητα του τουριστικού προϊόντος και τη δυνατότητα των επισκεπτών να στηρίξουν ουσιαστικά την τοπική οικονομία μέσω της κατανάλωσής τους.
Παράλληλα, οι άνθρωποι του τουρισμού επαναφέρουν στο προσκήνιο το διαχρονικό ζήτημα των υποδομών του νησιού, εκφράζοντας για μία ακόμη φορά τον έντονο προβληματισμό τους για προβλήματα που, όπως υποστηρίζουν, επηρεάζουν άμεσα την εικόνα της Κω ως τουριστικό προορισμό. Η καθαριότητα, τα προβλήματα στην υδροδότηση και την ηλεκτροδότηση, οι υποδομές στη Σένγκεν για τους επισκέπτες από τα απέναντι παράλια, η κατάσταση του οδικού δικτύου, αλλά και οι ελλείψεις στις συγκοινωνίες, συγκαταλέγονται, σύμφωνα με τους ίδιους, στα σημαντικότερα ζητήματα που εξακολουθούν να παραμένουν άλυτα.
Όπως επισημαίνουν, οι σύγχρονες υποδομές και η εύρυθμη λειτουργία των βασικών υπηρεσιών αποτελούν πλέον καθοριστικούς παράγοντες για την ανταγωνιστικότητα ενός προορισμού. Δεν επηρεάζουν μόνο την εμπειρία του επισκέπτη, αλλά και το είδος του τουρισμού που προσελκύει το νησί. Τονίζουν, μάλιστα, ότι η αναβάθμιση των υποδομών μπορεί να συμβάλει στην προσέλκυση επισκεπτών υψηλότερου εισοδηματικού επιπέδου, οι οποίοι έχουν μεγαλύτερη διάθεση να καταναλώσουν και να στηρίξουν ουσιαστικά την τοπική οικονομία.
Την ίδια στιγμή, υπογραμμίζουν ότι οι ελλείψεις αυτές λειτουργούν αποτρεπτικά ακόμη και για όσους ήδη επισκέπτονται την Κω, καθώς επηρεάζουν την καθημερινότητά τους και συχνά περιορίζουν τη διάθεσή τους να εγκαταλείψουν τα ξενοδοχεία, να περιηγηθούν στην πόλη και τα χωριά, να επισκεφθούν καταστήματα εστίασης και εμπορίου ή να συμμετάσχουν σε δραστηριότητες, με αποτέλεσμα να μειώνεται το οικονομικό αποτύπωμα του τουρισμού στην τοπική αγορά.
ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ ΑΦΙΞΕΩΝ
Η συνολική μείωση που αφορά το επιβατικό κοινό του αεροδρομίου της Κω (εσωτερικές και διεθνείς πτήσεις) είναι 1,7%. Πιο συγκεκριμένα στο αεροδρόμιο μας, διακινήθηκαν (αφίξεις – αναχωρήσεις) από τις αρχές του χρόνου, μέχρι και τον Ιούνιο 982.931 επιβάτες έναντι 1.000.063 το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Οι αφίξεις εξωτερικού το ίδιο διάστημα, σημείωσαν μείωση 2,9% (διακινήθηκαν 331.746 επιβάτες έναντι 470.482 το 2025).
Αναλυτικότερα, ο Απρίλιος σημείωσε μείωση περίπου 30%, ο Μάιος μείωση 2% και ο Ιούνιος μείωση 1%.
Όσον αφορά τώρα τις Αγορές, οι Βρετανοί διατηρούν και φέτος την πρωτιά στις αφίξεις επισκεπτών, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή δυναμική της συγκεκριμένης αγοράς, με 136.610 επισκέπτες. Στη δεύτερη θέση ακολουθούν οι Γερμανοί με 115.815 επισκέπτες, ενώ την τρίτη και τέταρτη θέση καταλαμβάνουν οι Πολωνοί (41.089) και οι Ολλανδοί (34.690), αντίστοιχα.
* Από την άλλη πλευρά, άνοδο παρουσιάζει η γραμμή Κω - Τουρκία, με τους επαγγελματίες του νησιού, όπως είπαμε να τονίζουν ότι η Τουρκική Αγορά, αποτελεί σημαντικό “αιμοδότη” της. Από αρχές του χρόνου, μέχρι και τον Ιούνιο, ήρθαν 105.152 επιβάτες, όταν το αντίστοιχο περσινό διάστημα, είχαν έρθει 101.426. Ο Ιανουάριος παρουσίασε μία μικρή μείωση σε σχέση με πέρυσι, ωστόσο ο Φεβρουάριος παρουσίασε αύξηση (45%), , όπως και ο Μάρτιος (93%). Ο Απρίλιος σημείωσε μία μικρή πτώση (6,2%), ο Μάιος ήταν ανοδικός (2,9%), ενώ ο Ιούνιος παρουσίασε μικρή πτώση (2%).
M. TΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΠΟΥΛΟΥ: ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΥΚΟΛΟ ΝΑ ΕΧΟΥΜΕ ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ ΑΥΞΗΣΗ
Η Πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων κ. Μαίρη Τριανταφυλλοπούλου, ανέφερε ότι δεν γίνεται κάθε χρόνο να σημειώνουμε ρεκόρ αφίξεων, επισημαίνοντας ότι βάσει των φετινών ιδιαιτεροτήτων (λόγω του πολέμου) πρέπει να είμαστε ικανοποιημένοι.
«Γενικά – είπε- είναι μία δύσκολη σεζόν, όπου πάλι είχαμε να αντιμετωπίσουμε μία κρίση. Αυτή την φορά ήταν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, οι επιπτώσεις του οποίου συνεχίζουν να μας επηρεάζουν, αφού δεν έχει ομαλοποιηθεί η κατάσταση. Το ξεκίνημα, λόγω των εξελίξεων αυτών ήταν αρκετά μουδιασμένο και από τον Ιούλιο μπορώ να πω κάπως επιστρέψαμε στην κανονικότητα. Η συνολική μείωση αφίξεων που δεν είναι ούτε 3% πρέπει να μας αφήνει ικανοποιημένους αν αναλογιστούμε όλα τα παραπάνω. Δεν μπορεί κάθε χρόνο ένας προορισμός να καταγράφει αύξηση και ιδιαίτερα μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον όπως φέτος.
Οι πληρότητες από τον Ιούλιο και μετά στα ξενοδοχεία κυμαίνονται στα περσινά καλά επίπεδα και απ’ ότι φαίνεται θα πάει καλά και ο Σεπτέμβρης και ο Οκτώβρης, αλλά και ο Νοέμβριος. Δεν μπορούμε να μιλήσουμε ακόμα με νούμερα γιατί όλα φέτος θα κριθούν στις κρατήσεις της τελευταίας στιγμής. Οι πελάτες είναι αρκετά διστακτικοί και κλείνουν τις διακοπές τους λίγο πριν έρθουν. Τα περισσότερα ξενοδοχεία δεν έχουν κάνει μεγάλες εκπτώσεις. Βέβαια υπάρχουν και στην Κω ξενοδοχεία και μεγάλοι όμιλοι που έκαναν μεγάλες εκπτώσεις, όμως οι υπηρεσίες που προσφέρουν είναι κατώτερες από αυτές της μεγάλης πλειονότητας των ξενοδοχείων.
Οι επιχειρήσεις επίσης φέτος έχουν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της έλλειψης προσωπικού και της εκρηκτικής αύξησης του κόστους λειτουργίας, που έχει ως αποτέλεσμα να μειώνεται το κέρδος.
Γίνεται πολύς λόγος για τους ποιοτικούς τουρίστες. Σίγουρα εκεί πρέπει να είναι ο στόχος μας, στην ποιότητα και όχι στην ποσότητα. Αλλά από την άλλη πρέπει να δούμε και εμείς τι προσφέρουμε στους πελάτες. Αν βγει έξω από το ξενοδοχείο, ο πελάτης έχει να αντιμετωπίσει και να δει ένα νησί με τεράστιες ελλείψεις στην Συγκοινωνία, με ένα πολύ κακό οδικό δίκτυο, με μία Σένγκεν όπου ταλαιπωρούνται οι επιβάτες, ενώ μέσα σε αυτά πρέπει να βάλουμε και τα προβλήματα με την υδροδότηση και την καθαριότητα».
M. ΤΡΙΚΟΙΛΗΣ: ΥΠΟΦΕΡΟΥΜΕ ΛΟΓΩ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΩΝ
Ο κ. Μιχάλης Τρικοίλης, γραμματέας της Ένωσης Ενοικιαζομένων Διαμερισμάτων Κω, εξέφρασε την απογοήτευσή του για τη φετινή σεζόν, αλλά και γενικότερα για την πορεία του τουρισμού στο νησί μας.
«Δεν αξίζει – είπε- ούτε να μιλάμε για πληρότητες στα τουριστικά καταλύματα, ούτε για αριθμό αφίξεων. Η αλήθεια είναι ότι έχουν πάρει λάθος δρόμο όσον αφορά τον τουρισμό μας. Δυστυχώς επιβεβαιώθηκαν οι τραγικές μας προβλέψεις, όσον αφορά την λανθασμένη τακτική προσέλκυσης πελατών. Η ποιότητα των τουριστών είναι πολύ χαμηλή και υποφέρει και αγκομαχεί όλη η τουριστική αγορά του νησιού και το πιο απογοητευτικό είναι ότι δεν βλέπω να αλλάζει κάτι και κάθε χρόνο η κατάσταση θα είναι και χειρότερη. Έρχονται επισκέπτες που μένουν στα allinclusiveξενοδοχεία και δεν βγαίνουν σχεδόν καθόλου έξω από αυτά. Και δεν τους αδικώ. Να βγουν, να κάνουν τι, να δουν τι; Ένα νησί υπό διάλυση, που οι υποδομές δεν θυμίζουν καθόλου ευρωπαϊκό προορισμό. Οι πελάτες μας κάνουν παράπονα για τους δρόμους, για το φωτισμό, για τα σκουπίδια, για το νερό, για το ρεύμα. Κάθε μέρα, κάθε χρόνο τα ίδια και τα ίδια. Αν δεν μπορούμε ας γυρίσουμε πίσω στον πρωτογενή τομέα, όπως πριν από χρόνια. Αντί να βελτιωνόμαστε και να προσφέρουμε μία υπέροχη τουριστική εμπειρία στο νησί, γινόμαστε όλο και χειρότεροι. Υπάρχει μία κραυγή απόγνωσης από όλους τους επαγγελματίες που υποφέρουν και ζητούν να αλλάξει η κατάσταση και να αναβαθμιστεί το τουριστικό μας προϊόν που αυτό θα αποφέρει και υψηλότερης ποιότητας επισκέπτες».
Σ. ΔΡΟΣΟΣ: ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΕΝΑΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΝΑ ΣΩΣΕΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
Ο Πρόεδρος του ΣΕΠΕΚΩ κ. Στέλιος Δρόσος, έκανε λόγο για μία δύσκολη σεζόν φέτος, αναφέροντας ως μεγαλύτερα προβλήματα το κακό ξεκίνημα της σεζόν λόγω του πολέμου στη Μ. Ανατολή, την έλλειψη προσωπικού, το αυξημένο κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων και την έλλειψη υποδομών στο Νησί.
«Είναι μία δύσκολη σεζόν. Είχαμε ένα πολύ κακό ξεκίνημα, λόγω του πολέμου στη Μ. Ανατολή. Για να πας καλά σε μία σεζόν, αυτά που θα σου δώσουν το κάτι παραπάνω, είναι οι πρώτοι και οι τελευταίοι μήνες. Δεν μπορεί ένας Αύγουστος να σώσει την κατάσταση. Το ξεκίνημα όπως είπαμε ήταν αρκετά κακό, τουλάχιστον ελπίζουμε ότι τους τελευταίους μήνες, Οκτώβριο και Νοέμβριο, να πάμε καλύτερα. Το πρόβλημα με την έλλειψη προσωπικού έχει δυστυχώς παγιωθεί. Οι επιχειρήσεις δουλεύουν με περίπου 30% κάτω του απαιτούμενου προσωπικού, ενώ την ίδια ώρα οι πρώτες ύλες και γενικά το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων δεν έχει απλά αυξηθεί, αλλά έχει εκτοξευτεί λόγω του πολέμου, όπως λένε.
Κόσμος υπάρχει, αλλά δεν ξοδεύει. Είναι λογικό να είναι και αυτοί επηρεασμένοι οικονομικά από τις εξελίξεις, αφού έχουν ήδη πληρώσει αρκετά ακριβότερα τα αεροπορικά τους εισιτήρια και την διαμονή και έτσι έχουν λιγότερα χρήματα να ξοδέψουν. Στην Κω δεν μας βοηθάνε και οι Συγκοινωνίες, από την Δημ. Συγκοινωνία, τα ΚΤΕΛ, τα ΤΑΞΙ, όλα δεν λειτουργούν όπως πρέπει. Τα δρομολόγια των λεωφορείων δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν τον κόσμο, όπως και τα ΤΑΞΙ. Υπάρχουν πολλές ακυρώσεις σε εστιατόρια, καθώς οι πελάτες δεν βρίσκουν μέσο για να έρθουν. Όπως μας είπαν κάποιοι πελάτες μας, πλήρωσαν πάνω από 30 ευρώ, για να έρθουν στο εστιατόριό μας (στου Σταυρού το Πέρασμα) και να επιστρέψουν στο ξενοδοχείο τους στο Τιγκάκι. Δηλαδή, αυτό το ζευγάρι, πρέπει να προσθέσει πλέον του φαγητού, πάνω από 30 ευρώ για την μετακίνησή του. Από την άλλη έχουμε και την εφορία, όπου φέτος έχει σπάσει κάθε ρεκόρ ελέγχων και φυσικά η Εστίαση είναι στην κορυφή των ελέγχων της, παρόλο που αναλογικά με τους ελέγχους, έχει την μικρότερη παραβατικότητα. Ελπίζουμε, όπως είπα, η πορεία από εδώ και πέρα να είναι καλύτερη, ώστε να μειωθεί η ζημιά».
Β. ΗΛΙΟΣ: ΚΑΚΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ – ΑΝΟΔΙΚΗ Η ΠΟΡΕΙΑ ΜΕΤΑ ΤΙΣ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ
Ο Πρόεδρος των ιδιοκτητών Ταξί Κω κ. Βαγγέλης Ήλιος, μας ανέφερε ότι η σεζόν ξεκίνησε μουδιασμένα, ωστόσο μετά τις 15 Ιουνίου, η κίνηση είναι στα ίδια επίπεδα με πέρυσι.
«Λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, η σεζόν ξεκίνησε πολύ μουδιασμένα. Μέχρι τις 15 Ιουνίου, η κίνηση ήταν αρκετά μειωμένη σε σχέση με πέρυσι. Όμως έκτοτε και μέχρι σήμερα, είναι στα περσινά ικανοποιητικά επίπεδα».
Όσον αφορά το αν ο στόλος τους μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του όγκου των τουριστών ο κ. Ήλιος ανάφερε: «Πρέπει να δούμε συνολικά το θέμα της συγκοινωνίας. Δεν είναι μόνο τα ταξί. Είναι και η Δημοτική Συγκοινωνία και τα ΚΤΕΛ που παίζουν καθοριστικό ρόλο. Η Δημ. Συγκοινωνία έχει αρκετά προβλήματα και τα δρομολόγια δεν επαρκούν. Οπότε το βάρος πέφτει σε εμάς. Βλέπουμε τους επιβάτες να φεύγουν από τις στάσεις των λεωφορείων και να έρχονται στις πιάτσες ταξί. Σίγουρα υπάρχουν μέρες και ώρες που δεν μπορούμε και εμείς ως ταξί να ανταποκριθούμε άμεσα. Η μεγάλη ζήτηση υπάρχει ένα τετράωρο το πρωί (8-12) και ένα τετράωρο το απόγευμα (5-9). Περιμένουμε και τις 16 νέες άδειες ταξί να ενισχύσουν τον στόλο μας, αλλά από του χρόνου θα έχουμε και νέα πολυθέσια, αφού βλέπουμε ότι υπάρχει ζήτηση. Εμείς θέλουμε ο πελάτης να έχει επιλογές για να μετακινηθεί, τόσο με τα λεωφορεία όσο και με τα ταξί. Εάν όλοι μας λειτουργούμε όπως πρέπει, δεν θα υπάρχει πρόβλημα. Πρέπει επίσης να κοιτάξουμε και το πρόβλημα με το κυκλοφοριακό, που έχει οξυνθεί. Έχουμε περισσότερα αμάξια, με αποτέλεσμα η κίνηση να είναι μεγαλύτερη και σε μερικά σημεία ανυπόφορη. Να ξαναδούμε το θέμα του ορίου ταχύτητας στον επαρχιακό και να προχωρήσουν γρήγορα οι κόμβοι».
Δ. ΚΩΣΤΟΓΛΟΥ: ΜΕΙΩΣΗ 30% ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΩΝ
Ο Πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Κω κ. Δημήτρης Κώστογλου, έκανε λόγο για μία δύσκολη σεζόν, με την κατάσταση να είναι χειρότερη από πέρυσι και χωρίς να φαίνεται ότι μπορεί να αναστραφεί.
«Τα εμπορικά καταστήματα σε όλο το νησί – είπε- αντιμετωπίζουν μεγάλες δυσκολίες. Η κίνηση παρουσιάζει μείωση περίπου 30% ενώ σε μερικά καταστήματα είναι ακόμα μεγαλύτερη. Το πρόβλημα με τον τουρισμό, δεν είναι ποσοτικό, αλλά ποιοτικό. Κόσμος υπάρχει, η μείωση στις αφίξεις είναι μικρή, ωστόσο οι τουρίστες δεν ψωνίζουν ή ψωνίζουν ελάχιστα, παρά το ότι έχουμε κρατήσει χαμηλά τις τιμές και κάνουμε και προσφορές. Το μόνο παρήγορο και θετικό, είναι η παρουσία των Τούρκων τουριστών, που είναι και περισσότεροι αλλά και ξοδεύουν περισσότερα σε σχέση με άλλες χρονιές. Αυτοί μας δίνουν σημαντική ανάσα. Μείωση παρατηρείται και στην κίνηση των ντόπιων πελατών. Μπορεί να μην αγγίζει την μείωση των τουριστών, αλλά και οι ντόπιοι είναι πιο σφιχτοί σε σχέση με άλλες χρονιές. Το κακό είναι ότι δεν βλέπω να αλλάζει η κατάσταση, έως το τέλος της σεζόν, οπότε θεωρώ ότι θα είναι χειρότερη σε σχέση με την περσινή».
N. ΓΙΑΝΝΟΥ: ΟΛΙΓΟΗΜΕΡΕΣ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΙΣ ΟΧΗΜΑΤΩΝ
Ο κ. Νίκος Γιάννου ιδιοκτήτης ενοικιαζόμενων αυτοκινήτων στην Κέφαλο, μας ανέφερε ότι η κατάσταση φέτος είναι χειρότερη σε σχέση με πέρυσι. «Οι πελάτες έρχονται πλέον και ζητούν ολιγοήμερες ενοικιάσεις αυτοκινήτων. Οι πολυήμερες που είχαμε στο παρελθόν είναι είδος προς εξαφάνιση. Δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα όπως παλιά που ενοικίαζαν ένα όχημα για όλη τους την παραμονή και επιλέγουν να το ενοικιάσουν για 2-3 ημέρες. Στην Κέφαλο απ’ όσο γνωρίζω, υπάρχουν ξενοδοχεία, που έχουν μικρότερη πληρότητα σε σχέση με πέρυσι και έτσι και ο κόσμος είναι λιγότερος, αλλά κυρίως είναι πιο αδύναμος οικονομικά. Είναι λογικό από μία άποψη, καθώς έχουν ακριβύνει κατά πολύ τα αεροπορικά εισιτήρια και έτσι εάν κάποιος έχει συγκεκριμένο μπάτζετ για τις διακοπές του, τα χρήματα αυτά θα πρέπει να τα κόψει από κάπου».
Α. ΣΠΕΡΜΠΗΣ: ΠΑΖΑΡΙΑ ΓΙΑ ΜΙΑ ΟΜΠΡΕΛΑ
Ο κ. Αντώνης Σπέρμπης από την κοινοπραξία παραλιούχων στο ParadiseΚεφάλου, μας ανέφερε ότι η κατάσταση είναι χειρότερη σε σχέση με πέρυσι, ελπίζοντας ότι η συνέχεια θα είναι καλύτερη.
«Κόσμος – είπε- υπάρχει και έρχεται, όμως είναι περιορισμένης οικονομικής δυνατότητας. Δεν έχουν να ξοδέψουν χρήματα. Κάνουν πολλά παζάρια. Για παράδειγμα, κάποιος μας ρώτησε, εάν η τιμή θα είναι καλύτερη, αν καθίσει μία ώρα μόνο. Βλέπουμε ακόμα και τους Ιταλούς που είναι από τους βασικούς πελάτες μας, να είναι ιδιαίτερα “σφιχτοί”. Αλλά και επαναλαμβανόμενοι πελάτες μας για χρόνια που έρχονταν για διακοπές 2-3 φορές τον χρόνο, τώρα έρχονται μόνο μία. Εμείς έχουμε κρατήσει ίδιες τις τιμές , 20 ευρώ το σετ ομπρέλας, όμως βλέπουμε ότι οι επισκέπτες αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα».
Ο κ. Σπέρμπης, αναφέρθηκε επίσης στο πρόβλημα με την έλλειψη νερού που υπάρχει στην περιοχή, τονίζοντας μας ότι αντί να βελτιώνεται η κατάσταση, κάθε χρόνο όλο και χειροτερεύει.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΟΥΤΕΑΣ: ΛΙΓΟ ΧΕΙΡΟΤΕΡΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΠΕΡΥΣΙ
Ο κ. Χρήστος Κουτέας από το “RumbaTikiBarAllDayRestaurant” στο Μαρμάρι, μας ανέφερε ότι η σεζόν δεν ξεκίνησε καλά, ωστόσο τώρα έχει ανέβει η κίνηση.
«Είναι αλήθεια, ότι λόγω του πολέμου στη Μ. Ανατολή και της ακρίβειας η σεζόν δεν ξεκίνησε καλά και δημιούργησε μεγάλη ανησυχία. Ωστόσο σιγά σιγά τα πράγματα έστρωσαν και εκτιμώ ότι θα πλησιάσουμε την περσινή χρονιά. Σίγουρα είμαι λίγο κάτω σε σχέση με πέρυσι, αλλά όπως είπα, με βάση τα όσα συνέβησαν πρέπει να λέμε και πάλι καλά. Οι τουρίστες είναι πιο σφιγμένοι, αλλά είναι λογικό. Τα πάντα έχουν ακριβύνει, και κυρίως τα αεροπορικά εισιτήρια και η διαμονή, οπότε ότι περισσεύει από αυτά τα τρώνε. Εφόσον ανέβηκαν οι τιμές σε αυτά, θα πρέπει να περικόψουν από κάπου αλλού και αυτό είναι το φαγητό και η έξοδος».
Δ. ΤΡΙΤΣΑΡΗΣ: ΛΙΓΟ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΑΠΟ ΠΕΡΥΣΙ
Ο κ. Δημήτρης Τριτσάρης, από το εστιατόριο «Ακρογιάλι» στο Μαστιχάρι, είναι ίσως από τους λίγους επιχειρηματίες, που πηγαίνει καλύτερα σε σχέση με πέρυσι.
«Εγώ δεν θέλω να λέω ψέματα και να γκρινιάζω χωρίς λόγο. Πηγαίνω λίγο καλύτερα σε σχέση με πέρυσι. Το μεσημέρι δεν δουλεύουμε πολύ, όμως το βράδυ, η αλήθεια είναι ότι έχει αρκετή δουλειά. Έρχονται να δουν το ηλιοβασίλεμα και μάλιστα μας κάνουν και τηλεφωνικές κρατήσεις. Σίγουρα είναι μία δύσκολη σεζόν, γιατί έχει αυξηθεί και το λειτουργικό μας κόστος και στο τέλος θα δούμε εάν η περισσότερη δουλειά, θα αφήσει στα ταμεία μας και μεγαλύτερο κέρδος σε σχέση με πέρυσι».
Σ. ΚΟΥΡΟΣ: ΜΑΣ ΚΡΑΤΟΥΝ ΟΡΘΙΟΥΣ ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ
Ο κ. Σακελλάρης Κούρος, από το εστιατόριο «Νικόλας ο Ψαράς» στην Αβέρωφ, αναφέρθηκε στους Τούρκους πελάτες, που όπως είπε, αυτοί είναι που τους κρατούν όρθιους.
«Η σεζόν δεν είναι πολύ καλή. Το ξεκίνημα ήταν ιδιαίτερα κακό, αλλά και η συνέχεια είναι προβληματική. Κόσμος υπάρχει στο νησί, βλέπουμε ότι κυκλοφορεί, αλλά δεν ψωνίζει, δεν τρώει, δεν έχει χρήματα να ξοδέψει. Έρχονται βλέπουν τον κατάλογο και φεύγουν, καθώς δεν έχουν να πληρώσουν. Θέλουν να φάνε θαλασσινά με 20 ευρώ το άτομο. Ευτυχώς που υπάρχουν οι Τούρκοι πελάτες και μας κρατούν όρθιους. Γενικά η εστίαση αλλά και τα εμπορικά καταστήματα κρατιούνται όρθια από τους Τούρκους. Και αύξηση έχουν σε σχέση με άλλες χρονιές, αλλά και ξοδεύουν περισσότερα. Έχει ακριβύνει η ζωή απέναντι και έτσι ψωνίζουν αρκετά από εδώ. Είναι πλέον οι καλύτεροι μας πελάτες. Οι Ευρωπαίοι ακόμα και αυτοί που κάθονται, κάνουν πολύ μικρότερους λογαριασμούς σε σχέση με προηγούμενες χρονιές. Έχει γεμίσει το νησί με φτωχούς πελάτες».
M. KAΔΡΗΣ: ΜΕΓΑΛΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΣΤΙΚΗ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ο κ. Καδρής Μεμίς από το εστιατόριο «Αράπ» στο Πλατάνι, αναφέρθηκε στο πρόβλημα με την Αστική συγκοινωνία, που έχει ως αποτέλεσμα αρκετοί πελάτες να μην πηγαίνουν στα εστιατόρια στο Πλατάνι.
«Η σεζόν – είπε- δεν ξεκίνησε καθόλου καλά. Όμως από το τέλος Ιουνίου και μέχρι τώρα έχει ανέβει. Εδώ στο Πλατάνι, έχουμε πρόβλημα με την Αστική Συγκοινωνία. Τα δρομολόγια σταματούν νωρίς το απόγευμα και έτσι οι πελάτες δεν μπορούν να έρθουν και μας παραπονιούνται. Οι τουρίστες ξοδεύουν λιγότερα χρήματα σε σχέση με άλλες χρονιές, όμως ευτυχώς που υπάρχουν και οι Τούρκοι. Αυτοί πλέον έχουν γίνει οι καλύτεροι πελάτες. Επίσης, οι ντόπιοι έχουν περιορίσει τις εξόδους τους. Εκεί που έβγαιναν 2-3 φορές, τώρα βγαίνουν μία φορά, όμως όταν βγαίνουν ξοδεύουν και τρώνε καλά».
Β. ΚΑΛΑΪΖΗΣ: ΠΤΩΣΗ ΣΤΗΝ ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΙΑ ΜΙΣΘΩΣΗ – ΥΠΕΡΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΩΝ
Ο κ. Βαγγέλης Καλαϊζής, που διαχειρίζεται καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης, μας ανέφερε ότι σε σχέση με πέρυσι, υπάρχει μείωση, όμως σημαντικό ρόλο σε αυτό έχει παίξει και η υπερπροσφορά καταλυμάτων που υπάρχει πλέον στο νησί.
«Το ξεκίνημα ήταν μουδιασμένο, λόγω του πολέμου και των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και αυτό έχει επηρεάσει συνολικά την σεζόν. Ο Μάιος δηλαδή που πήγαινε καλά, φέτος ήταν χάλια όπως και ένα μεγάλο μέρος του Ιουνίου. Μετά τα μέσα Ιουνίου άρχισε να ανεβαίνει η ζήτηση, όμως έπεσαν και οι τιμές στα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης. Οι ιδιοκτήτες έβλεπαν ότι έμεναν για μέρες κενά τα καταλύματά τους και έτσι έριχναν τις τιμές. Σίγουρα σημαντικό ρόλο σε όλο αυτό έχει παίξει και η υπερπροσφορά που υπάρχει πλέον στον κλάδο. Παλιά υπήρχαν 3 πελάτες για ένα βραχυχρόνιο κατάλυμα, τώρα υπάρχουν διαθέσιμα 3 βραχυχρόνια καταλύματα για έναν πελάτη. Είναι αυτό δυστυχώς που γίνεται πάντα στην Ελλάδα, όταν βλέπουμε κάτι να έχει άνοδο, πέφτουμε όλοι με τα μούτρα και τώρα έχει ξεκινήσει η πτώση και θα συνεχιστεί και τα υπόλοιπα χρόνια.
Ελπίζουμε να έχουμε έναν καλό Σεπτέμβριο και Οκτώβριο, ώστε να ισορροπήσουμε λίγο την κατάσταση, αλλά θεωρώ σχεδόν σίγουρο ότι, στο τέλος, το κέρδος των περισσοτέρων θα είναι μικρότερο σε σχέση με πέρυσι».
E. ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ: ΣΥΓΚΡΑΤΗΜΕΝΟΙ ΟΙ ΤΟΥΡΙΣΤΕΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΤΟΥΣ
Η Operations & CommunicationsCoordinatorκ. Ευτυχία Σταθοπούλου από τον Όμιλο τουριστικών καταστημάτων «FKNG - Γιώργος Φαρμάκης» με αρκετά τουριστικά καταστήματα, στην πόλη, στα χωριά αλλά και εντός ξενοδοχείων, ανέφερε ότι αν και η φετινή τουριστική περίοδος ξεκίνησε υποτονικά, φαίνεται ότι πλέον παρουσιάζει ανοδικές τάσεις τον Ιούλιο, με τους καταναλωτές ωστόσο να παραμένουν συγκρατημένοι στις αγορές τους.
«Η φετινή τουριστική σεζόν στην Κω κινείται σε ικανοποιητικά επίπεδα όσον αφορά τις αφίξεις, ωστόσο η εικόνα στην κατανάλωση παραμένει συγκρατημένη. Ως επιχείρηση διαπιστώνουμε ότι οι επισκέπτες είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στις δαπάνες τους και αυτό επηρεάζει σημαντικά τον τζίρο σε σχέση με προηγούμενες χρονιές.
Ο Ιούλιος φαίνεται να έχει ξεκινήσει κάπως καλύτερα, ωστόσο, οι δύο προηγούμενοι μήνες, ο Μάιος και ο Ιούνιος, δεν μπορούν να χαρακτηριστούν επιτυχημένοι από πλευράς τζίρου. Η διαφορά μεταξύ αφίξεων και πραγματικής κατανάλωσης είναι εμφανής και αποτελεί μια πρόκληση που αντιμετωπίζουν πολλές επιχειρήσεις του νησιού.
Σε σύγκριση με το 2025, η φετινή χρονιά είναι περίπου στα ίδια επίπεδα, ίσως και λίγο πιο χαμηλά σε τζίρους. Συνολικά, δεν θα λέγαμε ότι είμαστε πλήρως ευχαριστημένοι με την πορεία της σεζόν μέχρι σήμερα. Ελπίζουμε ότι η συνέχεια του καλοκαιριού θα κινηθεί με πιο θετικούς ρυθμούς, ώστε να βελτιωθεί η συνολική εικόνα και να ενισχυθεί η τοπική αγορά».
Σ. ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ - ΚΕΛΛΗ: ΜΕΙΩΣΗ 30% ΣΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΕΚΔΡΟΜΩΝ ΜΕ ΠΛΟΙΑ
Οι εκδρομές με τα τουριστικά πλοία στα 3 νησιά και αλλού, είναι ένα από τα highlights των τουριστικών δραστηριοτήτων. Για την πορεία της φετινής κίνησης, μας μίλησε η κ. Σεβαστούλα Γερασίμου -Κέλλη, εκ μέρους του τουριστικού πλοίου «Μαλένα», το οποίο διοργανώνει καθημερινά εκδρομές στα 3 νησιά.
«Είναι γεγονός πως η σεζόν διαφαινόταν υποτονική εξαρχής από τις κρατήσεις πελατών. Δεν υπήρχε η ζήτηση άλλων ετών. Το συνδέσαμε με τον πόλεμο και τις συνέπειες του. Αυτό συνεχίζει και τώρα που είμαστε στα μισά του καλοκαιριού και δεν βλέπουμε καλυτέρευση.
Στατιστικά υπάρχει μια μείωση της τάξης του 30% στη δική μας επιχείρηση σε σύγκριση με πέρυσι και επίσης ο κόσμος είναι χαμηλού οικονομικού επιπέδου γενικότερα και δεν ξοδεύει εύκολα. Δυστυχώς λέμε τη γνωστή φράση "κάθε πέρυσι και καλύτερα" και αυτό μας απογοητεύει. Ευχόμαστε μόνο να ισορροπήσουν τα πράγματα, γιατί τα έξοδα και οι υποχρεώσεις θα δυσκολέψουν την κατάσταση».
Ρ. ΣΟΥΡΑΣΗΣ: ΜΑΣ ΕΔΩΣΑΝ ΑΝΑΣΑ ΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΤΟΥ ΜΟΥΝΤΙΑΛ
Έντονο προβληματισμό για την πορεία της φετινής τουριστικής περιόδου εκφράζει ο κ. Ρωσέτος Σουρασής, ιδιοκτήτης του γνωστού καφέ-εστιατορίου «Νέο Συντριβάνι», τονίζοντας ότι η κίνηση στο λιμάνι του νησιού, παρουσιάζει σκαμπανεβάσματα, με την εστίαση να στηρίζεται σε αθλητικές μεταδόσεις, για να γεμίσει τα τραπέζια της.
«Φυσικά και την περιμέναμε διαφορετικά τη σεζόν. Περιμέναμε να είναι μια χρονιά όπως η περσινή, που θα πήγαινε καλά, ωστόσο η καθημερινότητα αποδεικνύεται πολύ πιο υποτονική από το αναμενόμενο. Μέχρι στιγμής, μόνο με τους αγώνες δουλεύουμε. Με το Μουντιάλ, όποτε είχε αγώνες, δουλέψαμε. Όταν δεν έχει αγώνες, δεν δουλεύουμε. Οι καρέκλες δεν γεμίζουν εύκολα φέτος παρά το γεγονός ότι έχουμε υψηλές πληρότητες».
Ο κ. Σουρασής, αναφέρθηκε και στο τοπικό πρόβλημα που δυσχεραίνει την κατάσταση στο νησί, την υπολειτουργία της συγκοινωνίας. Όπως εξηγεί, η σύνδεση και η ροή των επισκεπτών εξαρτάται άμεσα από τα μέσα μαζικής μεταφοράς, τα οποία αυτή τη στιγμή δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες της περιόδου. «Η συγκοινωνία βλέπουμε ότι δεν υπάρχει όσο θα έπρεπε να υπάρχει. Πρέπει να δώσει λίγο σημασία ο Δήμαρχος, να μπορέσει να ανταπεξέλθει η αγορά. Εμείς οι επιχειρηματίες στηριζόμαστε στην αστική συγκοινωνία πιο πολύ. Η κατάσταση απαιτεί σεβασμό, προσοχή και άμεσες παρεμβάσεις από όλους τους αρμόδιους φορείς».
Γ. ΜΑΜΑΚΑΣ: ΠΟΛΥ ΣΦΙΧΤΟΣ Ο ΚΟΣΜΟΣ
Ο κ. Γιώργος Μαμάκας, ιδιοκτήτης πάγκου με οπωροκηπευτικά – φρούτα, στην πόλη της Κω, μας ανέφερε ότι η κίνηση είναι αρκετά πεσμένη σε σχέση με πέρυσι.
«Η κατάσταση είναι δύσκολη. Βλέπουμε ότι οι πελάτες είναι πολύ πιο σφιχτοί σε σχέση με προηγούμενες χρονιές. Έρχονται να ψωνίσουν λιγότεροι τουρίστες και αυτή η εικόνα είναι γενικότερη στην αγορά, με αποτέλεσμα να έχει επηρεαστεί και ο ντόπιος καταναλωτής. Οι πελάτες μένουν στα ξενοδοχεία τους. Εάν δεν πάει ο τουρίστας στο εστιατόριο, τότε και το εστιατόριο θα ψωνίσει λιγότερα προϊόντα. Είναι αλυσίδα. Δυστυχώς κάθε πέρσι και καλύτερα. Τα πράγματα και στον πρωτογενή τομέα είναι δύσκολα, το μεροκάματο είναι δύσκολο και γι’ αυτό οι νέοι δεν ακολουθούν αυτόν τον δρόμο, αφού βλέπουν ότι δεν υπάρχει μέλλον».
Ε. ΠΙΖΑΝΙΑ: ΜΕΙΩΣΗ 30% ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΠΕΡΥΣΙ
Η κ. Ειρήνη Πιζάνια από το τουριστικό κατάστημα «Olive Shop» στην Καρδάμαινα μας αναφέρει ότι η αγοραστική δύναμη των επισκεπτών, είναι περιορισμένη, κάνοντας λόγο για μείωση 30% στον κύκλο εργασιών της επιχείρησής της.
«Η σεζόν φέτος είναι χειρότερη σε σύγκριση με πέρυσι, καθώς έχουμε καταγράψει μείωση της τάξης του 30% στον κύκλο εργασιών μας. Μπορεί να βλέπουμε ότι υπάρχει τουρισμός και κόσμος στο νησί, όμως η αγοραστική δύναμη των επισκεπτών βρίσκεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Ευχόμαστε να αλλάξει η εικόνα από εδώ και πέρα, μέχρι το τέλος του καλοκαιριού, ώστε να μπορέσει να ανασάνει η τοπική αγορά».
Σ. ΣΟΥΡΑΣΗΣ: ΛΕΙΠΕΙ Η ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ
Στην εικόνα που παρουσιάζει ο κλάδος της εστίασης αναφέρθηκε και ο κ. Γιάννης Σουρασής, από το ψητοπωλείο «Σουρασής», τονίζοντας πως η κύρια διαφορά με την προηγούμενη χρονιά εντοπίζεται στα “σκαμπανεβάσματα” της κίνησης.
«Σε σύγκριση με πέρυσι, η φετινή χρονιά δεν είναι καλύτερη, καθώς η περσινή σεζόν ήταν πιο δυνατή. Παρ’ όλα αυτά, θα έλεγα ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο τραγικά, ούτε τόσο χάλια όπως παρουσιάζεται κατά καιρούς, τουλάχιστον στο δικό μας χώρο.
Το βασικό χαρακτηριστικό της φετινής περιόδου είναι ότι λείπει η σταθερότητα στη δουλειά. Δηλαδή, μπορεί μία ημέρα να υπάρχει πάρα πολύ αυξημένη κίνηση και την αμέσως επόμενη τα πράγματα να είναι πολύ πιο χαλαρά. Πέρυσι υπήρχε μια σταθερή ροή καθημερινά, ενώ φέτος παρατηρούμε αυτά τα σκαμπανεβάσματα στην κίνηση».
Γ. ΔΙΑΚΑΝΑΣΤΑΣΗΣ: ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΗ “ΕΙΣΠΡΑΚΤΙΚΑ” Η ΣΕΖΟΝ
Την εικόνα από την περιοχή της Ζιάς, μας μεταφέρει ο κ. Γιάννης Διακαναστάσης, ιδιοκτήτης του εστιατορίου «Μαγικό Βουνό», εστιάζοντας στην αύξηση του λειτουργικού κόστους των επιχειρήσεων, αλλά και στην ανάγκη επανακαθορισμού του τουριστικού μοντέλου του νησιού.
«Σαν άνθρωπος δεν μου αρέσει να βλέπω τα πράγματα αρνητικά και μίζερα, πάντα λέω "Δόξα τω Θεώ". Ωστόσο, αν υπολογίσουμε τη σεζόν με βάση τα αυξημένα λειτουργικά έξοδα, δεν είναι τόσο καλή εισπρακτικά. Αυτό είναι κάτι που συμβαίνει σε ολόκληρο το νησί, με λίγες μόνο εξαιρέσεις. Θεωρώ ότι θα πρέπει πλέον να μπει ένα "φρένο" στην ανέγερση νέων ξενοδοχειακών μονάδων all inclusive, προκειμένου να προστατευθεί η τοπική οικονομία και οι επιχειρήσεις του τόπου μας».
Π. ΤΖΙΑΡΛΗΣ: ΛΙΓΟΤΕΡΟΣ ΚΟΣΜΟΣ – ΜΙΚΡΟΤΕΡΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ
Την κατάσταση που επικρατεί, τόσο στη χονδρική, όσο και στη λιανική πώληση, μας περιέγραψε ο κ. Παναγιώτης Τζιαρλής, ο οποίος δραστηριοποιείτε στο εμπόριο ποτών και τροφίμων, καθώς και στη λειτουργία super market στο Ψαλίδι.
«Η φετινή σεζόν είναι δύσκολη και αρκετά μπερδεμένη, τόσο στο κομμάτι της χονδρικής όσο και στη λιανική. Παρατηρούμε ότι ο όγκος του κόσμου είναι μειωμένος, ενώ ταυτόχρονα είναι αισθητά μικρότερη και η κατανάλωση των αγαθών. Για τη φετινή χρονιά ισχύει απόλυτα το "κάθε πέρυσι και καλύτερα", καθώς η περσινή σεζόν ήταν σαφώς ανώτερη. Όπως σε κάθε σεζόν, οι προσδοκίες μας ήταν υψηλότερες σε σχέση με τη χρονιά που πέρασε, όμως οι εξελίξεις είναι διαφορετικές. Ένας από τους κυριότερους παράγοντες που έχουν επηρεάσει αρνητικά την κίνηση, είναι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή που συνεχίζεται. Αυτό έχει αυξήσει τα κόστη και έχει τρομάξει τον κόσμο. Ο τουρίστας που έρχεται, είναι πλέον πολύ συγκρατημένος, μαζεμένος και φοβισμένος στις δαπάνες του».
Τ. ΧΑΤΖΗΠΥΛΙΩΤΗΣ: ΕΛΛΕΙΨΗ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, ΑΝΕΞΕΛΕΓΚΤΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Στα ουσιαστικά προβλήματα υποδομών που δυσκολεύουν την καθημερινότητα των τουριστών εστίασε ο κ. Τάκης Χατζηπυλιώτης από το «Καμέλια Κάφε».
«Θεωρώ ότι αν οι αστικές συγκοινωνίες ήταν σε καλύτερο επίπεδο, θα ήμασταν και εμείς πολύ καλύτερα. Κόσμος υπάρχει στο νησί, αλλά δεν μπορεί να κινηθεί εύκολα. Τα λεωφορεία σταματάνε νωρίς, για παράδειγμα στις 21:00. Όταν ένας τουρίστας χρειάζεται 30 ευρώ για να κατέβει από μια απομακρυσμένη περιοχή, προτιμά να μην τα διαθέσει και μένει εκεί.
Παράλληλα, υπάρχουν σοβαρά ζητήματα που δεν τα κοιτάζει κανένας και επικρατεί μια κατάσταση όπου ο καθένας κάνει ότι θέλει. Παρατηρείται μια ανισότητα στους ελέγχους. Από τη μία, σε εμάς γίνονται αυστηροί έλεγχοι ακόμα και για ελάχιστα παραπάνω καθίσματα και από την άλλη, υπάρχουν καταστήματα που ενώ έχουν άδεια για 50 καθίσματα, βγάζουν 250 χωρίς κανένα έλεγχο.
Επιπλέον, η εικόνα της καθημερινότητας στην πόλη πάσχει. Σε μια ακτίνα μόλις ενός χιλιομέτρου από το μαγαζί μας, που είναι στο ίδιο σημείο πάνω από 40 χρόνια, βλέπει κανείς σπασμένα κολωνάκια, στραβωμένους στύλους, εκτεθειμένα κουτιά με καλώδια που εγκυμονούν κινδύνους, πρόχειρες καλωδιώσεις, προβλήματα με τη δυσοσμία στους υπονόμους και την καθαριότητα. Όλα αυτά είναι ζητήματα που έπρεπε να είχαν ήδη επιλυθεί.
Όσον αφορά τη δική μας επιχείρηση, επειδή φέτος είμαστε πιο οργανωμένοι και έχουμε τη βοήθεια των παιδιών μας, η σεζόν κινείται σε λίγο καλύτερα επίπεδα από πέρυσι. Ωστόσο, η συνολική εικόνα της αγοράς θα μπορούσε να είναι πολύ καλύτερη, αν είχαν διευθετηθεί αυτά τα βασικά λειτουργικά και αισθητικά προβλήματα του τόπου».
Γ. ΚΑΡΑΝΑΣΙΟΣ: ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΔΕΝ ΑΝΤΕΧΟΥΝ ΤΙΣ ΑΘΛΙΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΦΕΥΓΟΥΝ
Για ακόμη μία δύσκολη τουριστική σεζόν για τους εργαζόμενους στον επισιτισμό και τα ξενοδοχεία, έκανε λόγο ο Πρόεδρος του Σωματείου Ξενοδοχοϋπαλλήλων & Σερβιτόρων Κω κ. Γιώργος Καρανάσιος, επισημαίνοντας ότι η έλλειψη προσωπικού έχει οδηγήσει σε υπερφόρτωση των εργαζομένων, οι οποίοι καλούνται να ανταποκριθούν σε καθήκοντα που, όπως είπε, αντιστοιχούν σε περισσότερα άτομα.
«Το βάρος πέφτει και φέτος στους εργαζόμενους. Η έλλειψη προσωπικού είναι μεγάλη και ο εργαζόμενος καλείται να βγάλει δουλειά που θα έπρεπε να κάνουν τρία άτομα. Πολλές ξενοδοχειακές μονάδες επιχειρούν να καλύψουν τα κενά με εργαζόμενους από τις Φιλιππίνες, οι οποίοι, στην πλειονότητά τους είναι ανεκπαίδευτοι και διαμένουν κάτω από άθλιες συνθήκες. Μέσα σε μία γκαρσονιέρα στοιβάζονται μέχρι και πέντε άτομα, ενώ και η διατροφή τους είναι απαράδεκτη. Αυτές τις συνθήκες δεν τις γνώριζαν πριν έρθουν και, όπως είδαμε και πέρυσι, αρκετοί δεν επέστρεψαν στην Κω.
Αντίστοιχο φαινόμενο παρατηρείται και με Έλληνες εργαζόμενους, οι οποίοι εγκαταλείπουν το νησί σε σύντομο χρονικό διάστημα, εξαιτίας των συνθηκών διαμονής και της έντονης εργασιακής πίεσης. Αυτή η κατάσταση που επικρατεί τα τελευταία χρόνια έχει ως αποτέλεσμα ολοένα και περισσότεροι να απομακρύνονται από την εστίαση και τα ξενοδοχεία, με συνέπεια το πρόβλημα της έλλειψης προσωπικού να μεγαλώνει χρόνο με τον χρόνο».
Αναφερόμενος στις εργασιακές συνθήκες, ο κ. Καρανάσιος υποστήριξε ότι δεν υπάρχουν επαρκείς έλεγχοι για την εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας.
«Όλοι γνωρίζουμε ότι οι εργαζόμενοι δουλεύουν πέραν του οκταώρου, χωρίς ρεπό και χωρίς να αμείβονται όπως πρέπει. Οι κάρτες εργασίας χτυπιούνται από τους εργοδότες όποτε εκείνοι θέλουν, ώστε να μην καταβάλλονται οι προβλεπόμενες αποδοχές. Πολλές μικρές επιχειρήσεις της τοπικής αγοράς αγωνίζονται για την επιβίωσή τους, την ώρα που ο ξενοδοχειακός κλάδος και το μεγάλο κεφάλαιο έχουν βρει τον τρόπο να κερδίζουν. Δεν είναι τυχαίο ότι συνεχίζονται και χτίζονται νέα ξενοδοχεία στην Κω. Άρα κάποιοι κερδίζουν και αυτοί δεν είναι οι εργαζόμενοι».
Κλείνοντας, ο πρόεδρος του Σωματείου απηύθυνε κάλεσμα στους εργαζόμενους να βρίσκονται σε επαφή με το Σωματείο, να ενημερώνονται για τα δικαιώματά τους και να καταγγέλλουν έγκαιρα περιστατικά παραβίασης της εργατικής νομοθεσίας.
Σ. ΤΥΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ: ΑΝΟΔΙΚΗ Η ΚΙΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟΥΡΚΙΑ – ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ
Με θετικό πρόσημο στην κίνηση της γραμμής Κω - Τουρκία, αλλά και με έντονο προβληματισμό για τις ελλείψεις στις υποδομές του νησιού, εξελίσσεται η τουριστική κίνηση στην Κω, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ναυτιλιακού και τουριστικού πράκτορα (ExasTravel) κ. Σπύρου Τυρινόπουλου. Η εικόνα αυτή όμως είναι εντελώς διαφορετική για τον εγχώριο τουρισμό καθώς όπως επισημαίνει, είναι μειωμένη η επιβατική κίνηση από Πειραιά.
«Βλέπουμε ότι τις τελευταίες ημέρες οι κρατήσεις από Τουρκία πηγαίνουν καλά όμως καταγράφεται μια μικρή κάμψη στον αριθμό των Τούρκων επισκεπτών στην Κω, η οποία οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι έχουν ανοίξει πλέον απευθείας ακτοπλοϊκές συνδέσεις από τα τουρκικά παράλια προς άλλα νησιά της Δωδεκανήσου, όπως την Κάλυμνο, τη Λέρο και την Πάτμο. Αποτέλεσμα αυτού είναι πολλοί ταξιδιώτες να μην επιλέγουν πλέον την Κω για διανυκτέρευση ή ως ενδιάμεσο σταθμό»
Την ίδια στιγμή, πληθαίνουν τα παράπονα τόσο προς τα τουριστικά γραφεία όσο και προς τους ξενοδόχους της Κω για την Schengenκαι τις συνθήκες αναμονής.
Όπως επισημαίνει ο κ. Τυρινόπουλος:
«Υπάρχει επάρκεια σε αστυνομικό προσωπικό και ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Το πρόβλημα εντοπίζεται αποκλειστικά στις υποδομές, οι οποίες χαρακτηρίζονται τραγικές. Οι ταξιδιώτες περιμένουν κάτω από τον ήλιο καθώς δεν επαρκούν οι τέντες, ενώ τα αρνητικά σχόλια και οι κριτικές στην Googleγια τις συνθήκες υποδοχής, διαδέχονται η μία την άλλη.
Παραμένει κλειστός ο χώρος που προοριζόταν για την προσωρινή στάθμευση, επιβίβαση και αποβίβαση επιβατών μεταφοράς (transfers), δημιουργώντας επιπλέον κυκλοφοριακή συμφόρηση και ταλαιπωρία.
Όσον αφορά την επιβατική κίνηση από το λιμάνι του Πειραιά, τα στοιχεία δείχνουν ότι η κίνηση προς Κω και Ρόδο εμφανίζεται πεσμένη σε σύγκριση με προηγούμενες σεζόν. Αντίθετα, η Πάτμος και η Λέρος κρατούν τις δυνάμεις τους, σημειώνοντας πολύ καλύτερες επιδόσεις. Σίγουρα το πολύωρο ταξίδι το οποίο είναι και δαπανηρό δεν είναι ελκυστικό για τους Έλληνες που θέλουν να κάνουν διακοπές.
Β. ΜΟΥΖΟΥΡΑΚΗΣ: ΑΔΕΙΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΤΟΝ ΑΥΓΟΥΣΤΟ
Για μια ιδιαίτερη και γεμάτη σκαμπανεβάσματα σεζόν κάνει λόγο ο κ, Βαγγέλης Μουζουράκης, ιδιοκτήτης και διαχειριστής ανακαινισμένων καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης σε παραλιακή τοποθεσία στην πόλη της Κω.
Συμπληρώνοντας πέντε χρόνια στον χώρο της διαχείρισης, επισημαίνει πρωτόγνωρα φαινόμενα στην αγορά, ενώ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις υποδομές και την εικόνα του νησιού.
«Οι κρατήσεις παρουσιάζουν μια εικόνα που δεν έχω ξαναζήσει στα 5 χρόνια ενασχόλησής μου στον κλάδο Τα καταλύματα είναι σχεδόν γεμάτα μέχρι τις 10 Αυγούστου, αλλά και για τους μήνες Σεπτέμβριο και Οκτώβριο. Όμως από τις 10 έως το τέλος Αυγούστου δηλαδή στην καρδιά του καλοκαιρού, παρατηρείται σημαντική έλλειψη κρατήσεων.
Το φαινόμενο αυτό είναι γενικευμένο, καθώς στην πλατφόρμα της Airbnbυπάρχουν καταχωρημένα περίπου 3.000 καταλύματα στην Κω, με εκατοντάδες διαθέσιμα διαμερίσματα για το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου.
Είναι πάρα πολύ παράξενο. Για τις θεωρητικά καλύτερες ημέρες του χρόνου δεν υπάρχουν κρατήσεις, ενώ ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος έκλεισαν από την περίοδο των Χριστουγέννων. Αυτό το μοτίβο των κρατήσεων της τελευταίας στιγμής (last-minute), όπως εξελίσσεται τα προηγούμενα δύο χρόνια, δεν το έχουμε ξαναζήσει. Οι εξελίξεις στη Μ. Ανατολή επηρέασαν σημαντικά και άλλαξαν τα δεδομένα, προκαλώντας στασιμότητα στις νέες κρατήσεις για 2 με 3 μήνες, ενώ σε αρκετούς συναδέλφους υπήρχαν και αρκετές ακυρώσεις.
Συνολικά, η κίνηση κυμαίνεται αυτή τη στιγμή στα ίδια επίπεδα με τα περσινά, αλλά με μηδενικό ενδιαφέρον από νέους πελάτες για αυτό το διάστημα».
Αναφερόμενος στα αίτια της κατάστασης, ο κ. Μουζουράκης εστιάζει στην ελλιπή προβολή του νησιού αλλά και στα παράπονα των επισκεπτών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
«Προσωπικά επισκέφθηκα 4 με 5 τουριστικές εκθέσεις στην Ευρώπη και ο Δήμος της Κω ήταν παρών μόνο σε μία. Χρειάζεται πολύ πιο ενεργή παρουσία. Οι τουρίστες ανταλλάσσουν απόψεις σε πλατφόρμες και ομάδες, όπου καταγράφονται έντονα παράπονα για την καθαριότητα σε όλη την έκταση του νησιού, καθώς και για την ανύπαρκτη αστική και υπεραστική συγκοινωνία».
Τέλος, ο κ. Μουζουράκης θέτει το ζήτημα της φέρουσας ικανότητας του νησιού, ζητώντας να μπει ένας φραγμός στη δημιουργία νέων καταλυμάτων και ξενοδοχειακών μονάδων
«Πρέπει να καταλάβουμε από μόνοι μας ότι αν δεν έχουμε αύξηση στις αφίξεις των τουριστών, το να αυξάνουμε τις κλίνες δεν έχει κανένα νόημα. Όταν ο ίδιος αριθμός επισκεπτών καλείται να μοιραστεί σε περισσότερα κρεβάτια, μοιραία θα υπάρχουν καταλύματα που θα μείνουν άδεια».
Μ. ΣΤΑΜΟΓΛΟΥ: ΠΑΖΑΡΙΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΑ 5 ΕΥΡΩ
Δύσκολη περιγράφει τη φετινή τουριστική κίνηση ο κ.Μιχάλης Σταμόγλου, ένας από τους μακροβιότερους επαγγελματίες του νησιού, ο οποίος δραστηριοποιείται στον χώρο των ενοικιάσεων ποδηλάτων και μοτοποδηλάτων στην πόλη της Κω για περισσότερα από50 χρόνια.
«Δεν πάει τόσο καλά η φετινή σεζόν. Πέρυσι ήταν καλύτερα, αν και το περσινό καλοκαίρι άργησε επίσης να ξεκινήσει. Ευχόμαστε να ανέβει η κίνηση τον Αύγουστο, βέβαια δεν φτάνει μόνο ένας μήνας για να σωθεί η χρονιά. Είμαι 50 χρόνια στο χώρο των ενοικιάσεων και έχω μέτρο σύγκρισης με τις προηγούμενες χρονιές. Φέτος είναι σαν να μην έχει φανεί η σεζόν ακόμη.
Τα ποδήλατα τα ενοικιάζουμε μόλις5 ευρώ την ημέρακαι γι’ αυτά τα 5 ευρώ, μας ζητούν ακόμα καλύτερη τιμή! Στο εξωτερικό κοστίζει πολύ παραπάνω η ενοικίαση ενός ποδηλάτου και εκεί δεν γίνονται παζάρια».
Ε. ΓΕΡΑΝΗ: Η ΧΕΙΡΟΤΕΡΗ ΧΡΟΝΙΑ – ΑΠΟ ΔΙΑΜΑΝΤΙ ΚΑΝΑΜΕ ΤΗΝ ΚΩ ΚΑΡΒΟΥΝΟ
Με λόγια που αποτυπώνουν την απόγνωση του εμπορικού κόσμου, η κ. Ελβίρα Γεράνη, που δραστηριοποιείται στον χώρο των τουριστικών καταστημάτων για πάνω από 40 χρόνια στην πόλη της Κω στις οδούς Ρήγα Φεραίου και Κολοκοτρώνη, πέριξ της παλιάς πόλης, περιγράφει τη φετινή τουριστική περίοδο ως τη χειρότερη της μακράς εμπορικής διαδρομής της.
«Εργάζομαι τόσες δεκαετίες στον χώρο και είναι η χειρότερη χρονιά. Η σεζόν είναι πάρα πολύ χάλια, δεν έχει καθόλου κίνηση διότι οι τουρίστες που έρχονται δεν έχουν αγοραστική δύναμη. Έρχονται την τελευταία στιγμή, είναι πάρα πολύ φειδωλοί και δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να πάρουν ούτε μερικά σουβενίρ. Δυστυχώς, μας φέρνουν τουρίστες μόνο και μόνο για να γεμίσουν τα δωμάτια εντελώς ανοργάνωτους».
Σύμφωνα με την έμπειρη επιχειρηματία, οι μόνοι που στηρίζουν ουσιαστικά την τοπική οικονομία είναι οι επαναλαμβανόμενοι τουρίστες και κυρίως οι επισκέπτες από την Τουρκία.
«Ψωνίζουν από τα τουριστικά μαγαζιά, τα σούπερ μάρκετ, τα φαρμακεία και τα εστιατόρια, γνωρίζοντας πως να απολαμβάνουν το νησί. Χάρη σε αυτούς τους ανθρώπους που αγαπούν την Κω κρατιόμαστε όλοι όρθιοι».
Παράλληλα, απευθύνει έκκληση προς τους διοικούντες να βελτιώσουν αμέσως τις υποδομές υποδοχής στο λιμάνι της Κω, καθώς ο συνωστισμός διώχνει τους καλούς πελάτες.
«Πρέπει να προσέξουμε τους Τούρκους επισκέπτες. Ψήνονται στον ήλιο στο λιμάνι, ταλαιπωρούνται και τελικά δεν ξαναέρχονται, επιλέγοντας άλλα νησιά που εξυπηρετούνται πιο γρήγορα. Θυμάμαι πριν 40 χρόνια είχα πάει στην Τουρκία και η κατάσταση ήταν τριτοκοσμική. Τώρα όποιος πάει απέναντι βλέπει πολυτέλειες και εμείς ντρεπόμαστε για τις δικές μας υποδομές».
Τέλος η κα. Γεράνη υπογραμμίζει την πολιτική χαμηλών τιμών και την έλλειψη στρατηγικής που υποβαθμίζουν το προϊόν του νησιού.
«Πουλάμε την Κω πάρα πολύ φθηνά. Δίνουμε δωρεάν τη θάλασσα και τον ήλιο, τα φαγητά και τα προϊόντα στα μαγαζιά μας είναι σε πάρα πολύ χαμηλές τιμές σε σχέση με άλλα νησιά. Την δίνουμε δυστυχώς τσάμπα. Από ένα διαμάντι κάναμε το νησί μας κάρβουνο και τα χειρότερα έρχονται αν δεν αλλάξουμε πορεία. Μια βόλτα στα τουριστικά σημεία της πόλης αρκεί για να καταλάβει κανείς. Θέλουμε οι διοικούντες να τα δουν όλα αυτά και να κάνουν ξανά την Κω ένα διαμάντι, ένα στολίδι».
Ε. ΣΑΜΑΡΑΣ: ΚΡΑΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΣΤΙΓΜΗΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ
Για μια τουριστική χρονιά που κινείται με εντελώς διαφορετικούς κανόνες και απαιτεί συνεχείς προσφορές κάνει λόγο ο κ. Ευριπίδης Σαμαράς, τουριστικός πράκτορας, ιδιοκτήτης της Big Travel, μέλος του Δ.Σ. του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου, αντιπρόεδρος της Ένωσης Τουριστικών Γραφείων Δωδεκανήσου και μέλος του Δ.Σ. της Fedhatta.
Σύμφωνα με τον κ. Σαμαρά, το κύριο χαρακτηριστικό της φετινής κίνησης είναι η παντελής έλλειψη προγραμματισμού από τους ταξιδιώτες, γεγονός που αποτυπώνεται καθαρά στην τοπική αγορά.
«Οι κρατήσεις φέτος είναι της τελευταίας στιγμής (last-minute) και κλείνονται με πάρα πολύ μεγάλες προσφορές. Για τον Αύγουστο ακόμη δεν έχουμε πολλές κρατήσεις, καθώς οι επισκέπτες περιμένουν όλοι να βρουν ελκυστικές προσφορές για να οριστικοποιήσουν το ταξίδι τους», επισημαίνει ο κ. Σαμαράς.
Ο έμπειρος τουριστικός παράγοντας υπογραμμίζει ότι η εικόνα της φετινής τουριστικής περιόδου δεν θυμίζει σε τίποτα τα προηγούμενα καλοκαίρια, με την αλλαγή στη συμπεριφορά των τουριστών να είναι πλέον παραπάνω από εμφανής.
«Η φετινή τουριστική σεζόν έχει πάρα πολύ μεγάλες διαφορές με τα προηγούμενα καλοκαίρια. Νομίζω ότι αυτό είναι πλέον ολοφάνερο και αποτυπώνεται ξεκάθαρα σε όλη την εύρος της τοπικής αγοράς. Περιμένουν οι επισκέπτες τις προσφορές για να έρθουν διακοπές».
* (Το κείμενο δημοσιεύθηκε στην έντυπη έκδοση του "ΒτΚ" στις 28 Ιουλίου)
