Για πρώτη φορά οι δημόσιες επενδύσεις αποκτούν σταθερό πενταετές πλαίσιο σχεδιασμού και χρηματοδότησης αποκλειστικά από εθνικούς πόρους, σηματοδοτώντας μια νέα φιλοσοφία στον αναπτυξιακό προγραμματισμό της χώρας.
Με αυτό το μήνυμα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026-2030, το οποίο, όπως τόνισε, αποτελεί το βασικό εθνικό χρηματοδοτικό εργαλείο για την επόμενη πενταετία και ταυτόχρονα τον κεντρικό άξονα της αναπτυξιακής στρατηγικής της Ελλάδας έως το τέλος της δεκαετίας.
Η επόμενη ημέρα μετά το Ταμείο Ανάκαμψης
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε το νέο πρόγραμμα ως τη φυσική συνέχεια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, επισημαίνοντας ότι η χώρα αποκτά πλέον έναν μόνιμο μηχανισμό σχεδιασμού, προγραμματισμού και χρηματοδότησης δημόσιων επενδύσεων, ο οποίος δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από έκτακες ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις.
Όπως υπογράμμισε, η ενίσχυση του ΕΠΑ με περίπου 23 δισεκατομμύρια ευρώ κατέστη εφικτή χάρη στη βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών και στη συνολική πορεία της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία χρόνια.
Επενδύσεις ως μοχλός ανάπτυξης
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη στρατηγική επιλογή της κυβέρνησης να αυξήσει σημαντικά τους πόρους που κατευθύνονται στις δημόσιες επενδύσεις.
Όπως ανέφερε, η πραγματική σύγκλιση της ελληνικής οικονομίας με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο δεν θα προκύψει μόνο από τη δημοσιονομική σταθερότητα, αλλά κυρίως από την ενίσχυση των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων, οι οποίες δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας, ενισχύουν την παραγωγικότητα και οδηγούν σε υψηλότερα εισοδήματα.
Ενισχυμένος ο ρόλος των Περιφερειών
Σημαντική θέση στο νέο μοντέλο ανάπτυξης καταλαμβάνουν οι Περιφέρειες, οι οποίες αποκτούν μεγαλύτερη συμμετοχή στον σχεδιασμό και την υλοποίηση αναπτυξιακών έργων, καθώς και αυξημένους χρηματοδοτικούς πόρους.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός διευκρίνισε ότι οι περιφερειακές παρεμβάσεις θα εντάσσονται σε έναν ενιαίο εθνικό σχεδιασμό, με στόχο τον καλύτερο συντονισμό μεταξύ της κεντρικής διοίκησης και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ώστε να αποφεύγονται αλληλοεπικαλύψεις και καθυστερήσεις.
Μακροπρόθεσμος σχεδιασμός έως το 2030
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η χώρα εγκαταλείπει οριστικά τη λογική των αποσπασματικών χρηματοδοτήσεων και περνά σε ένα σταθερό μοντέλο πολυετούς προγραμματισμού.
Όπως είπε, το νέο πλαίσιο επιτρέπει τον έγκαιρο σχεδιασμό μεγάλων έργων σε κρίσιμους τομείς, όπως οι υποδομές, η διαχείριση των υδάτινων πόρων, οι μεταφορές και η περιφερειακή ανάπτυξη, προσφέροντας μεγαλύτερη ασφάλεια τόσο στους δημόσιους φορείς όσο και στους επενδυτές.
Πού θα κατευθυνθούν τα 23 δισ. ευρώ
Το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης προβλέπει συνολικές επενδύσεις ύψους περίπου 23 δισ. ευρώ κατά την περίοδο 2026-2030.
Οι πόροι θα χρηματοδοτήσουν έργα υποδομών, αντιπλημμυρικής προστασίας, πολιτικής προστασίας, μεταφορών, ψηφιακού μετασχηματισμού, πράσινης ανάπτυξης, ενεργειακής αναβάθμισης, καινοτομίας, τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και δράσεις για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής.
Σύμφωνα με τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη, από τα περίπου 23 δισ. ευρώ, τα 5,8 δισ. ευρώ θα διατεθούν για την ολοκλήρωση έργων που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη από την προηγούμενη προγραμματική περίοδο, ενώ περίπου 17,1 δισ. ευρώ θα κατευθυνθούν σε νέες αναπτυξιακές παρεμβάσεις σε ολόκληρη τη χώρα.
Αυξάνονται οι εθνικοί πόροι
Βασικός στόχος του προγράμματος είναι η σταδιακή ενίσχυση των εθνικών πόρων που χρηματοδοτούν τις δημόσιες επενδύσεις.
Όπως ανακοίνωσε ο υπουργός, οι εθνικοί πόροι του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων αυξάνονται από 1,8 δισ. ευρώ το 2019 σε 3,3 δισ. ευρώ το 2026, ενώ προβλέπεται να ανέλθουν στα 4,2 δισ. ευρώ έως το 2030, ενισχύοντας σημαντικά τη δυνατότητα του κράτους να χρηματοδοτεί αναπτυξιακά έργα.
Δομή του νέου προγράμματος
Η εφαρμογή του ΕΠΑ θα πραγματοποιηθεί μέσω:
- 20 τομεακών προγραμμάτων των υπουργείων,
- 13 περιφερειακών προγραμμάτων,
- 4 ειδικών προγραμμάτων.
Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται η καλύτερη στόχευση των διαθέσιμων πόρων, ώστε κάθε περιοχή να χρηματοδοτεί έργα που ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες αναπτυξιακές της ανάγκες.
Παράλληλα, ο κ. Πιερρακάκης επισήμανε ότι το ΕΠΑ θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς το ΕΣΠΑ, τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία και τις Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), εξασφαλίζοντας τη συνέχεια των δημόσιων επενδύσεων και μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης.
Οι βασικές προτεραιότητες του νέου ΕΠΑ
Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης υπογράμμισε ότι το νέο πρόγραμμα δεν στοχεύει απλώς στην απορρόφηση διαθέσιμων κονδυλίων, αλλά στην παραγωγή μετρήσιμου αναπτυξιακού αποτελέσματος.
Όπως ανέφερε, το ζητούμενο είναι οι διαθέσιμοι πόροι να μετατραπούν σε έργα που θα έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο στην οικονομία και την κοινωνία και όχι μόνο σε υψηλά ποσοστά απορρόφησης.
Στο πλαίσιο αυτό, το ΕΠΑ 2026-2030 δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος, στη στεγαστική πολιτική, στην ενεργειακή ανθεκτικότητα, στην πολιτική προστασία, στις σύγχρονες υποδομές και στην ισόρροπη περιφερειακή ανάπτυξη.
Στόχος του νέου σχεδιασμού είναι η δημιουργία ενός σταθερού αναπτυξιακού μοντέλου που θα εξασφαλίζει τη συνέχεια των δημόσιων επενδύσεων, θα ενισχύει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και θα συμβάλλει στη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας έως το 2030.
saronicmagazine.gr
