Η φετινή τουριστική εικόνα της Κω δεν είναι απλώς ανησυχητική. Είναι χαστούκι στην αυτάρεσκη βεβαιότητα ότι «η Κως πάντα θα γεμίζει». Η πτώση στις αφίξεις είναι εμφανής. Ακόμη χειρότερα, και όσοι επισκέπτες βρίσκονται ήδη εδώ δεν κυκλοφορούν όπως παλαιότερα. Η πόλη και τα χωριά δεν έχουν την κίνηση που θα έπρεπε. Η αγορά το νιώθει, η εστίαση το νιώθει, τα καταστήματα το νιώθουν. Στα ξενοδοχεία η εικόνα μπορεί να μη φαίνεται πάντα τόσο δραματική, αλλά έξω από αυτά η πραγματικότητα είναι καταθλιπτική.
Εδώ και χρόνια επισημαίνω ότι ο τουρισμός της Κω δεν μπορεί να λειτουργεί στον αυτόματο πιλότο. Να όμως που φέτος, ο αυτόματος πιλότος άρχισε να χάνει ύψος. Κανένα προϊόν δεν πουλάει μόνοτου για πάντα. Θέλει στρατηγική, διαφήμιση, ποιότητα, φροντίδα και επαγγελματισμό. Η Κως έχει καταπληκτικά ξενοδοχεία, πολύ καλύτερα από άλλες περιοχές της Ελλάδας στη σχέση ποιότητας και τιμής. Έχει και ορισμένα εξαιρετικά εστιατόρια/ Clubs. Αλλά ας σταματήσουμε να κρυβόμαστε πίσω από αυτά. Ένας προορισμός δεν είναι μόνο τα ξενοδοχεία του ούτε μόνο τα εστιατόρια. Είναι όλη η εμπειρία από τη στιγμή που ο επισκέπτης πατάει το πόδι του στο νησί μέχρι τη στιγμή που φεύγει.
Και σε αυτή την εμπειρία η Κως τα τελευταία χρόνια αποτυγχάνει! Όχι επειδή δεν έχει φυσική ομορφιά, ιστορία ή επιχειρηματίες που επενδύουν και παλεύουν. Αποτυγχάνει γιατί ως προορισμός δείχνει να έχει χάσει τον βασικό κανόνα της φιλοξενίας: τον σεβασμό στον πελάτη. Συμπεριφερόμαστε σαν να του λέμε: «Θα σε ταλαιπωρήσω 2 ώρες στο λιμάνι, θα σε αφήσω να ψάχνεις ταξί με τις ώρες, θα σε βάλω να περιμένεις λεωφορείο μέσα στον ήλιο, θα σε αναγκάσω να κάνεις κύκλους, αλλά Parkingδεν θα βρεις, θα σε βάλω να περπατάς δίπλα σε ξερά παρτέρια και γεμάτους κάδους που βρωμάνε, όμως εσύ θα ξανάρθεις, γιατί είμαστε η Κως». Αυτή η νοοτροπία δεν είναι απλώς λάθος. Είναι επικίνδυνη και είναι επαγγελματική αυτοκτονία.
Η αγορά δεν έχει συναισθηματισμούς. Δεν ψηφίζει με αναμνήσεις, ψηφίζει με κρατήσεις, αφίξεις, δαπάνη και επαναλαμβανόμενους πελάτες. Βλέπουμε ήδη άλλους ελληνικούς προορισμούς να ανεβαίνουν φέτος, πολύ πιο δυναμικά από την Κω, χωρίς να έχουν απαραίτητα καλύτερη θάλασσα ή καλύτερα ξενοδοχεία. Έχουν όμως καλύτερη οργάνωση, καλύτερη εικόνα, καλύτερη καθημερινότητα. Έχουν καταλάβει ότι ο επισκέπτης δεν είναι αιχμάλωτος. Έχει επιλογές. Και όταν ένας προορισμός τον κουράζει και τον υποτιμά, απλώς κλείνει για αλλού.
Το οδικό δίκτυο της Κω είναι καθημερινή δοκιμασία νεύρων. Το όριο των 50 χιλιομέτρων την ώρα στην επαρχιακή οδό, μαζί με την απουσία σοβαρών παρεμβάσεων, έχει μετατρέψει τις μετακινήσεις σε βασανιστήριο. Οι κεντρικοί δρόμοι παραμένουν ουσιαστικά ίδιοι εδώ και δεκαετίες, λες και το νησί δεν μεγάλωσε ποτέ. Βάλαμε φωτισμό στον επαρχιακό και νομίσαμε ότι κάναμε κάτι τεράστιο. Όμως ο φωτισμός σε στενό και κορεσμένο δρόμο δεν είναι ανάπτυξη. Είναι απλώς να βλέπεις καλύτερα το πρόβλημα. Χρειάζονται διαπλατύνσεις, κυκλικοί κόμβοι και έργα πνοής. Μιλάμε για πράγματα αυτονόητα, που σε άλλους τόπους θεωρούνται βασική λειτουργία και εδώ παρουσιάζονται σαν άθλος.
Το κυκλοφοριακό στην πόλη είναι άλλη ανοιχτή πληγή. Ο επισκέπτης που θέλει να κατέβει για μισή ώρα στο κέντρο δεν μπορεί να σταματήσει πουθενά. Γυρίζει, εκνευρίζεται και φεύγει. Μαζί του φεύγουν και τα χρήματα που θα άφηνε στην αγορά. Η ελεγχόμενη στάθμευση δεν είναι τιμωρία. Είναι εργαλείο επιβίωσης του κέντρου. Όταν ένα αυτοκίνητο μένει ακίνητο στην ίδια θέση από το πρωί μέχρι το βράδυ, αυτή η θέση νεκρώνει οικονομικά και δεν εξυπηρετεί κανένα.
Τα μέσα μαζικής μεταφοράς και τα ταξί είναι εικόνα ντροπής για τουριστικό νησί. Έξω από τα ξενοδοχεία άνθρωποι περιμένουν μέσα στη ζέστη, χωρίς σκιά και χωρίς ενημέρωση, μήπως περάσει λεωφορείο. Και όταν περάσει, συχνά είναι γεμάτο.
Τα ΤΑΞΙ είναι άλλο κεφάλαιο ταλαιπωρίας. Στο λιμάνι και στις πιάτσες βλέπεις ουρές 20 και 30 ανθρώπων κάτω από τον ήλιο να περιμένουν ταξί που δεν έρχεται. Αν δεν μπορούμε να λύσουμε άμεσα το πρόβλημα, τουλάχιστον ας υπάρχουν πιάτσες με σκίαση και στοιχειώδη υποδομή.
Οι πύλες εισόδου και εξόδου του νησιού είναι επίσης απαράδεκτες. Λιμενικές εγκαταστάσεις που δεν τιμούν έναν μεγάλο τουριστικό προορισμό. Πύλη Σένγκεν που λειτουργεί σαν δοκιμασία υπομονής. Η πρώτη εικόνα του επισκέπτη δεν μπορεί να είναι ουρά, ζέστη και εκνευρισμός. Και η τελευταία εικόνα του δεν μπορεί να είναι ανακούφιση που επιτέλους φεύγει.
Η καθαριότητα, τα πάρκα και οι κήποι είναι το πιο απαράδεκτο πρόβλημα. Γεμάτοι κάδοι, αργή αποκομιδή, μυρωδιές στο κέντρο, εικόνες εγκατάλειψης, ξερά παρτέρια, αφρόντιστο πράσινο, απουσία χρώματος και φαντασίας. Δεν γίνεται να μιλάμε για premium τουρισμό και ο επισκέπτης να περνά δίπλα από σκουπίδια που φωνάζουν δυνατότερα από κάθε διαφημιστική καμπάνια.
Σε άλλες πόλεις ο επισκέπτης φωτογραφίζει λουλούδια, πλατείες, πάρκα, κρεμαστές γλάστρες. Εδώ πολλές φορές εκτός από τα αρχαία και τις παραλίες δεν φωτογραφίζει τίποτα. Και στον τουρισμό, ό,τι δεν μένει στη μνήμη, χάνεται από την αγορά.
Και ας μην ακούμε άλλο τη μόνιμη δικαιολογία «δεν έχουμε προσωπικό». Αν δεν υπάρχει προσωπικό, υπάρχουν λύσεις: σοβαρές εξειδικευμένες εταιρείες, αυστηροί όροι, καθημερινός έλεγχος και μετρήσιμο αποτέλεσμα. Όχι άλλα άλλοθι.Αν ο δημόσιος μηχανισμός δεν μπορεί να ανταποκριθεί, τότε πρέπει να αξιοποιηθεί η ιδιωτική τεχνογνωσία. Η Κως δεν είναι φτωχός συγγενής. Ας σταματήσουμε επιτέλους να συμπεριφερόμαστε σαν νησί που ζητιανεύει λύσεις. Η Κως παράγει πλούτο. Έχει επιχειρήσεις που επενδύουνε κατομμύρια, εργαζόμενους που κρατούν όρθια τη σεζόν και επαγγελματίες που πληρώνουν φόρους, εισφορές και τέλη. Δεν μπορεί ο ιδιώτης να ανεβάζει συνεχώς το επίπεδο και ο δημόσιος χώρος να μένει πίσω σαν τον φτωχό συγγενή.
Το φετινό μήνυμα δεν είναι απλό καμπανάκι. Είναι καμπάνα καθεδρικού ναού! Καμπάνα που πρέπει να ακουστεί σε Δήμο, Περιφέρεια, υπουργεία, φορείς, επαγγελματίες και κοινωνία. Αν συνεχίσουμε να πιστεύουμεότι ο τουρίστας θα έρχεται ό,τι κι αν του προσφέρουμε, τότε δεν έχουμε μόνο πρόβλημα υποδομών. Έχουμε σοβαρό πρόβλημα νοοτροπίας.
Η Κως έχει ακόμη τεράστιες δυνατότητες. Αλλά οι δυνατότητες δεν είναι εγγύηση. Είναι κεφάλαιο που είτε το επενδύεις σωστά είτε το σπαταλάς. Ο επισκέπτης δεν αγοράζει μόνο ήλιο και θάλασσα. Αγοράζει σεβασμό, άνεση, καθαριότητα, εικόνα, λειτουργικότητα, αξιοπρέπεια. Αν δεν του τα δώσουμε εμείς, θα τα βρει αλλού. Και τότε δεν θα φταίνε ούτε οι αγορές, ούτε οι συγκυρίες, ούτε οι πόλεμοι, ούτε οι αεροπορικές, ούτε οι ανταγωνιστές. Θα φταίμε εμείς!!!
Γιατί την πρώτη φορά η πτώση είναι προειδοποίηση. Τη δεύτερη είναι τάση. Και την τρίτη είναι κατάρρευση που θα την κοιτάμε με απορία, ενώ την είχαμε χτίσει μόνοι μας, με τον εγωκεντρισμό μας, με το βόλεμα μας, και με την βλακώδη πεποίθηση ότι: «Δεν βαριέσαι η Κως πάντα θα πουλάει». Μόνο που ο τουρίστας δεν μας χρωστάει τίποτα! Εμείς του χρωστάμε σεβασμό και φιλοξενία. Αν δεν του τα δώσουμε εμείς θα τα βρει αλλού. Και φέτος απ ότι φαίνεται άρχισε να τα βρίσκει σε άλλους Ελληνικούς προορισμούς!
