Σε ενημέρωση για τις πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει σχετικά με την αποκατάσταση και ολοκλήρωση του κτιρίου ΩΡΥΛΑ, το οποίο έχει περιέλθει στο Δήμο Κω από το τέλος του 2006, και με αναφορά στο ιστορικό της υπόθεσης, προχώρησε ο Δήμαρχος Θεοδόσης Νικηταράς με επιστολή του προς τα μέλη της Ελεγκτικής Επιτροπής.
Ο Δήμαρχος Κω με την επιστολή του, που απευθύνεται στον πρώην Δήμαρχο Μιλτιάδη Φάκκο, στην Πρόεδρο του Ιατρικού Συλλόγου Κω Κατερίνα Γαβαλά και στον πρώην Πρόεδρο του Ο.Φ.Ι. Μανόλη Καβουκλή, τους καλεί σε συνάντηση εργασίας για την αναλυτική ενημέρωσή τους, με αφορμή την ολοκλήρωση των διαδικασιών και την έγκριση της μελέτης από τη Δημοτική Επιτροπή, και σε από κοινού επίσκεψη προκειμένου να διαπιστώσουν τη σημερινή κατάσταση του κτιρίου, τις φθορές που έχει υποστεί, αλλά και — κυρίως — τις πραγματικές δυνατότητες που διαθέτει για να μετατραπεί σε έναν ζωντανό χώρο επιστήμης, πολιτισμού και ιστορικής μνήμης.
Σημείωση: ακολουθεί η σχετική επιστολή του Δημάρχου Θεοδόση Νικηταρά.
Αγαπητοί Μιλτιάδη, Μανόλη και Κατερίνα,
με αφορμή τη χθεσινή επιστολή σας, στην οποία εκφράζετε την αγωνία και τον προβληματισμό σας για την κατάσταση και το μέλλον του κτιρίου ΩΡΥΛΑ, αισθάνομαι την ανάγκη, από την πλευρά μου και με την ιδιότητά μου ως Δημάρχου και μέλους της Ελεγκτικής Επιτροπής, να καταθέσω όσα γνωρίζω και έχω αποκομίσει όλα αυτά τα χρόνια, αλλά και να επαναλάβω τον σχεδιασμό του δήμου για την αξιοποίησή του.
Θεωρώ χρήσιμο, λοιπόν, να ανατρέξουμε από κοινού σε ορισμένες ημερομηνίες και περιόδους-σταθμούς, οι οποίες αποτυπώνουν την πορεία αυτού του κτιρίου και εξηγούν σε μεγάλο βαθμό τη σημερινή του κατάσταση.
• Με το υπ’ αριθμ. 18803/1995 συμβόλαιο, ο τότε Δήμος Κω παραχωρεί στον Σύλλογο «Φίλων Μουσείου Ωτορινολαρυγγολογίας» έκταση δέκα στρεμμάτων, στην ευρύτερη περιοχή του Δ.Ι.Ι.Κ., με σκοπό την ανέγερση μουσείου σχετικού θεματικού αντικειμένου.
• Το 1996 εκδίδεται η οικοδομική άδεια για την ανέγερση κτιρίου με ισόγειο επιφάνειας 349,88 τ.μ. και Α΄ όροφο επιφάνειας 171,26 τ.μ..
• Εξαιτίας οικονομικών δυσκολιών, το κτίριο δεν αποπερατώνεται.
• Με την υπ’ αριθμό 182/30.06.2006 απόφασή του, το τότε Δημοτικό Συμβούλιο Κω αποδέχεται τη δωρεά της Ελληνικής Ωτορινολαρυγγολογικής Εταιρείας και το ακίνητο περιέρχεται στην κυριότητα του Δήμου Κω.
Δημοτική περίοδος 2006–2010
Κατά την περίοδο αυτή δεν πραγματοποιείται καμία ουσιαστική παρέμβαση στο κτίριο, ούτε ανοίγει οργανωμένη συζήτηση για την αξιοποίησή του.
Δημοτική περίοδος 2011–2014
Πρόκειται πλέον για τον ενιαίο Καλλικρατικό Δήμο Κω.
Παρά τις δεσμεύσεις που συνόδευαν την παραχώρηση του ακινήτου για τη δημιουργία Μουσείου ΩΡΥΛΑ, ο τότε δήμαρχος, κ. Καΐσερλης, πρότεινε την αποπεράτωση του κτιρίου με σκοπό να λειτουργήσει ως χώρος φιλοξενίας των μηχανικών της συνεργατικής «ΓΕΩΡΑΜΑ».
Σε αυτό το πλαίσιο πραγματοποιήθηκαν εργασίες περιορισμένης έκτασης, με τη συνδρομή συμπατριωτών μας ιδιωτών, κυρίως σε υδραυλικές και ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις. Παρά ταύτα, το κτίριο παρέμεινε ημιτελές και δεν λειτούργησε ποτέ για τον σκοπό αυτό.
Δημοτική περίοδος 2015–2019
Κατά την περίοδο αυτή δεν πραγματοποιείται καμία παρέμβαση στο κτίριο, ούτε προωθείται κάποιος συγκεκριμένος σχεδιασμός για την αξιοποίησή του.
Δημοτική περίοδος 2019–2023
Εκπονείται μελέτη για την αποπεράτωση του κτιρίου και τη μετατροπή του σε μουσείο, με ιδιαίτερη έμφαση στη δημιουργία ενός σύγχρονου ψηφιακού μουσείου, με θεματικό άξονα: «Ψηφιακός Χώρος Ω.ΡΥ.ΛΑ. – Από τον Ιπποκράτη στη σύγχρονη Ιατρική και στον ισορροπημένο τρόπο ζωής».
Η πρόταση υποβάλλεται, κατόπιν απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής στις 31.05.2021, στο πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης» και ειδικότερα στον άξονα «Ελλάδα 1821 – Ελλάδα 2021». Δυστυχώς δεν εντάχθηκε ως έργο προς χρηματοδότηση λόγω οικονομικής οροφής του προγράμματος.
Δημοτική περίοδος 2023–2028
Καθώς δεν υπάρχει διαθέσιμο ανοικτό χρηματοδοτικό πρόγραμμα, η Δημοτική Αρχή αποφασίζει να προχωρήσει στη σύνταξη μελέτης για την αποκατάσταση - ολοκλήρωση του κτιρίου, συμπεριλαμβανομένης της διαμόρφωσης και περίφραξης του περιβάλλοντα χώρου, προϋπολογισμού 560.000 ευρώ, ποσό που αναμένεται να μειωθεί ανάλογα με το ποσοστό έκπτωσης που θα προσφέρει ο ανάδοχος.
Πρόκειται για έναν χώρο με ιδιαίτερα σημαντικές δυνατότητες ανάπτυξης δραστηριοτήτων που μπορούν να συνδεθούν με την Ιπποκρατική Κω, την ιστορία του τόπου, την ιατρική παράδοση και τον πολιτισμό.
Άλλωστε, όσοι έχουν επισκεφθεί το κτίριο γνωρίζουν ότι, πέρα από τον περιβάλλοντα χώρο, στο δώμα του υπάρχει επικλινής αμφιθεατρικός χώρος, ο οποίος μπορεί να φιλοξενήσει περίπου 150 άτομα. Παράλληλα, στο ισόγειο υπάρχει αντίστοιχη αίθουσα, κατάλληλη για διαλέξεις, εκδηλώσεις, παρουσιάσεις και άλλες πολιτιστικές ή επιστημονικές δραστηριότητες.
Ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες, αυτές οι εγκαταστάσεις μπορούν να αποκτήσουν ξεχωριστή δυναμική και να αποτελέσουν έναν ακόμη χώρο πολιτισμού, γνώσης και εξωστρέφειας για το νησί μας.
Με την αποπεράτωση του κτιρίου θα καταστεί, βεβαίως, εφικτή η αξιοποίησή του ως Μουσείου ΩΡΥΛΑ, αλλά ταυτόχρονα και ως σύγχρονου ψηφιακού μουσείου.
Μια τέτοια προσέγγιση συνδέει την ιστορική και επιστημονική μνήμη με τις δυνατότητες που προσφέρει σήμερα η τεχνολογία, επιτρέποντας στο μουσείο να αποκτήσει έναν σύγχρονο, διαδραστικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα.
Αγαπητοί συμπατριώτες,
αισθάνθηκα την ανάγκη να κωδικοποιήσω στην παρούσα επιστολή την πορεία αυτής της πολύχρονης εκκρεμότητας, στην οποία επιθυμούμε πλέον να δοθεί οριστικό τέλος.
Οφείλω, επίσης, να σημειώσω ότι το κτίριο, στο πέρασμα των χρόνων, έχει υποστεί εκτεταμένες φθορές και λεηλασίες. Η σημερινή του εικόνα δεν ανταποκρίνεται ούτε στην ιστορία της προσπάθειας που οδήγησε στη δημιουργία του ούτε στις δυνατότητες που εξακολουθεί να διαθέτει.
Για τη σημερινή Δημοτική Αρχή, η αποπεράτωση του κτιρίου, η ανάδειξη του περιβάλλοντος χώρου και, τελικά, η απόδοσή του στην τοπική κοινωνία συνιστούν μια ουσιαστική δέσμευση απέναντι στην ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου μας.
Πρόκειται για ένα πολιτιστικό απόθεμα το οποίο, ύστερα από περίπου δύο δεκαετίες εκκρεμοτήτων, πρέπει να περάσει από τη στασιμότητα στη δημιουργική αξιοποίηση.
Με αφορμή την ολοκλήρωση των διαδικασιών και την έγκριση της μελέτης από τη Δημοτική Επιτροπή, θεωρώ αναγκαίο να προχωρήσουμε άμεσα σε μια συνάντηση εργασίας, ώστε να σας παρουσιάσουμε αναλυτικά, μαζί με τους συνεργάτες μου και τις Τεχνικές Υπηρεσίες του Δήμου, όλα τα δεδομένα. Τον υφιστάμενο σχεδιασμό, τις τεχνικές παραμέτρους και τα επόμενα βήματα για την ολοκλήρωση και αξιοποίηση του κτιρίου.
Θεωρώ επίσης απαραίτητο η συνάντησή μας να συνδυαστεί με κοινή επίσκεψη στον χώρο. Η επιτόπια παρουσία θα μας επιτρέψει να διαπιστώσουμε από κοινού τη σημερινή κατάσταση του κτιρίου, τις φθορές που έχει υποστεί, αλλά και — κυρίως — τις πραγματικές δυνατότητες που διαθέτει για να μετατραπεί σε έναν ζωντανό χώρο επιστήμης, πολιτισμού και ιστορικής μνήμης.
Πιστεύω ότι, ύστερα από τόσα χρόνια αναμονής, έχει έρθει η στιγμή να περάσουμε από τη διαπίστωση στην πράξη.
Αναμένω, λοιπόν, την ανταπόκρισή σας προκειμένου να συμφωνήσουμε άμεσα την ημερομηνία της συνάντησης και της από κοινού επίσκεψης στο χώρο.
Με εκτίμηση,
Ο Δήμαρχος Κω
Θεοδόσης Α. Νικηταράς
