Πολύ πριν ξημερώσει, όσο οι δρόμοι της Κω παραμένουν ακόμη έρημοι και το νησί κοιμάται, πίσω από τις πόρτες των αρτοποιείων η παραγωγή βρίσκεται ήδη σε πλήρη εξέλιξη. Οι αρτοποιοί έχουν ανάψει τους φούρνους, ζυμώνουν και ετοιμάζουν τα πρώτα καρβέλια της ημέρας και η γνώριμη μυρωδιά του φρεσκοψημένου ψωμιού έχει αρχίσει να πλημμυρίζει τις γειτονιές.
Για τους περισσότερους, το φρέσκο ψωμί στο καθημερινό τραπέζι είναι μια συνήθεια σχεδόν αυτονόητη. Πίσω όμως από αυτή την εικόνα, που επαναλαμβάνεται αδιάκοπα κάθε πρωί, κρύβεται μια πραγματικότητα πολύ λιγότερο... «ζεστή». Το κόστος παραγωγής ανεβαίνει, οι υποχρεώσεις πολλαπλασιάζονται και τα περιθώρια κέρδους στενεύουν, με τους αρτοποιούς να δίνουν καθημερινά τη δική τους μάχη για να κρατήσουν τις επιχειρήσεις τους όρθιες και το ψωμί προσιτό στο τραπέζι των καταναλωτών.
Στις οικονομικές πιέσεις, έρχονται να προστεθούν οι ανατιμήσεις στις πρώτες ύλες και η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο την καθημερινότητα των επαγγελματιών. Οι αρτοποιοί της Κω, όπως και οι συνάδελφοί τους σε ολόκληρη τη χώρα, βλέπουν το επάγγελμά τους να δοκιμάζεται σε πολλαπλά επίπεδα, με την επιβίωση κυρίως των μικρών, οικογενειακών επιχειρήσεων να γίνεται ολοένα δυσκολότερη.
Το διακύβευμα, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στην οικονομική επιβίωση των επιχειρήσεων. Μαζί τους δοκιμάζεται και μια παράδοση βαθιά ριζωμένη στην καθημερινότητα του τόπου, καθώς ο φούρνος της γειτονιάς αποτελεί εδώ και δεκαετίες, κάτι περισσότερο από ένα απλό κατάστημα. Είναι αναπόσπαστο κομμάτι της τοπικής κοινωνίας, συνδεδεμένο με τις συνήθειες, τις μνήμες και την καθημερινότητα των κατοίκων. Μια παράδοση που περνά από γενιά σε γενιά, αλλά σήμερα βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο της σταδιακής συρρίκνωσης.
ΤΟ ΡΕΥΜΑ «ΚΑΙΕΙ» ΤΟΥΣ ΦΟΥΡΝΟΥΣ
Το ενεργειακό κόστος αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες «πληγές» για τον κλάδο της αρτοποιίας, με τις συνεχείς ανατιμήσεις να επιβαρύνουν σημαντικά τη λειτουργία των επιχειρήσεων και να περιορίζουν ακόμη περισσότερο τα ήδη στενά περιθώρια κέρδους. Έπειτα από μια σειρά κρίσεων, που έχουν δοκιμάσει τις αντοχές τους τα τελευταία χρόνια, οι αρτοποιοί βρίσκονται αντιμέτωποι με μια νέα, ιδιαίτερα πιεστική πραγματικότητα, καθώς η ενέργεια, που αποτελεί βασική προϋπόθεση για την παραγωγή, εξελίσσεται σε έναν από τους μεγαλύτερους οικονομικούς «πονοκεφάλους».
Όπως μας αναφέρουν αρτοποιοί της Κω, οι λογαριασμοί ηλεκτρικής ενέργειας έχουν αυξηθεί κατά 35% έως 40%, ενώ ακόμη μεγαλύτερες είναι οι επιβαρύνσεις για όσους χρησιμοποιούν φυσικό αέριο, με το κόστος σε ορισμένες περιπτώσεις να έχει ακόμη και τριπλασιαστεί. Αντίστοιχα, σημαντικές αυξήσεις καταγράφονται και στις επιχειρήσεις που βασίζονται στο πετρέλαιο για τη λειτουργία των φούρνων τους.
Οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί του μεγέθους του προβλήματος. Ένα αρτοποιείο με μηνιαία κατανάλωση 10.000 κιλοβατωρών μπορεί να κληθεί να πληρώσει επιπλέον 1.000 έως 1.500 ευρώ μόνο για ηλεκτρικό ρεύμα, ενώ ένας λογαριασμός φυσικού αερίου που παλαιότερα ανερχόταν στα 500 ευρώ μπορεί πλέον να αγγίζει τα 1.500 ευρώ. Πρόκειται για ποσά που, ιδιαίτερα για τις μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις, αποτελούν σημαντική οικονομική επιβάρυνση, η οποία πρέπει να καλύπτεται κάθε μήνα, ανεξάρτητα από την εμπορική κίνηση και τις εισπράξεις.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο αν αναλογιστεί κανείς ότι η αρτοποιία είναι από τη φύση της μια ιδιαίτερα ενεργοβόρα δραστηριότητα. Οι επαγγελματικοί φούρνοι, τα ζυμωτήρια και ο υπόλοιπος εξοπλισμός λειτουργούν καθημερινά για πολλές ώρες, καθιστώντας την κατανάλωση ενέργειας αναπόσπαστο μέρος της παραγωγικής διαδικασίας. Σε αντίθεση με άλλους επαγγελματικούς κλάδους, τα περιθώρια εξοικονόμησης είναι περιορισμένα, καθώς οποιαδήποτε ουσιαστική μείωση της κατανάλωσης μπορεί να επηρεάσει άμεσα την παραγωγή.
Έτσι, οι αρτοποιοί βρίσκονται καθημερινά μπροστά σε μια δύσκολη εξίσωση...
Από τη μία καλούνται να απορροφήσουν ένα ολοένα αυξανόμενο λειτουργικό κόστος και από την άλλη να συγκρατήσουν τις τιμές των προϊόντων τους, γνωρίζοντας ότι και οι καταναλωτές βρίσκονται αντιμέτωποι με τις δικές τους οικονομικές δυσκολίες.
ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΑΝΕΒΑΖΟΥΝ ΤΟΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ
Στον ήδη «φουσκωμένο λογαριασμό» ενέργειας έρχονται να προστεθούν οι συνεχείς ανατιμήσεις στις πρώτες ύλες, τα αυξημένα μεταφορικά έξοδα και μια σειρά από λειτουργικές δαπάνες, που επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τους επαγγελματίες του κλάδου. Από το αλεύρι και τη μαγιά μέχρι τις λιπαρές ύλες και τα υπόλοιπα υλικά που απαιτούνται για την παρασκευή ψωμιού και αρτοσκευασμάτων, σχεδόν κάθε στάδιο της παραγωγής, κοστίζει πλέον ακριβότερα.
Την ίδια στιγμή, η συντήρηση και η επισκευή του εξοπλισμού, το μισθολογικό κόστος και οι υπόλοιπες ανελαστικές δαπάνες προσθέτουν νέα βάρη σε έναν προϋπολογισμό που καλείται καθημερινά να ισορροπήσει, ανάμεσα σε αυξανόμενες υποχρεώσεις και περιθώρια κέρδους.
Για τους αρτοποιούς της Κω μάλιστα, η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη εξαιτίας της νησιωτικότητας. Το κόστος μεταφοράς των πρώτων υλών και των απαραίτητων εμπορευμάτων από την ηπειρωτική χώρα αποτελεί μια πρόσθετη επιβάρυνση, την οποία οι τοπικές επιχειρήσεις είναι αναγκασμένες να συνυπολογίζουν στην τελική τιμή των προϊόντων τους.
Το μεγαλύτερο, ωστόσο, πρόβλημα είναι ότι οι επιβαρύνσεις αυτές δεν μπορούν να μεταφερθούν εξ ολοκλήρου στον καταναλωτή. Το ψωμί παραμένει ένα από τα βασικότερα αγαθά του καθημερινού τραπεζιού και οι αρτοποιοί γνωρίζουν καλά ότι απέναντί τους, έχουν νοικοκυριά που δοκιμάζονται εξίσου από την ακρίβεια και μετρούν, πλέον, ακόμη και το τελευταίο ευρώ.
Κάπως έτσι, οι επαγγελματίες του κλάδου βρίσκονται καθημερινά αντιμέτωποι με ένα δίλημμα που γίνεται ολοένα και πιο πιεστικό... Να απορροφήσουν οι ίδιοι το βάρος των ανατιμήσεων, βλέποντας τα ήδη περιορισμένα περιθώρια κέρδους τους να εξανεμίζονται ή να προχωρήσουν σε αυξήσεις τιμών, με τον κίνδυνο να περιοριστεί η κατανάλωση και να χάσουν μέρος της πελατείας τους;
Και όσο αυτή η κατάσταση παρατείνεται, τόσο πιο αβέβαιη γίνεται η επόμενη ημέρα. Γιατί ακόμη και ένας φούρνος με σταθερή πελατεία και δεκαετίες παρουσίας στην τοπική αγορά δεν μπορεί πλέον να θεωρεί δεδομένη τη βιωσιμότητά του. Όταν τα έξοδα αυξάνονται με ταχύτερους ρυθμούς από τα έσοδα και τα περιθώρια απορρόφησης των επιβαρύνσεων εξαντλούνται, το ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο θα κοστίζει αύριο το ψωμί, αλλά και πόσοι από τους παραδοσιακούς φούρνους θα καταφέρουν να συνεχίσουν να το παράγουν.
ΟΙ ΤΕΧΝΙΤΕΣ ΛΙΓΟΣΤΕΥΟΥΝ, ΟΙ ΝΕΟΙ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΟΝΤΑΙ
Οι αυξημένες λειτουργικές δαπάνες και οι συνεχείς ανατιμήσεις δεν είναι τα μοναδικά προβλήματα που δοκιμάζουν τις αντοχές των αρτοποιών. Εξίσου σοβαρή είναι και η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, η οποία εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για το μέλλον του κλάδου. Οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται ολοένα και περισσότερο να βρουν έμπειρους τεχνίτες, την ώρα που το ενδιαφέρον των νέων για το επάγγελμα φαίνεται να περιορίζεται, δημιουργώντας εύλογη ανησυχία για τη συνέχιση μιας τέχνης με μακρά παράδοση.
ΚΑΜΙΑ ΣΤΗΡΙΞΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ
Μέσα σε αυτό το δύσκολο περιβάλλον, οι αρτοποιοί επαναφέρουν ένα πάγιο αίτημά τους, την αποκλειστική κατοχύρωση του όρου «φούρνος» για τις επιχειρήσεις που παρασκευάζουν οι ίδιες τα προϊόντα τους, από την επιλογή των πρώτων υλών και το ζύμωμα μέχρι το πλάσιμο και το ψήσιμο.
Όπως υποστηρίζουν, η χρήση του όρου και από επιχειρήσεις που διαθέτουν κατεψυγμένο ή προψημένο ψωμί (κυρίως τα Σούπερ Μάρκετ), το οποίο ολοκληρώνεται στο σημείο πώλησης, ενδέχεται να δημιουργεί σύγχυση στους καταναλωτές, οι οποίοι δεν γνωρίζουν πάντοτε τη διαφορά στον τρόπο παραγωγής.
Η Ομοσπονδία Αρτοποιών Ελλάδος διεκδικεί εδώ και χρόνια την ικανοποίηση του συγκεκριμένου αιτήματος, επισημαίνοντας την ανάγκη να αναγνωρίζεται ξεκάθαρα η διαφορά ανάμεσα στην παραδοσιακή αρτοποιία και στις διαφορετικές μορφές διάθεσης αρτοσκευασμάτων.
Οι εκπρόσωποι του κλάδου εκφράζουν την ανησυχία ότι, εάν συνεχιστεί η σημερινή πορεία, το παραδοσιακό ψωμί θα περιοριστεί σημαντικά, καθώς τα προϊόντα κατεψυγμένης παραγωγής θα καταλαμβάνουν ολοένα μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς.
Σύμφωνα με στοιχεία της Ομοσπονδίας Αρτοποιών Ελλάδος, μόνο την τελευταία τριετία, έχουν κλείσει περίπου 1.500 αρτοποιεία, την ώρα που έχουν αναπτυχθεί εκατοντάδες σημεία πώλησης κατεψυγμένου ψωμιού. Οι αριθμοί αυτοί, όπως επισημαίνουν, αποτυπώνουν τις αλλαγές που συντελούνται στον κλάδο και ενισχύουν τις ανησυχίες για το μέλλον των μικρών, παραδοσιακών επιχειρήσεων.
ΣΤΟΝ ΟΡΙΖΟΝΤΑ ΝΕΕΣ ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΨΩΜΙ
Ορατό είναι το ενδεχόμενο νέων αυξήσεων στην τιμή του ψωμιού, ακόμα και μέσα στον χειμώνα, καθώς το υψηλό ενεργειακό κόστος και οι ανατιμήσεις στις πρώτες ύλες συνεχίζουν να πιέζουν τους αρτοποιούς.
Στην Κω, η τιμή της φρατζόλας διαμορφώνεται σήμερα στα 1,40 ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία που μας δόθηκαν, με τους επαγγελματίες του κλάδου να εκτιμούν ότι, εάν δεν περιοριστεί το κόστος παραγωγής, δύσκολα θα αποφευχθούν νέες ανατιμήσεις.
Μια τέτοια εξέλιξη θα επιβαρύνει περαιτέρω τα νοικοκυριά, που ήδη δοκιμάζονται από την ακρίβεια. Από την άλλη, οι αρτοποιοί επισημαίνουν ότι τα περιθώρια απορρόφησης των αυξήσεων έχουν πλέον εξαντληθεί, θέτοντας σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεών τους.
Παράλληλα, σύμφωνα με εκπροσώπους του κλάδου, τα αιτήματα της Ομοσπονδίας Αρτοποιών Ελλάδος προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για επιδότηση του ενεργειακού κόστους παραμένουν αναπάντητα. Οι αρτοποιοί ζητούν ουσιαστικά μέτρα στήριξης, προειδοποιώντας ότι, χωρίς παρεμβάσεις, ο κίνδυνος νέων «λουκέτων» θα γίνεται ολοένα μεγαλύτερος.
N. KΛΑΔΑΣ: ΣΤΑΜΑΤΑΩ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 50 ΧΡΟΝΙΑ – ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΟΥΝ ΤΗΝ ΔΟΥΛΕΙΑ ΜΑΣ
Ο κ. Νέστωρας Κλαδάς, από τους πιο παλιούς φουρνάρηδες της Κω, όπως μας ανέφερε, μετά από 52 χρόνια, σταματάει και κλείνει την επιχείρησή του, τονίζοντας ότι ο κλάδος τους περνάει αυτή την περίοδο μία τεράστια κρίση.
«Είμαι για πάνω από μισό αιώνα φούρναρης στην Κω. Έχω ζήσει πολλές δυσκολίες, αλλά εκτιμώ ότι ο κλάδος μας σήμερα βιώνει μία πολύ δύσκολη περίοδο. Είναι δύσκολο να επιβιώσουν οι επιχειρήσεις, καθώς το πρόβλημα δεν είναι μόνο ένα. Ξεκινάμε με το ενεργειακό κόστος. Το πετρέλαιο, το ρεύμα, οι πρώτες ύλες, όλα έχουν ανέβει στα ύψη και το ψωμί παραμένει σχεδόν στην ίδια τιμή. Πώς να μπορέσουμε να επιβιώσουμε. Από την άλλη δεν υπάρχει προσωπικό να εργαστεί. Δεν βρίσκεις τεχνίτες, αλλά ούτε άτομα που θέλουν να μάθουν την τέχνη. Είναι μία δύσκολη δουλειά. Ορισμένες φορές σε φθάνει και στα όρια της σκλαβιάς μπορώ να πω. Εγώ έχω πάνω από σαράντα χρόνια να πάω μία βόλτα, να κάτσω στο λιμάνι μας και να πιω με την ησυχία μου, ανέμελος έναν καφέ. Είναι δύσκολο και δεν υπάρχουν άνθρωποι να συνεχίσουν την δουλειά μας. έτσι και εγώ μετά από 52 χρόνια σταματάω και κλείνω τον φούρνο μου. Κατανοώ και τους νέους που δεν θέλουν να ασχοληθούν. Πλέον έχουμε και το πρόβλημα με τα κατεψυγμένα ψωμιά. Πολλά ξενοδοχεία πλέον που έπαιρναν ψωμί, έχουν σταματήσει και παίρνουν κατεψυγμένα και τα ψήνου εκείνοι. Όπως και στα Σούπερ Μάρκετ. Όμως άλλη γεύση αλλά και διατροφική αξία έχει το παραδοσιακό ψωμί και άλλη το κατεψυγμένο. Δυστυχώς, έτσι όπως πάει η κατάσταση, σε λίγα χρόνια, θα σταματήσει να υπάρχει το παραδοσιακό ψωμί όπως το ξέρουμε και θα τρώμε μόνο το κατεψυγμένο. Επίσης, δεν υπάρχει καμία στήριξη από την Πολιτεία. Όλα αυτά που συμβαίνουν με το ενεργειακό κόστος τα επιβαρυνόμαστε εμείς, δεν έχουμε καμία βοήθεια».
Μ. ΠΙΚΟΥΛΑ: ΣΕ ΛΙΓΑ ΧΡΟΝΙΑ ΔΕΝ ΘΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΨΩΜΙ
Η κ. Μαρία Πίκουλα, από τον φούρνο «Πίκουλα», εμφανίστηκε απαισιόδοξη για την πορεία του κλάδου, τονίζοντας ότι σε λίγα χρόνια θα υπάρξουν σημαντικές αλλαγές και ότι το παραδοσιακό ψωμί, θα είναι μία ανάμνηση.
«Είναι δύσκολη – είπε- η κατάσταση για τις επιχειρήσεις μας. Έχουμε φτάσει στο αμήν, με όλα τα προβλήματα και τα εμπόδια που βρίσκουμε μπροστά μας και δεν υπάρχει καμία στήριξη από κανέναν. Το ενεργειακό κόστος μας έχει γονατίσει, έχει αυξηθεί 30-50%. Οι πρώτες ύλες έχουν πάρει και αυτές τον ανήφορο και δεν λένε να σταματήσουν Πώς να ανταπεξέλθει μία επιχείρηση με τόσο μεγάλες αυξήσεις, όταν το ψωμί παραμένει στην ίδια τιμή (1,40 ευρώ η φρατζόλα); Φοβάμαι ότι μέσα στον Χειμώνα, θα υπάρχει αύξηση του ψωμιού. Όσο και αν παλεύουμε να μην γίνει αυτό, θεωρώ ότι είναι αναπόφευκτο.
Δεν υπάρχει στήριξη και από την Πολιτεία. Και όχι μόνο χρηματική, που και αυτή είναι αναγκαία. Έχουμε ζητήσει να υπάρξει μία αναγνώριση των φούρνων που παράγουν ψωμί, σε σχέση με αυτούς που έχουν κατεψυγμένο. Και είναι κυρίως τα Σουπερ Μάρκετ, όπου πουλούν φθηνότερα το ψωμί, γιατί είναι κατεψυγμένο. Δυστυχώς εάν δεν αλλάξει κάτι, θα κλείσουν οι παραδοσιακοί φούρνοι και πλέον το παραδοσιακό ψωμί, θα είναι μία ανάμνηση. Θα αλλάξουν κατά πολύ οι φούρνοι, και θα δουλεύουν περισσότερο με σφολιατοειδή είδη, σάντουιτς και γλυκά και όχι με φρέσκο ψωμί».
ΝΑ ΞΑΝΑΣΥΣΤΑΘΕΙ Ο ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΡΤΟΠΟΙΩΝ ΚΩ
Η κ. Πίκουλα, μας ανέφερε ότι παλαιότερα υπήρχε τοπικός Σύλλογος Αρτοποιών, ωστόσο εδώ και χρόνια είναι ανενεργός, τονίζοντας ότι πρέπει να επαναδραστηριοποιηθεί.
«Πρέπει να υπάρχει και μεταξύ των αρτοποιών καλύτερη συνεννόηση και οργάνωση. Παλιότερα υπήρχε ένας Σύλλογος, όμως έμεινε ανενεργός. Σήμερα έχουμε περίπου 10 φούρνους που παρασκευάζουν ψωμί και θεωρώ, ότι η νεότερη γενιά, μπορεί να προσφέρει περισσότερα. Παλαιότερα, ίσως υπήρχαν πιο έντονες διαμάχες τοπικά στον κλάδο, όμως όπως είπα, η νεότερη γενιά, πιστεύω ότι μπορεί να συνεννοηθεί και να συνεργαστεί καλύτερα και γι’ αυτό πιστεύω ότι πρέπει να οργανωθούμε περισσότερο».
Β. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗ: ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΠΛΕΟΝ ΚΕΡΔΟΣ ΤΟ ΨΩΜΙ ΣΕ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΤΙΜΗ
Η κ. Βασιλεία Αρβανιτάκη, από το φούρνο “Special”, μας ανέφερε ότι βάσει των αυξήσεων, που έχουν προκύψει στο ενεργειακό κόστος και στις πρώτες ύλες, σε σχέση με την τιμή του ψωμιού, δεν έχει πλέον κέρδος το ψωμί.
«Τους επόμενους μήνες, μας ενημέρωσαν ότι θα έχουμε νέες αυξήσεις,άνω του 20%, σε βασικές πρώτες ύλες. Επίσης τεράστιες είναι και οι αυξήσεις σε ρεύμα και πετρέλαιο. Σας φέρνω σαν παράδειγμα, λογαριασμό ρεύματος, για τον μήνα Σεπτέμβριο. Πέρυσι, πλήρωσα 5.500 ευρώ, φέτος την ίδια περίοδο, με ίδια περίπου κατανάλωση, πλήρωσα 8.000 ευρώ. Αν συνυπολογίσετε όλα αυτά, μιλάμε για τεράστιες αυξήσεις στο κόστος. Το ψωμί πλέον, δεν έχει κέρδος, θα πρέπει η τιμή του να πάει πολύ ψηλά για να πει κάποιος ότι κερδίζει. Θεωρώ σίγουρο ότι θα έχει μία αύξηση το προσεχές διάστημα. Χωρίς να γνωρίζουμε ακόμα ποια θα είναι αυτή. Είναι επίσης, πολύ δύσκολο, να βρεις προσωπικό και ειδικά τεχνίτες αρτοποιούς. Δεν ξέρω εάν στο μέλλον θα μπορέσουν να υπάρχουν φούρνοι, έτσι όπως τους ξέραμε τόσα χρόνια. Είναι πολλά τα προβλήματα και δεν ξέρουν πόσο θα αντέξουν οι επιχειρήσεις του κλάδου μας».
Γ. ΖΑΜΑΓΙΑΣ: ΚΟΥΡΑΣΤΗΚΑΜΕ ΝΑ ΒΛΕΠΟΥΜΕ ΣΥΝΕΧΩΣ ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΣΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ
Ο κ. Γιάννης Ζαμάγιας, από το αρτοποιείο «Ζαμάγιας», εξέφρασε τον προβληματισμό του σχετικά με την πορεία του κλάδου, που αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα, λόγω των συνεχών αυξήσεων σε ενέργεια και πρώτες ύλες.
«Είναι – είπε- μία δύσκολη εξίσωση. Από την μία να βλέπεις συνεχώς να έρχονται αυξήσεις σε ενέργεια και πρώτες ύλες και από την άλλη να προσπαθείς εσύ να κρατάς τις τιμές σου σταθερές. Για παράδειγμα, πριν από λίγους μήνες πλήρωσα για 1.000 λίτρα πετρέλαιο, 1.700 ευρώ, και τώρα για τα ίδια λίτρα πληρώνω 2.200.
Τον Ιούνιο, το ρεύμα μου ήρθε 1.700 ευρώ και τώρα, με την ίδια κατανάλωση πάνω κάτω, πλήρωσα 2.100 ευρώ, όλα αυτά ενώ το ψωμί παραμένει στο 1,40 ευρώ η φρατζόλα.
Και δεν φθάνει που δεν υπάρχει καμία οικονομική στήριξη από την Πολιτεία, αλλά δεν μας βοηθάει και στα αυτονόητα που ζητάμε, γιατί μάλλον κοιτούν τα συμφέροντα των μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών και όχι τα δικά μας. Έχουμε ζητήσει να γίνει ξεκάθαρο ποιοι φούρνοι πωλούν ψωμί και ποιοι κατεψυγμένο, αλλά δεν έχει κάνει τίποτα. Έτσι λοιπόν τα Σούπερ Μάρκετ έχουν φθηνότερο ψωμί, γιατί είναι κατεψυγμένο, χωρίς να το γνωρίζει ο κόσμος και χωρίς να ξέρει και ο κόσμος το τι συντηρητικά και άλλα ανθυγιεινά συστατικά βάζουν μέσα σε αυτά τα ψωμιά. Είναι καλό και οι καταναλωτές να το ψάξουν λίγο και να δουν την διαφορά του φρέσκου ψωμιού με το κατεψυγμένο, όχι μόνο στην γεύση, αλλά και στην διατροφική αξία. Επίσης ένα άλλο που πρέπει να κοιτάξουμε, είναι να υπάρχει και μεταξύ μας, τοπικά, μία καλύτερη συνεννόηση και συνεργασία. Δεν μπορεί δηλαδή κάποιος να πουλάει το ψωμί στην χονδρική (σε επιχειρήσεις εστίασης ή ξενοδοχεία) σε εξευτελιστική τιμή. Έτσι κάνει κακό σε όλους. Πρέπει λοιπόν όπως είπα, να υπάρξει συνεργασία και συνεννόηση για το καλό όλων μας, γιατί στο τέλος την πληρώνουμε όλοι μαζί».
Δ. ΑΠΟΣΠΟΡΗΣ: ΜΕΓΑΛΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΟ ΑΥΞΗΜΕΝΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΟΣΤΟΣ
Ο κ. Δημήτρης Αποσπόρης, από το φούρνο «Γιαννιώτικο», εξέφρασε και αυτός τον προβληματισμό του, για την βιωσιμότητα των επιχειρήσεων του κλάδου, λόγω της μεγάλης αύξησης του ενεργειακού κόστους.
«Διανύουμε – ανέφερε- μία πολύ δύσκολη περίοδο με ασφυκτική οικονομική πίεση, λόγω της μεγάλης αύξησης του ενεργειακού κόστους. Παλεύουμε καθημερινά, με νύχια και με δόντια, για να διατηρήσουμε χαμηλά τις τιμές και να μην υπάρχουν αυξήσεις, όμως εάν συνεχιστεί η κατάσταση δεν ξέρουμε αν θα τα καταφέρουμε. Μιλάμε για αυξήσεις άνω του 30%, τόσο στο ενεργειακό κόστος, όσο και στις πρώτες ύλες και δεν βλέπουμε να υπάρχει φως στο τούνελ και αυτό μας ανησυχεί ακόμα περισσότερο».
Α. ΒΡΕΤΤΗΣ: ΠΑΛΕΥΟΥΜΕ ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ ΓΙΑ ΝΑ ΕΠΙΒΙΩΣΟΥΜΕ
Ο κ. Αντώνης Βρέττης, από το αρτοποιείο «Λίμνη» στο Πυλί, αναφέρθηκε στον δύσκολο και καθημερινό αγώνα που δίνουν για να επιβιώσουν.
«Παλεύουμε – είπε- καθημερινά για να μπορέσουμε να τα βγάλουμε πέρα. Είμαι όλη μέρα εδώ για να μπορέσει να είναι βιώσιμη η επιχείρηση. Και εμείς, είμαστε και οικογενειακή επιχείρηση και δουλεύει η οικογένεια εδώ, φανταστείτε οι υπόλοιποι που έχουν και προσωπικό, τι δυσκολίες αντιμετωπίζουν. Είναι πολύ δύσκολο να βρεις προσωπικό και οι νέοι δεν θέλουν να έρθουν για δουλειά, γιατί είναι δύσκολη με βάρβαρα ωράρια. Συνέχεια έρχονται αυξήσεις στο ρεύμα, στο πετρέλαιο, στις πρώτες ύλες, έχουμε βαρεθεί να ακούμε κάθε μέρα αυξήσεις. Νομίζω ότι μέσα στο χειμώνα, θα υπάρξει αύξηση στο ψωμί. Δεν μπορούμε πλέον να επιβαρυνθούμε εμείς, όλο το βάρος των αυξήσεων».
N. ΠΑΠΗΣ: ΜΑΣ ΓΟΝΑΤΙΣΕ ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ – ΔΕΝ ΒΡΙΣΚΟΥΜΕ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ
Ο κ. Νίκος Παπής από το αρτοποιείο “Back Haus” στο Πυλί, εξέφρασε την απογοήτευσή του για το θέμα του ενεργειακού που όπως λέει, έχει γονατίσει τις επιχειρήσεις, αλλά και για τον αγώνα, χωρίς αντίκρισμα, που δίνουν εδώ και χρόνια για την εύρεση προσωπικού.
«Το ενεργειακό κόστος, με το ρεύμα, το πετρέλαιο και το γκάζι, έχει γονατίσει τις επιχειρήσεις του κλάδου. Εγώ για παράδειγμα πλήρωνα ρεύμα 780 ευρώ και τώρα μου έρχεται κοντά στα 1.500 ευρώ τον μήνα. Είναι πολύ μεγάλη αύξηση για μία επιχείρηση που προσπαθεί να κρατήσει σταθερές τις τιμές της. Ένα άλλο σημαντικό πρόβλημα, είναι η εύρεση προσωπικού. Δεν υπάρχουν πουθενά Έλληνες να έρθουν να δουλέψουν. Σχεδόν όλοι και στην Κω, αλλά και στην υπόλοιπη Ελλάδα, είναι αλλοδαποί. Δίνουμε 2.000 ευρώ για 5-6 ώρες και δεν έρχεται κανένας Έλληνας, δεν θέλουν να δουλεύουν νύχτα. Επίσης, τώρα πολλές επιχειρήσεις και ιδιαίτερα τα ξενοδοχεία, που έπαιρναν ψωμί και άλλα προϊόντα από τα αρτοποιία, έχουν στραφεί πλέον στα κατεψυγμένα είδη, με αποτέλεσμα να μειώνεται η δουλειά μας. Είναι δύσκολη η κατάσταση πλέον στον κλάδο μας και δεν είμαι πολύ αισιόδοξος για την συνέχεια».
Σ. ΔΗΜΗΤΡΑΚΙΟΥ: ΟΛΑ ΕΧΟΥΝ ΠΑΕΙ ΣΤΑ ΥΨΗ – ΛΟΓΙΚΑ ΘΑ ΑΥΞΗΘΕΙ ΚΑΙ Η ΤΙΜΗ ΤΟΥ ΨΩΜΙΟΥ
Ο κ. Σεβαστιανός Δημητρακίου από το αρτοποιείο «Νικήτας» στην Κέφαλο, ανέφερε ότι λόγω της εκτόξευσης του ενεργειακού κόστους, λογικά θα υπάρξει και μία αύξηση της τάξεως του 10-15% στο ψωμί το επόμενο διάστημα.
«Το ενεργειακό κόστος έχει εκτοξευθεί κατά πολύ σε σχέση με πέρυσι και δυστυχώς βλέπουμε ότι αυτή η άνοδος θα συνεχιστεί. Το ίδιο και οι τιμές των πρώτων υλών. Για το αλεύρι μας έχουν ενημερώσει για νέες συνεχόμενες αυξήσεις μέχρι τέλος του χρόνου και βλέπουμε. Δυστυχώς έτσι όπως πάει η κατάσταση, είναι μονόδρομος η αύξηση στην τιμή του ψωμιού κατά 10-15%, αλλιώς δεν θα βγαίνουν οικονομικά οι επιχειρήσεις. Εμείς εδώ έχουμε και το παραδοσιακό Κεφαλιανό χωριάτικο ψωμί που το προτιμάνε οι πελάτες μας. Βέβαια, δυστυχώς υπάρχουν και οι απώλειες, όπως για παράδειγμα, φέτος, σταμάτησε η συνεργασία μας με 2 μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, οι οποίες επέλεξαν να στραφούν στα κατεψυγμένα είδη. Είναι και αυτό πολύ αρνητικό, καθώς βλέπουμε όλο και περισσότερο τουριστικές επιχειρήσεις να στρέφονται προς το κατεψυγμένο και έτσι όπως πάει η κατάσταση, φοβάμαι ότι στο τέλος θα επικρατήσει το κατεψυγμένο και θα ξεχάσουμε το παραδοσιακό ψωμί».
Όσον αφορά το προσωπικό, εξέφρασε και αυτός τον προβληματισμό του σχετικά με το μέλλον του κλάδου, καθώς οι νέοι δεν θέλουν να ακολουθήσουν και να μάθουν την τέχνη αυτή. «Εμείς, ευτυχώς είμαστε μία οικογενειακή επιχείρηση, και 4 μέλη της οικογένειάς μας απασχολούνται στην επιχείρηση. Οι νέοι δεν θέλουν να ακολουθήσουν το επάγγελμα αυτό, δεν θέλουν να δουλεύουν νύχτα και αυτό είναι πρόβλημα για την διατήρηση και συνέχιση του επαγγέλματος».
Κλείνοντας εξέφρασε και την απογοήτευσή του, ότι δεν υπάρχει καμία στήριξη από την Πολιτεία στις επιχειρήσεις του κλάδου, αλλά και γενικότερα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
(Δημοσιεύθηκε στην έντυπη έκδοση του "ΒτΚ" στις 3/11/26)
