Ραδιόφωνο Live Επικοινωνία Χρήσιμα τηλέφωνα Φαρμακεία
Follow us
  • ΤΟΠΙΚΑ

-Έβρεξε και οι ξαφνικές δυνατές μπόρες, ξέπλυναν τις ελιές. Αυτά  κουβεντιάζουν οι λεσπέρηδες, οι γεωργοί του νησιού μας, πίνοντας το απογευματινό καφεδάκι τους, στα παραδοσιακά καφενεία του χωριού.  Τα  όψιμα πρωτοβρόχια, είναι  ευεργετικά για όλη τη γεωργία. Προπάντων όμως  για τους ελαιώνες, αφού  ξέπλυναν τις ελιές και τις ενυδάτωσαν ώστε να μην είναι στεγνές και σταφιδιασμένες.Σχεδόν όλα τα νοικοκυριά του νησιού μας, είχαν στην επίβλεψη και στη φροντίδα τους  και από ένα ιδιόκτητο ελαιώνα. Είτε  σαν προίκα από την σύζυγο, αφού τον ελαιώνα τον έπαιρνε η θυγατέρα, είτε σαν πατρική κληρονομία.-Ελάτε σηκωθείτε ψήλωσε ο ήλιος στην Ανατολή, τα κοκόρια λάλησαν την Αυγή, και εμείς ακόμη να ξεκινήσουμε για τον ελαιώνα. Κάθε μέρα ο αφέντης του σπιτιού, φώναζε  όσους μπορούσαν να πάνε για το λιομάζωμα, εκτός από τα Σχολιαρόπαιδα. Φόρτωναν τα κοφίνια, τα καλάθια και τα αδειανά τσουβάλια, στα υποζύγια και ξεκινούσαν πουρνό, πουρνό, δηλαδή πρωί, πρωί με το αγιάζι, με την ψύχρα, για τον μεγάλο, φορτωμένο  ελαιώνα από το Λαγούδι,  μέχρι και τις μακρινές Χαιχούτες. Έστρωναν τα δίχτυα και στρώνονταν αμέσως στη σκληρή δουλειά, πότε με τον ήλιο, πότε με το κρύο και πότε με το ψιλοβρόχι. Αν  ο ελαιώνας ήταν πάνω από πεντακόσια ή χίλια δένδρα, χρειάζονταν βοήθεια.  Έτσι  εργάτες και ‘αργατίνες’, σκυμμένες για ώρες μάζευαν μια, μια τις μαύρες ώριμες ελιές τις χαμάδες, από το νοτισμένο χώμα. Άλλοι ανέβαιναν στα αιωνόβια καρπερά  δένδρα,  πάνω σε ξύλινες σκάλες, ενώ  οι υπόλοιποι τίναζαν ή χτένιζαν με τα χτένια τα κλαδιά της καρποφόρας  ελιάς, συλλέγοντας στα απλωμένα δίχτυα,  με πολύ κόπο  τον ευλογημένο καρπό.Πολύς  κόπος, ‘τους έβγαζαν το λάδι οι ελιές’ από τους ομόχρωμους, αειθαλείς ελαιώνες του νησιού μας. Φυσικά, παραμόνευαν και τα εργατικά ατυχήματα. Έπεφταν από δέντρα ή  από τις σκάλες και κατέληγαν στον αείμνηστο, πολύ-ιατρό Θεόφιλο Πέρο, στην ξακουστή  Κλινική του.      Σήμερα έχουν τα πιο σύγχρονα εργαλεία, για το λιομάζωμα.Μεσημέριαζε  και τότε κάτω από τον αειθαλή ίσκιο της δασύφυλλης ελιάς, όσο κρατούσαν οι ωχρές, αδύναμες Φθινοπωρινές αχτίνες του ήλιου, άπλωναν την πολύχρωμη, υφαντή κουρελού και το φαντό  τραπεζομάντιλο.Το κολατσιό στην λινή πετσέτα αποτελούσαν, το σταρένιο σπιτικό, βδομαδιάτικο ψωμί, το τυρί κόκκινο της τυριάς, της πόσσας, το γνωστό μας κρασσοτύρι.  Πρωταγωνίστριες πάντα οι ελιές, ιδίως οι μαύρες, οι χαμάδες και οι  πράσινες, οι τσακιστές του περασμένου χρόνου. Όσοι είχαν την οικονομική άνεση,  έφερναν και καμιά κονσέρβα ή κεφτέδες τηγανιτούς και   μερικά, σφιχτά βρασμένα αυγά.  Άλλοι  έφερναν γιαπράκια, τα γνωστά   νόστιμα ντολμαδάκια,  μαζί με τσιγαριστές χοιρινές μπουκιές, εφόσον είχαν κάνει πια τα δικά τους σπιτικά χοιροσφάγια. Παράλληλα  απολάμβαναν χωριάτικη σαλάτα με φρέσκα όψιμη ντοματούλα, όψιμο αγγουράκι, κρεμμυδάκι, τυρί και μπόλικο αγνό ελαιόλαδο.  Το διπλανό πηγάδι και οι γύρω φυσικές   πηγές,  που ήταν σε αφθονία παντού, ξεδιψούσαν την εργατιά. Για  τους  μερακλήδες το ‘κανί,’ το μικρό μπουκάλι,  με ντόπιο Ασφενδιανό, κόκκινο γλυκό κρασί, ήταν βάλσαμο για την κούραση τους. Πριν να χαμηλώσει ο ήλιος και νυσταγμένος βυθισθεί στον απέναντι, Αιγαιοπελαγίτικο μπλε ορίζοντα, έπρεπε οι ελιές πριν   σουρουπώσει, να έχουν μαζευτεί, ώστε να γεμίζουν τα ψάθινα κοφίνια ή τα σακιά. Μερικές τις ξεχώριζαν για την κουμπάνια στο σπίτι, όπως τις πράσινες, που θα τις τσάκιζαν με μια καθαρή πέτρα ή θα τις χάραζαν με τον ‘αμπελομάχαιρο’.  θα τις γλύκαιναν, για μερικές μέρες στο νερό και έπειτα θα τις βύθιζαν, μέσα στο πήλινο κουζί, δηλαδή, στο μικρό πιθάρι,  στην αλάρμη ή στην άρμη,  στο αλατόνερο. Άλλες  πάλι τις συντηρούσαν στο λάδι, όπως τις μαύρες χαρακιαστές και άλλες στο ξύδι. Τις χαμάδες, τις αλάτιζαν ή τις κατανάλωναν αμέσως, γιατί ήταν ώριμες, φρέσκες και χαλούσαν εύκολα.  Όλες οι υπόλοιπες ελιές, ιδίως οι ψιλές, οι καρπερές, οι αλλιώς οι ‘κορονέικες’ ή τα ‘κρητικά’ όπως τις έλεγαν, έπαιρναν το δρόμο για το λιοτρίβι. Τότε πριν να μπουν στα ελαιουργεία, τα αυτόματα σύγχρονα μηχανήματα, κυρίως  τα άλογα ή  τα μουλάρια, μέρα νύχτα με βάρδιες, γύριζαν τις πελώριες μυλόπετρες, για να συνθλίψουν τον ελαιόκαρπο, μέχρι να φτάσουν στο επόμενο μηχάνημα. Τα ανθεκτικά γαϊδουράκια, συνήθως τα χρησιμοποιούσαν, για την μεταφορά του καρπού και του λαδιού.  Οι παλιές πλάστιγγες, μετρούσαν στους γκαζοντενεκέδες, πόσα μόδια ελιάς έβγαζε κάθε ελαιώνας και πόσο λάδι, θα έβγαινε από το λιομάζωμα του.  Στο εύφορο νησί μας  σε  όλα τα χωριά, αρχοντικές  οικογένειες, έχουν απέραντους ελαιώνες, που  τους διατηρούν μέχρι και σήμερα. Ωστόσο  υπάρχουν πολλοί  νοικοκυραίοι, που  πήραν  τον  μακρινό  δρόμο  της πικρής ξενιτιάς, αφήνοντας πίσω τους εκατοντάδες  ελαιόδεντρα, αλλά   και ένα έθιμο που ήθελε τις κόρες της οικογένειας, να κληρονομούν για  προίκα τον ελαιώνα. Την  ευλογημένη ελιά και το λάδι της, αυτό το υγρό χρυσάφι, οι παλιοί την είχαν βασίλισσα, στις οικονομικές συναλλαγές τους  και γερό χαρτί, για την προίκα τους. Πρωταγωνιστής στην πλούσια ελαιοπαραγωγή, είναι  το χωριό Ασφενδιού, ιδίως στις ορεινές Χαιχούτες, καθώς  και στις γύρω πλαγιές και στους λόφους,  στα υπόλοιπα χωριά μας. Υπάρχει πλούσια ιστορία, στην παραγωγή αγνού ελαιόλαδου στο νησί μας.  Η  εύφορη Κως έχει το  δικό της ξεχωριστό λάδι, που είναι εμπλουτισμένο, με τα αρώματα της πλούσιας και ηλιόλουστης υπαίθρου και εμποτισμένο, από την αλμύρα της Αιγαιοπελαγίτικης θάλασσας.Στις 8 του Νοέμβρη, έρχονταν η γιορτή των Ασωμάτων Αρχαγγέλων, στο ορεινό Ασφενδιού. Κανένας εργάτης δεν πήγαινε στον ελαιώνα, γιατί  το είχαν για κακό.  Έπρεπε  να τιμήσουν τον Ασώματο, τον Αρχάγγελο  Μιχαήλ, φέρνοντας από ένα μπουκάλι αγνό λάδι, για τα καντήλια και ένα μπουκάλι, γλυκό κρασί, το ‘νάμα’ για τη Θεία Λειτουργία.  Από εσπέρας  η Εκκλησιά γέμιζε με πιστούς για τον μεγάλο πανηγυρικό Αρχιερατικό Εσπερινό, ενώ   αργά το βράδυ, η βοτσαλωτή αυλή της Εκκλησίας,  πλημμύριζε με κόσμο, που μαζεύονταν για το καθιερωμένο, παραδοσιακό  πανηγύρι. Ντόπιοι λαϊκοί οργανοπαίχτες, όπως ο Γιώργης και ο Μανόλης ο Πόγιας,    ο Παντελής ο Σαλαχώρης, οι αδελφοί Γιαλίζη, τα Γαβρηλακια και μερικοί μερακλήδες χορευτές, όπως ο Μαντούκος και ο Δημήτρης ο  Κουσπακίδης, χάριζαν  γενναιόδωρα το κέφι  τους, με μουσική, χορό και Δημοτικά τραγούδια, στην μοναδική γιορτή του χωριού. Η τράπεζα που ετοίμαζαν οι γυναίκες της Ενορίας, είχε του κόσμου τα καλά, ενώ  οι γυρολόγοι ήταν η χαρά των παιδιών και έκαναν χρυσές δουλειές, ξεπουλώντας κάθε είδους παιχνίδια, έστω και για μια μέρα.Την επομένη, όλο το χωριό φορούσε τα καλά του, για  να πάει στην Εκκλησία και να δει από κοντά το Δεσπότη και  να πάρει την ευλογία του. Από  εκεί έπρεπε να σκορπίσει στα γύρω σπίτια, για να ευχηθεί σε όσους  είχαν τη γιορτή τους.  Κάθε  σπίτι σχεδόν είχε από ένα Μιχάλη, Σταμάτη, Ταξιάρχη, Πανορμίτη,  Γαβριήλη, Ραφαήλο  και  Άγγελο, που γιόρταζαν ξεχωριστά,  στήνοντας ένα μικρό σπιτικό γλέντι.Την άλλη ημέρα πρωί, πρωί,  επιστροφή και πάλι στην  σκληρή  καθημερινότητα. Το γιορτινό διάλειμμα, είχε τελειώσει και οι ελαιώνες  γέμιζαν ξανά με εργάτες, που ακούραστα συνέχιζαν  να  μαζεύουν τον ευλογημένο καρπό.  Γέλια, φωνές, πειράγματα, ακούγονταν όπως και τραγούδια, από τις καλλίφωνες και καλλίφωνους, καθώς  και κρυφά ερωτικά  βλέμματα,  από τους νέους και τις νέες του χωριού. Δεν σταματούσαν τα μαγειρέματα για προξενιά και τα  κουτσομπολιά, με τα καυστικά σχόλια για τις άτακτες γυναίκες και τους μπερμπάντηδες άντρες,  της μικρής και κλειστής κοινωνίας.Στο λιοτρίβι οι ελαιοπαραγωγοί, περίμεναν με τις ώρες την σειρά τους, για να προλάβουν να βγάλουν το λάδι, για  να μην σαπίσουν μέσα στα σακιά οι ελιές, έχοντας  τα πήλινα πιθάρια και  τα δοχεία λαδιού, έτοιμα και καλά καθαρισμένα. Οι κάτοικοι της Κω, καταναλώνουν πολύ ελαιόλαδο, βέβαιοι για την υψηλή ποιότητα του προϊόντος που παράγουν, από τον καρπό μέχρι και τα ελαιουργεία,  τα λιοτρίβια του νησιού. Σήμερα το παλιότερο λιοτρίβι της οικογένειας του κ. Κωστα  Παπαδημητρίου ή ‘Γιωργαρή,’ εξακολουθεί να συνεχίζει την πλούσια κληρονομιά του και να δουλεύει με σύγχρονα μηχανήματα, στη θέση Μεσαριά.  Πιο  κάτω είναι άλλο ένα ενεργό  λιοτρίβι της οικογένειας του κ. Δημοσθένη  Χατζηπέτρου, κοντά στον Λινοπότη.  Το  παλιό λιοτρίβι, το λειτουργούσε από το 1945 ο πατέρας του ο Χαράλαμπος, στα δύσκολα μεταπολεμικά χρόνια. Υπήρχε επίσης  και το  λιοτρίβι του Ασωμάτου, που ανήκε στην Εκκλησία των Ασωμάτων Ασφενδιού. Παράλληλα, παλαιότερα λειτουργούσαν, το λιοτρίβι της οικογένειας του Κιαπόκα, καθώς και το ελαιουργείο της οικογένειας  του Χατζηνικολάου, κοντά στον Αϊ Γιώργη  του Μπέη. Επίσης υπάρχει  στο Μαστιχάρι, ενεργό  το ελαιοτριβείο του Κ. Κουλιά. Πολλά λιοτρίβια, που δέχονται  τόνους από τον ευλογημένο καρπό, για να αποδώσουν τον υγρό χρυσό, βρίσκονται  σκόρπια στα χωριά μας, όπως στο Πυλί, στην Αντιμάχεια, στην  Καρδάμαινα και στην Κέφαλο. Παλιότερα  υπήρχε και το ελαιοτριβείο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Κω, αλλά  εδώ και πολλά  χρόνια μένει ανενεργό. Επίσης  στο  Ασφενδιού, τα παλιά χρόνια,  υπήρχαν το  λιοτρίβι του Σοφού, δίπλα στο ελαιουργείο του Θυμανάκη, απέναντι από την Εκκλησία της Παναγίας της Ευαγγελίστριας, στην κεντρική Πλατεία του χωριού. Ακόμα  βρίσκονται εκεί,  τα σκουριασμένα μηχανήματα και οι τεράστιες πέτρες του  ελαιουργείου. Τα σημερινά λιοτρίβια, είναι πλήρως συγχρονισμένα με όλες τις προδιαγραφές που ορίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, παράγουν δε και συσκευάζουν αγνό ελαιόλαδο αρίστης  ποιότητας, ώστε ο καταναλωτής να νοιώθει βέβαιος για την επιλογή του και απόλυτα ασφαλής, για τη χρήση του λαδιού πρώτης κατηγορίας. Ωστόσο, η  ευλογημένη ελιά, έχει δυο κυριότερους εχθρούς, τον δάκο που καρφώνει τον καρπό της και που τον καταπολεμούν με ψεκασμούς, τους κατάλληλους μήνες της δακοκτονίας, (συνήθως από Ιούλιο μέχρι Οκτώβριο). Ασθένεια σοβαρή  της ελιάς είναι  και ο γλοιόσπορος ένας μύκητας, που σαπίζει τον ελαιόκαρπο. Υπάρχουν και άλλες ασθένειες, όπως τα καρκινώματα στα κλαδιά και η βαμβακίαση στον ανθό και στα φύλλα, που τα σαπίζει. Επίπονο  και πολύ χρονοβόρο, το μάζεμα του ελαιοκάρπου, με όλη την οικογένεια να συμμετέχει. Πολλές φορές, κανόνιζαν να μαζεύουν, η  μια οικογένεια τον ελαιώνα της άλλης και το αντίθετο. Το λιομάζωμα, έχει ένα ακόμη διάλειμμα στις Μεγάλες Χριστουγεννιάτικες Γιορτές και μετά συνεχίζεται μέχρι και τον Φεβρουάριο.Ύστερα οι κατάκοποι λεσπέριδες, οι κτηματίες και ελαιοπαραγωγοί, ξεκουράζονται για λίγο στους παραδοσιακούς ανδρικούς καφενέδες.Ανάμεσα στο αχνιστό καφεδάκι και στο σέρτικο τσιγάρο, με το κομπολογάκι στα ροζιασμένα τους χέρια, μπαίνει η συζήτηση για το μαξούλι, που μετριόταν με τα  μόδια και με τους γκαζοντενεκέδες. Αν  η σοδειά, ήταν πλούσια ή  φτωχή, εξαρτιόταν αν ήταν λαδοχρονιά ή όχι. Αυτό  συμβαίνει, χρόνο με τον χρόνο, αφού ξεκουράζονται τα δένδρα, για να αποδώσουν και πάλι  τον πλούσιο ελαιόκαρπό τους. Σε μερικά μέρη, φυτεύουν δυο δένδρα ελιάς. Έτσι  ώστε την μια χρονιά, να φορτώνεται με καρπούς το ένα δένδρο και το άλλο να ξεκουράζεται.Εκεί  στον ασταμάτητο θόρυβο από  το τάβλι και  τα χαρτιά, με έπαθλο ένα υποβρύχιο βανίλιας, οι ελαιοπαραγωγοί  οργανώνουν τις δουλειές τους, για το επόμενο λιομάζωμα.  Συζητούν  πως  θα κλαδέψουν τις ελιές και πως τα ξύλα θα κοπούν και θα χρησιμοποιηθούν για το τζάκι,  για την παρασκιά,  για την πεζούλα, για τη θράκα και  για τον παραδοσιακό  σπιτικό φούρνο. Πως  θα  προλάβουν τις ελιές, πριν ο δάκος τις προλάβει και πως θα τις περιποιηθούν. Πως θα σκάψουν και θα φροντίσουν τον ελαιώνα τους, έτσι για να καυχιούνται ο ένας στον άλλο, πόσα πολλά μόδια ελιάς ή γκαζοντενεκέδες, του πολυτίμου λαδιού έβγαλαν. Βέβαια  κρατούσαν όσο λάδι χρειάζονταν, για την σπιτική τους κουμπάνια και το υπόλοιπο το διάθεταν στο εμπόριο. Το  πολύτιμο λάδι, το φύλαγαν  μαζί με την κουμπάνια του κρασιού,  στο κατώι, στην υπόγεια αποθήκη του σπιτιού, μέσα σε πήλινα πιθάρια ή   σε γυάλινες νταμιτζάνες και σε γκαζοντενεκέδες. Τα  πλαστικά δοχεία ήταν όχι μόνο άγνωστα, αλλά και επιβλαβή με την οξύτητα του λαδιού. Για αυτό εξαιτίας της οξύτητας του ελαίου, συνήθιζαν να καταναλώνουν το περσινό λάδι. Φέτος λόγω του παρατεταμένου καύσωνα, της ανομβρίας και των επιθετικών ασθενειών της ελιάς, η ελαιοπαραγωγή όπως μας πληροφόρησε ο ιδιόκτητης του ελαιοτριβείου, κ. Δημοσθένης Χατζηπέτρος, έχει πέσει στο 20%  της περσινής. Πέρσι  ήταν λαδοχρονιά, ενώ φέτος  η παραγωγή  έχει πέσει κάτω περίπου, κατά το 80%. Μπορεί η φετινή παραγωγή ελαιολάδου, να έχει πτωτική τάση, όμως η τιμή του λαδιού και της βρώσιμης ελιάς,  έχει ανοδική πορεία, σχεδόν διπλάσια από την περσινή.Την  αξία του ελαιόλαδου και της ελιάς, έχουν καταλάβει τα τελευταία χρόνια, οι άνθρωποι από όλο τον κόσμο μέχρι και την Ιαπωνία και την αναζητούν για τις ευεργετικές της  ιδιότητες, στην υγεία και στην ευεξία. Η χώρα μας  η Ελλάδα, έρχεται  τέταρτη στην παγκόσμια παραγωγή ελαιολάδου στις χώρες της Μεσογείου,  μετά την Ισπανία, την Ιταλία και την Γαλλία. Ακολουθούν  στη σειρά,  η  Πορτογαλία και η Τουρκία. -Καλή σοδειά-Ξανθίππη Αγρέλλη=====================
  • 15 Νοεμβρίου 2026
  • 1 Σχόλια

  • ΚΕΝΤΡΙΚΗ 1

Πολύ πριν ξημερώσει, όσο οι δρόμοι της Κω παραμένουν ακόμη έρημοι και το νησί κοιμάται, πίσω από τις πόρτες των αρτοποιείων η παραγωγή βρίσκεται ήδη σε πλήρη εξέλιξη. Οι αρτοποιοί έχουν ανάψει τους φούρνους, ζυμώνουν και ετοιμάζουν τα πρώτα καρβέλια της ημέρας και η γνώριμη μυρωδιά του φρεσκοψημένου ψωμιού έχει αρχίσει να πλημμυρίζει τις γειτονιές.Για τους περισσότερους, το φρέσκο ψωμί στο καθημερινό τραπέζι είναι μια συνήθεια σχεδόν αυτονόητη. Πίσω όμως από αυτή την εικόνα, που επαναλαμβάνεται αδιάκοπα κάθε πρωί, κρύβεται μια πραγματικότητα πολύ λιγότερο... «ζεστή». Το κόστος παραγωγής ανεβαίνει, οι υποχρεώσεις πολλαπλασιάζονται και τα περιθώρια κέρδους στενεύουν, με τους αρτοποιούς να δίνουν καθημερινά τη δική τους μάχη για να κρατήσουν τις επιχειρήσεις τους όρθιες και το ψωμί προσιτό στο τραπέζι των καταναλωτών.Στις οικονομικές πιέσεις, έρχονται να προστεθούν οι ανατιμήσεις στις πρώτες ύλες και η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο την καθημερινότητα των επαγγελματιών. Οι αρτοποιοί της Κω, όπως και οι συνάδελφοί τους σε ολόκληρη τη χώρα, βλέπουν το επάγγελμά τους να δοκιμάζεται σε πολλαπλά επίπεδα, με την επιβίωση κυρίως των μικρών, οικογενειακών επιχειρήσεων να γίνεται ολοένα δυσκολότερη.Το διακύβευμα, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στην οικονομική επιβίωση των επιχειρήσεων. Μαζί τους δοκιμάζεται και μια παράδοση βαθιά ριζωμένη στην καθημερινότητα του τόπου, καθώς ο φούρνος της γειτονιάς αποτελεί εδώ και δεκαετίες, κάτι περισσότερο από ένα απλό κατάστημα. Είναι αναπόσπαστο κομμάτι της τοπικής κοινωνίας, συνδεδεμένο με τις συνήθειες, τις μνήμες και την καθημερινότητα των κατοίκων. Μια παράδοση που περνά από γενιά σε γενιά, αλλά σήμερα βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο της σταδιακής συρρίκνωσης.ΤΟ ΡΕΥΜΑ «ΚΑΙΕΙ» ΤΟΥΣ ΦΟΥΡΝΟΥΣΤο ενεργειακό κόστος αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες «πληγές» για τον κλάδο της αρτοποιίας, με τις συνεχείς ανατιμήσεις να επιβαρύνουν σημαντικά τη λειτουργία των επιχειρήσεων και να περιορίζουν ακόμη περισσότερο τα ήδη στενά περιθώρια κέρδους. Έπειτα από μια σειρά κρίσεων, που έχουν δοκιμάσει τις αντοχές τους τα τελευταία χρόνια, οι αρτοποιοί βρίσκονται αντιμέτωποι με μια νέα, ιδιαίτερα πιεστική πραγματικότητα, καθώς η ενέργεια, που αποτελεί βασική προϋπόθεση για την παραγωγή, εξελίσσεται σε έναν από τους μεγαλύτερους οικονομικούς «πονοκεφάλους».Όπως μας αναφέρουν αρτοποιοί της Κω, οι λογαριασμοί ηλεκτρικής ενέργειας έχουν αυξηθεί κατά 35% έως 40%, ενώ ακόμη μεγαλύτερες είναι οι επιβαρύνσεις για όσους χρησιμοποιούν φυσικό αέριο, με το κόστος σε ορισμένες περιπτώσεις να έχει ακόμη και τριπλασιαστεί. Αντίστοιχα, σημαντικές αυξήσεις καταγράφονται και στις επιχειρήσεις που βασίζονται στο πετρέλαιο για τη λειτουργία των φούρνων τους.Οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί του μεγέθους του προβλήματος. Ένα αρτοποιείο με μηνιαία κατανάλωση 10.000 κιλοβατωρών μπορεί να κληθεί να πληρώσει επιπλέον 1.000 έως 1.500 ευρώ μόνο για ηλεκτρικό ρεύμα, ενώ ένας λογαριασμός φυσικού αερίου που παλαιότερα ανερχόταν στα 500 ευρώ μπορεί πλέον να αγγίζει τα 1.500 ευρώ. Πρόκειται για ποσά που, ιδιαίτερα για τις μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις, αποτελούν σημαντική οικονομική επιβάρυνση, η οποία πρέπει να καλύπτεται κάθε μήνα, ανεξάρτητα από την εμπορική κίνηση και τις εισπράξεις.Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο αν αναλογιστεί κανείς ότι η αρτοποιία είναι από τη φύση της μια ιδιαίτερα ενεργοβόρα δραστηριότητα. Οι επαγγελματικοί φούρνοι, τα ζυμωτήρια και ο υπόλοιπος εξοπλισμός λειτουργούν καθημερινά για πολλές ώρες, καθιστώντας την κατανάλωση ενέργειας αναπόσπαστο μέρος της παραγωγικής διαδικασίας. Σε αντίθεση με άλλους επαγγελματικούς κλάδους, τα περιθώρια εξοικονόμησης είναι περιορισμένα, καθώς οποιαδήποτε ουσιαστική μείωση της κατανάλωσης μπορεί να επηρεάσει άμεσα την παραγωγή.Έτσι, οι αρτοποιοί βρίσκονται καθημερινά μπροστά σε μια δύσκολη εξίσωση... Από τη μία καλούνται να απορροφήσουν ένα ολοένα αυξανόμενο λειτουργικό κόστος και από την άλλη να συγκρατήσουν τις τιμές των προϊόντων τους, γνωρίζοντας ότι και οι καταναλωτές βρίσκονται αντιμέτωποι με τις δικές τους οικονομικές δυσκολίες.ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΑΝΕΒΑΖΟΥΝ ΤΟΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣτον ήδη «φουσκωμένο λογαριασμό» ενέργειας έρχονται να προστεθούν οι συνεχείς ανατιμήσεις στις πρώτες ύλες, τα αυξημένα μεταφορικά έξοδα και μια σειρά από λειτουργικές δαπάνες, που επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τους επαγγελματίες του κλάδου. Από το αλεύρι και τη μαγιά μέχρι τις λιπαρές ύλες και τα υπόλοιπα υλικά που απαιτούνται για την παρασκευή ψωμιού και αρτοσκευασμάτων, σχεδόν κάθε στάδιο της παραγωγής, κοστίζει πλέον ακριβότερα. Την ίδια στιγμή, η συντήρηση και η επισκευή του εξοπλισμού, το μισθολογικό κόστος και οι υπόλοιπες ανελαστικές δαπάνες προσθέτουν νέα βάρη σε έναν προϋπολογισμό που καλείται καθημερινά να ισορροπήσει, ανάμεσα σε αυξανόμενες υποχρεώσεις και περιθώρια κέρδους.Για τους αρτοποιούς της Κω μάλιστα, η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη εξαιτίας της νησιωτικότητας. Το κόστος μεταφοράς των πρώτων υλών και των απαραίτητων εμπορευμάτων από την ηπειρωτική χώρα αποτελεί μια πρόσθετη επιβάρυνση, την οποία οι τοπικές επιχειρήσεις είναι αναγκασμένες να συνυπολογίζουν στην τελική τιμή των προϊόντων τους. Το μεγαλύτερο, ωστόσο, πρόβλημα είναι ότι οι επιβαρύνσεις αυτές δεν μπορούν να μεταφερθούν εξ ολοκλήρου στον καταναλωτή. Το ψωμί παραμένει ένα από τα βασικότερα αγαθά του καθημερινού τραπεζιού και οι αρτοποιοί γνωρίζουν καλά ότι απέναντί τους, έχουν νοικοκυριά που δοκιμάζονται εξίσου από την ακρίβεια και μετρούν, πλέον, ακόμη και το τελευταίο ευρώ.Κάπως έτσι, οι επαγγελματίες του κλάδου βρίσκονται καθημερινά αντιμέτωποι με ένα δίλημμα που γίνεται ολοένα και πιο πιεστικό... Να απορροφήσουν οι ίδιοι το βάρος των ανατιμήσεων, βλέποντας τα ήδη περιορισμένα περιθώρια κέρδους τους να εξανεμίζονται ή να προχωρήσουν σε αυξήσεις τιμών, με τον κίνδυνο να περιοριστεί η κατανάλωση και να χάσουν μέρος της πελατείας τους;Και όσο αυτή η κατάσταση παρατείνεται, τόσο πιο αβέβαιη γίνεται η επόμενη ημέρα. Γιατί ακόμη και ένας φούρνος με σταθερή πελατεία και δεκαετίες παρουσίας στην τοπική αγορά δεν μπορεί πλέον να θεωρεί δεδομένη τη βιωσιμότητά του. Όταν τα έξοδα αυξάνονται με ταχύτερους ρυθμούς από τα έσοδα και τα περιθώρια απορρόφησης των επιβαρύνσεων εξαντλούνται, το ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο θα κοστίζει αύριο το ψωμί, αλλά και πόσοι από τους παραδοσιακούς φούρνους θα καταφέρουν να συνεχίσουν να το παράγουν.ΟΙ ΤΕΧΝΙΤΕΣ ΛΙΓΟΣΤΕΥΟΥΝ, ΟΙ ΝΕΟΙ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΟΝΤΑΙΟι αυξημένες λειτουργικές δαπάνες και οι συνεχείς ανατιμήσεις δεν είναι τα μοναδικά προβλήματα που δοκιμάζουν τις αντοχές των αρτοποιών. Εξίσου σοβαρή είναι και η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, η οποία εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για το μέλλον του κλάδου. Οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται ολοένα και περισσότερο να βρουν έμπειρους τεχνίτες, την ώρα που το ενδιαφέρον των νέων για το επάγγελμα φαίνεται να περιορίζεται, δημιουργώντας εύλογη ανησυχία για τη συνέχιση μιας τέχνης με μακρά παράδοση.ΚΑΜΙΑ ΣΤΗΡΙΞΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑΜέσα σε αυτό το δύσκολο περιβάλλον, οι αρτοποιοί επαναφέρουν ένα πάγιο αίτημά τους, την αποκλειστική κατοχύρωση του όρου «φούρνος» για τις επιχειρήσεις που παρασκευάζουν οι ίδιες τα προϊόντα τους, από την επιλογή των πρώτων υλών και το ζύμωμα μέχρι το πλάσιμο και το ψήσιμο.Όπως υποστηρίζουν, η χρήση του όρου και από επιχειρήσεις που διαθέτουν κατεψυγμένο ή προψημένο ψωμί (κυρίως τα Σούπερ Μάρκετ), το οποίο ολοκληρώνεται στο σημείο πώλησης, ενδέχεται να δημιουργεί σύγχυση στους καταναλωτές, οι οποίοι δεν γνωρίζουν πάντοτε τη διαφορά στον τρόπο παραγωγής.Η Ομοσπονδία Αρτοποιών Ελλάδος διεκδικεί εδώ και χρόνια την ικανοποίηση του συγκεκριμένου αιτήματος, επισημαίνοντας την ανάγκη να αναγνωρίζεται ξεκάθαρα η διαφορά ανάμεσα στην παραδοσιακή αρτοποιία και στις διαφορετικές μορφές διάθεσης αρτοσκευασμάτων.Οι εκπρόσωποι του κλάδου εκφράζουν την ανησυχία ότι, εάν συνεχιστεί η σημερινή πορεία, το παραδοσιακό ψωμί θα περιοριστεί σημαντικά, καθώς τα προϊόντα κατεψυγμένης παραγωγής θα καταλαμβάνουν ολοένα μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς.Σύμφωνα με στοιχεία της Ομοσπονδίας Αρτοποιών Ελλάδος, μόνο την τελευταία τριετία, έχουν κλείσει περίπου 1.500 αρτοποιεία, την ώρα που έχουν αναπτυχθεί εκατοντάδες σημεία πώλησης κατεψυγμένου ψωμιού. Οι αριθμοί αυτοί, όπως επισημαίνουν, αποτυπώνουν τις αλλαγές που συντελούνται στον κλάδο και ενισχύουν τις ανησυχίες για το μέλλον των μικρών, παραδοσιακών επιχειρήσεων.ΣΤΟΝ ΟΡΙΖΟΝΤΑ ΝΕΕΣ ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΨΩΜΙΟρατό είναι το ενδεχόμενο νέων αυξήσεων στην τιμή του ψωμιού, ακόμα και μέσα στον χειμώνα, καθώς το υψηλό ενεργειακό κόστος και οι ανατιμήσεις στις πρώτες ύλες συνεχίζουν να πιέζουν τους αρτοποιούς.Στην Κω, η τιμή της φρατζόλας διαμορφώνεται σήμερα στα 1,40 ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία που μας δόθηκαν, με τους επαγγελματίες του κλάδου να εκτιμούν ότι, εάν δεν περιοριστεί το κόστος παραγωγής, δύσκολα θα αποφευχθούν νέες ανατιμήσεις.Μια τέτοια εξέλιξη θα επιβαρύνει περαιτέρω τα νοικοκυριά, που ήδη δοκιμάζονται από την ακρίβεια. Από την άλλη, οι αρτοποιοί επισημαίνουν ότι τα περιθώρια απορρόφησης των αυξήσεων έχουν πλέον εξαντληθεί, θέτοντας σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεών τους.Παράλληλα, σύμφωνα με εκπροσώπους του κλάδου, τα αιτήματα της Ομοσπονδίας Αρτοποιών Ελλάδος προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για επιδότηση του ενεργειακού κόστους παραμένουν αναπάντητα. Οι αρτοποιοί ζητούν ουσιαστικά μέτρα στήριξης, προειδοποιώντας ότι, χωρίς παρεμβάσεις, ο κίνδυνος νέων «λουκέτων» θα γίνεται ολοένα μεγαλύτερος.N. KΛΑΔΑΣ: ΣΤΑΜΑΤΑΩ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 50 ΧΡΟΝΙΑ – ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΟΥΝ ΤΗΝ ΔΟΥΛΕΙΑ ΜΑΣΟ κ. Νέστωρας Κλαδάς, από τους πιο παλιούς φουρνάρηδες της Κω, όπως μας ανέφερε, μετά από 52 χρόνια, σταματάει και κλείνει την επιχείρησή του, τονίζοντας ότι ο κλάδος τους περνάει αυτή την περίοδο μία τεράστια κρίση.«Είμαι για πάνω από μισό αιώνα φούρναρης στην Κω. Έχω ζήσει πολλές δυσκολίες, αλλά εκτιμώ ότι ο κλάδος μας σήμερα βιώνει μία πολύ δύσκολη περίοδο. Είναι δύσκολο να επιβιώσουν οι επιχειρήσεις, καθώς το πρόβλημα δεν είναι μόνο ένα. Ξεκινάμε με το ενεργειακό κόστος. Το πετρέλαιο, το ρεύμα, οι πρώτες ύλες, όλα έχουν ανέβει στα ύψη και το ψωμί παραμένει σχεδόν στην ίδια τιμή. Πώς να μπορέσουμε να επιβιώσουμε. Από την άλλη δεν υπάρχει προσωπικό να εργαστεί. Δεν βρίσκεις τεχνίτες, αλλά ούτε άτομα που θέλουν να μάθουν την τέχνη. Είναι μία δύσκολη δουλειά. Ορισμένες φορές σε φθάνει και στα όρια της σκλαβιάς μπορώ να πω. Εγώ έχω πάνω από σαράντα χρόνια να πάω μία βόλτα, να κάτσω στο λιμάνι μας και να πιω με την ησυχία μου, ανέμελος έναν καφέ. Είναι δύσκολο και δεν υπάρχουν άνθρωποι να συνεχίσουν την δουλειά μας. έτσι και εγώ μετά από 52 χρόνια σταματάω και κλείνω τον φούρνο μου. Κατανοώ και τους νέους που δεν θέλουν να ασχοληθούν. Πλέον έχουμε και το πρόβλημα με τα κατεψυγμένα ψωμιά. Πολλά ξενοδοχεία πλέον που έπαιρναν ψωμί, έχουν σταματήσει και παίρνουν κατεψυγμένα και τα ψήνου εκείνοι. Όπως και στα Σούπερ Μάρκετ. Όμως άλλη γεύση αλλά και διατροφική αξία έχει το παραδοσιακό ψωμί και άλλη το κατεψυγμένο. Δυστυχώς, έτσι όπως πάει η κατάσταση, σε λίγα χρόνια, θα σταματήσει να υπάρχει το παραδοσιακό ψωμί όπως το ξέρουμε και θα τρώμε μόνο το κατεψυγμένο. Επίσης, δεν υπάρχει καμία στήριξη από την Πολιτεία. Όλα αυτά που συμβαίνουν με το ενεργειακό κόστος τα επιβαρυνόμαστε εμείς, δεν έχουμε καμία βοήθεια».Μ. ΠΙΚΟΥΛΑ: ΣΕ ΛΙΓΑ ΧΡΟΝΙΑ ΔΕΝ ΘΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΨΩΜΙΗ κ. Μαρία Πίκουλα, από τον φούρνο «Πίκουλα», εμφανίστηκε απαισιόδοξη για την πορεία του κλάδου, τονίζοντας ότι σε λίγα χρόνια θα υπάρξουν σημαντικές αλλαγές και ότι το παραδοσιακό ψωμί, θα είναι μία ανάμνηση.«Είναι δύσκολη – είπε- η κατάσταση για τις επιχειρήσεις μας. Έχουμε φτάσει στο αμήν, με όλα τα προβλήματα και τα εμπόδια που βρίσκουμε μπροστά μας και δεν υπάρχει καμία στήριξη από κανέναν. Το ενεργειακό κόστος μας έχει γονατίσει, έχει αυξηθεί 30-50%. Οι πρώτες ύλες έχουν πάρει και αυτές τον ανήφορο και δεν λένε να σταματήσουν Πώς να ανταπεξέλθει μία επιχείρηση με τόσο μεγάλες αυξήσεις, όταν το ψωμί παραμένει στην ίδια τιμή (1,40 ευρώ η φρατζόλα); Φοβάμαι ότι μέσα στον Χειμώνα, θα υπάρχει αύξηση του ψωμιού. Όσο και αν παλεύουμε να μην γίνει αυτό, θεωρώ ότι είναι αναπόφευκτο.Δεν υπάρχει στήριξη και από την Πολιτεία. Και όχι μόνο χρηματική, που και αυτή είναι αναγκαία. Έχουμε ζητήσει να υπάρξει μία αναγνώριση των φούρνων που παράγουν ψωμί, σε σχέση με αυτούς που έχουν κατεψυγμένο. Και είναι κυρίως τα Σουπερ Μάρκετ, όπου πουλούν φθηνότερα το ψωμί, γιατί είναι κατεψυγμένο. Δυστυχώς εάν δεν αλλάξει κάτι, θα κλείσουν οι παραδοσιακοί φούρνοι και πλέον το παραδοσιακό ψωμί, θα είναι μία ανάμνηση. Θα αλλάξουν κατά πολύ οι φούρνοι, και θα δουλεύουν περισσότερο με σφολιατοειδή είδη, σάντουιτς και γλυκά και όχι με φρέσκο ψωμί».ΝΑ ΞΑΝΑΣΥΣΤΑΘΕΙ Ο ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΡΤΟΠΟΙΩΝ ΚΩΗ κ. Πίκουλα, μας ανέφερε ότι παλαιότερα υπήρχε τοπικός Σύλλογος Αρτοποιών, ωστόσο εδώ και χρόνια είναι ανενεργός, τονίζοντας ότι πρέπει να επαναδραστηριοποιηθεί.«Πρέπει να υπάρχει και μεταξύ των αρτοποιών καλύτερη συνεννόηση και οργάνωση. Παλιότερα υπήρχε ένας Σύλλογος, όμως έμεινε ανενεργός. Σήμερα έχουμε περίπου 10 φούρνους που παρασκευάζουν ψωμί και θεωρώ, ότι η νεότερη γενιά, μπορεί να προσφέρει περισσότερα. Παλαιότερα, ίσως υπήρχαν πιο έντονες διαμάχες τοπικά στον κλάδο, όμως όπως είπα, η νεότερη γενιά, πιστεύω ότι μπορεί να συνεννοηθεί και να συνεργαστεί καλύτερα και γι’ αυτό πιστεύω ότι πρέπει να οργανωθούμε περισσότερο».Β. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗ: ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΠΛΕΟΝ ΚΕΡΔΟΣ ΤΟ ΨΩΜΙ ΣΕ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΤΙΜΗΗ κ. Βασιλεία Αρβανιτάκη, από το φούρνο “Special”, μας ανέφερε ότι βάσει των αυξήσεων, που έχουν προκύψει στο ενεργειακό κόστος και στις πρώτες ύλες, σε σχέση με την τιμή του ψωμιού, δεν έχει πλέον κέρδος το ψωμί.«Τους επόμενους μήνες, μας ενημέρωσαν ότι θα έχουμε νέες αυξήσεις,άνω του 20%, σε βασικές πρώτες ύλες. Επίσης τεράστιες είναι και οι αυξήσεις σε ρεύμα και πετρέλαιο. Σας φέρνω σαν παράδειγμα, λογαριασμό ρεύματος, για τον μήνα Σεπτέμβριο. Πέρυσι, πλήρωσα 5.500 ευρώ, φέτος την ίδια περίοδο, με ίδια περίπου κατανάλωση, πλήρωσα 8.000 ευρώ. Αν συνυπολογίσετε όλα αυτά, μιλάμε για τεράστιες αυξήσεις στο κόστος. Το ψωμί πλέον, δεν έχει κέρδος, θα πρέπει η τιμή του να πάει πολύ ψηλά για να πει κάποιος ότι κερδίζει. Θεωρώ σίγουρο ότι θα έχει μία αύξηση το προσεχές διάστημα. Χωρίς να γνωρίζουμε ακόμα ποια θα είναι αυτή. Είναι επίσης, πολύ δύσκολο, να βρεις προσωπικό και ειδικά τεχνίτες αρτοποιούς. Δεν ξέρω εάν στο μέλλον θα μπορέσουν να υπάρχουν φούρνοι, έτσι όπως τους ξέραμε τόσα χρόνια. Είναι πολλά τα προβλήματα και δεν ξέρουν πόσο θα αντέξουν οι επιχειρήσεις του κλάδου μας».Γ. ΖΑΜΑΓΙΑΣ: ΚΟΥΡΑΣΤΗΚΑΜΕ ΝΑ ΒΛΕΠΟΥΜΕ ΣΥΝΕΧΩΣ ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΣΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣΟ κ. Γιάννης Ζαμάγιας, από το αρτοποιείο «Ζαμάγιας», εξέφρασε τον προβληματισμό του σχετικά με την πορεία του κλάδου, που αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα, λόγω των συνεχών αυξήσεων σε ενέργεια και πρώτες ύλες.«Είναι – είπε- μία δύσκολη εξίσωση. Από την μία να βλέπεις συνεχώς να έρχονται αυξήσεις σε ενέργεια και πρώτες ύλες και από την άλλη να προσπαθείς εσύ να κρατάς τις τιμές σου σταθερές. Για παράδειγμα, πριν από λίγους μήνες πλήρωσα για 1.000 λίτρα πετρέλαιο, 1.700 ευρώ, και τώρα για τα ίδια λίτρα πληρώνω 2.200.Τον Ιούνιο, το ρεύμα μου ήρθε 1.700 ευρώ και τώρα, με την ίδια κατανάλωση πάνω κάτω, πλήρωσα 2.100 ευρώ, όλα αυτά ενώ το ψωμί παραμένει στο 1,40 ευρώ η φρατζόλα.Και δεν φθάνει που δεν υπάρχει καμία οικονομική στήριξη από την Πολιτεία, αλλά δεν μας βοηθάει και στα αυτονόητα που ζητάμε, γιατί μάλλον κοιτούν τα συμφέροντα των μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών και όχι τα δικά μας. Έχουμε ζητήσει να γίνει ξεκάθαρο ποιοι φούρνοι πωλούν ψωμί και ποιοι κατεψυγμένο, αλλά δεν έχει κάνει τίποτα. Έτσι λοιπόν τα Σούπερ Μάρκετ έχουν φθηνότερο ψωμί, γιατί είναι κατεψυγμένο, χωρίς να το γνωρίζει ο κόσμος και χωρίς να ξέρει και ο κόσμος το τι συντηρητικά και άλλα ανθυγιεινά συστατικά βάζουν μέσα σε αυτά τα ψωμιά. Είναι καλό και οι καταναλωτές να το ψάξουν λίγο και να δουν την διαφορά του φρέσκου ψωμιού με το κατεψυγμένο, όχι μόνο στην γεύση, αλλά και στην διατροφική αξία. Επίσης ένα άλλο που πρέπει να κοιτάξουμε, είναι να υπάρχει και μεταξύ μας, τοπικά, μία καλύτερη συνεννόηση και συνεργασία. Δεν μπορεί δηλαδή κάποιος να πουλάει το ψωμί στην χονδρική (σε επιχειρήσεις εστίασης ή ξενοδοχεία) σε εξευτελιστική τιμή. Έτσι κάνει κακό σε όλους. Πρέπει λοιπόν όπως είπα, να υπάρξει συνεργασία και συνεννόηση για το καλό όλων μας, γιατί στο τέλος την πληρώνουμε όλοι μαζί».Δ. ΑΠΟΣΠΟΡΗΣ: ΜΕΓΑΛΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΟ ΑΥΞΗΜΕΝΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΟΣΤΟΣΟ κ. Δημήτρης Αποσπόρης, από το φούρνο «Γιαννιώτικο», εξέφρασε και αυτός τον προβληματισμό του, για την βιωσιμότητα των επιχειρήσεων του κλάδου, λόγω της μεγάλης αύξησης του ενεργειακού κόστους.«Διανύουμε – ανέφερε- μία πολύ δύσκολη περίοδο με ασφυκτική οικονομική πίεση, λόγω της μεγάλης αύξησης του ενεργειακού κόστους. Παλεύουμε καθημερινά, με νύχια και με δόντια, για να διατηρήσουμε χαμηλά τις τιμές και να μην υπάρχουν αυξήσεις, όμως εάν συνεχιστεί η κατάσταση δεν ξέρουμε αν θα τα καταφέρουμε. Μιλάμε για αυξήσεις άνω του 30%, τόσο στο ενεργειακό κόστος, όσο και στις πρώτες ύλες και δεν βλέπουμε να υπάρχει φως στο τούνελ και αυτό μας ανησυχεί ακόμα περισσότερο».Α. ΒΡΕΤΤΗΣ: ΠΑΛΕΥΟΥΜΕ ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ ΓΙΑ ΝΑ ΕΠΙΒΙΩΣΟΥΜΕΟ κ. Αντώνης Βρέττης, από το αρτοποιείο «Λίμνη» στο Πυλί, αναφέρθηκε στον δύσκολο και καθημερινό αγώνα που δίνουν για να επιβιώσουν.«Παλεύουμε – είπε- καθημερινά για να μπορέσουμε να τα βγάλουμε πέρα. Είμαι όλη μέρα εδώ για να μπορέσει να είναι βιώσιμη η επιχείρηση. Και εμείς, είμαστε και οικογενειακή επιχείρηση και δουλεύει η οικογένεια εδώ, φανταστείτε οι υπόλοιποι που έχουν και προσωπικό, τι δυσκολίες αντιμετωπίζουν. Είναι πολύ δύσκολο να βρεις προσωπικό και οι νέοι δεν θέλουν να έρθουν για δουλειά, γιατί είναι δύσκολη με βάρβαρα ωράρια. Συνέχεια έρχονται αυξήσεις στο ρεύμα, στο πετρέλαιο, στις πρώτες ύλες, έχουμε βαρεθεί να ακούμε κάθε μέρα αυξήσεις. Νομίζω ότι μέσα στο χειμώνα, θα υπάρξει αύξηση στο ψωμί. Δεν μπορούμε πλέον να επιβαρυνθούμε εμείς, όλο το βάρος των αυξήσεων».N. ΠΑΠΗΣ: ΜΑΣ ΓΟΝΑΤΙΣΕ ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ – ΔΕΝ ΒΡΙΣΚΟΥΜΕ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΟ κ. Νίκος Παπής από το αρτοποιείο “Back Haus” στο Πυλί, εξέφρασε την απογοήτευσή του για το θέμα του ενεργειακού που όπως λέει, έχει γονατίσει τις επιχειρήσεις, αλλά και για τον αγώνα, χωρίς αντίκρισμα, που δίνουν εδώ και χρόνια για την εύρεση προσωπικού.«Το ενεργειακό κόστος, με το ρεύμα, το πετρέλαιο και το γκάζι, έχει γονατίσει τις επιχειρήσεις του κλάδου. Εγώ για παράδειγμα πλήρωνα ρεύμα 780 ευρώ και τώρα μου έρχεται κοντά στα 1.500 ευρώ τον μήνα. Είναι πολύ μεγάλη αύξηση για μία επιχείρηση που προσπαθεί να κρατήσει σταθερές τις τιμές της. Ένα άλλο σημαντικό πρόβλημα, είναι η εύρεση προσωπικού. Δεν υπάρχουν πουθενά Έλληνες να έρθουν να δουλέψουν. Σχεδόν όλοι και στην Κω, αλλά και στην υπόλοιπη Ελλάδα, είναι αλλοδαποί. Δίνουμε 2.000 ευρώ για 5-6 ώρες και δεν έρχεται κανένας Έλληνας, δεν θέλουν να δουλεύουν νύχτα. Επίσης, τώρα πολλές επιχειρήσεις και ιδιαίτερα τα ξενοδοχεία, που έπαιρναν ψωμί και άλλα προϊόντα από τα αρτοποιία, έχουν στραφεί πλέον στα κατεψυγμένα είδη, με αποτέλεσμα να μειώνεται η δουλειά μας. Είναι δύσκολη η κατάσταση πλέον στον κλάδο μας και δεν είμαι πολύ αισιόδοξος για την συνέχεια».Σ. ΔΗΜΗΤΡΑΚΙΟΥ: ΟΛΑ ΕΧΟΥΝ ΠΑΕΙ ΣΤΑ ΥΨΗ – ΛΟΓΙΚΑ ΘΑ ΑΥΞΗΘΕΙ ΚΑΙ Η ΤΙΜΗ ΤΟΥ ΨΩΜΙΟΥΟ κ. Σεβαστιανός Δημητρακίου από το αρτοποιείο «Νικήτας» στην Κέφαλο, ανέφερε ότι λόγω της εκτόξευσης του ενεργειακού κόστους, λογικά θα υπάρξει και μία αύξηση της τάξεως του 10-15% στο ψωμί το επόμενο διάστημα.«Το ενεργειακό κόστος έχει εκτοξευθεί κατά πολύ σε σχέση με πέρυσι και δυστυχώς βλέπουμε ότι αυτή η άνοδος θα συνεχιστεί. Το ίδιο και οι τιμές των πρώτων υλών. Για το αλεύρι μας έχουν ενημερώσει για νέες συνεχόμενες αυξήσεις μέχρι τέλος του χρόνου και βλέπουμε. Δυστυχώς έτσι όπως πάει η κατάσταση, είναι μονόδρομος η αύξηση στην τιμή του ψωμιού κατά 10-15%, αλλιώς δεν θα βγαίνουν οικονομικά οι επιχειρήσεις. Εμείς εδώ έχουμε και το παραδοσιακό Κεφαλιανό χωριάτικο ψωμί που το προτιμάνε οι πελάτες μας. Βέβαια, δυστυχώς υπάρχουν και οι απώλειες, όπως για παράδειγμα, φέτος, σταμάτησε η συνεργασία μας με 2 μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, οι οποίες επέλεξαν να στραφούν στα κατεψυγμένα είδη. Είναι και αυτό πολύ αρνητικό, καθώς βλέπουμε όλο και περισσότερο τουριστικές επιχειρήσεις να στρέφονται προς το κατεψυγμένο και έτσι όπως πάει η κατάσταση, φοβάμαι ότι στο τέλος θα επικρατήσει το κατεψυγμένο και θα ξεχάσουμε το παραδοσιακό ψωμί».Όσον αφορά το προσωπικό, εξέφρασε και αυτός τον προβληματισμό του σχετικά με το μέλλον του κλάδου, καθώς οι νέοι δεν θέλουν να ακολουθήσουν και να μάθουν την τέχνη αυτή. «Εμείς, ευτυχώς είμαστε μία οικογενειακή επιχείρηση, και 4 μέλη της οικογένειάς μας απασχολούνται στην επιχείρηση. Οι νέοι δεν θέλουν να ακολουθήσουν το επάγγελμα αυτό, δεν θέλουν να δουλεύουν νύχτα και αυτό είναι πρόβλημα για την διατήρηση και συνέχιση του επαγγέλματος».Κλείνοντας εξέφρασε και την απογοήτευσή του, ότι δεν υπάρχει καμία στήριξη από την Πολιτεία στις επιχειρήσεις του κλάδου, αλλά και γενικότερα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.(Δημοσιεύθηκε στην έντυπη έκδοση του "ΒτΚ" στις 3/11/26)
  • 15 Νοεμβρίου 2026
  • 1 Σχόλια

  • ΤΟΠΙΚΑ

Κυριακή 15/11 μετά του Αγίου Φιλίππου, προ του Ευαγγελιστή Ματθαίου και ημέρα του Αγίου Παϊσίου, ο Μητροπολίτης κ.κ. Ναθαναήλ τέλεσε την Κυριακατικη  Θεία Λειτουργία, με συλλειτουργο τον Πατέρα Ιωακείμ Οικονομικο . Πλήθος ευλαβων πιστών προσήλθαν στον Μητροπολιτικό Ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου για να παρακολουθήσουν την Θεία Μυσταγωγια  και να ακούσουν τους Βυζαντινούς ύμνους από τους υμνωδους. αλλά και να ακούσουν το κυριγμα Αγάπης του Δεσπότη κ.κ. Ναθαναήλ.     Ξανθίππη Αγρελλη
  • 15 Νοεμβρίου 2026
  • 0 Σχόλια

Μάθε όλα τα τοπικά νέα γρήγορα και με εγκυρότητα

Αν θέλεις να μαθαίνεις αμέσως τα τελευταία νέα και τις εξελίξεις για όλα τα θέματα που συμβαίνουν ή που αφορούν άμεσα την Κω και τα γύρω νησιά, είσαι στον σωστό ιστότοπο. Οι έμπειροι δημοσιογράφοι, ρεπόρτερ και αρθρογράφοι της εφημερίδας μας ερευνούν, τρέχουν και ρωτούν για όλα τα θέματα που διαδραματίζονται στον τόπο μας και επιδρούν – είτε θετικά είτε αρνητικά – στον τρόπο διαβίωσης των πολιτών σε όλη την περιφέρεια. Ύστερα από εκτενή έρευνα, οι δημοσιογράφοι μας εμπλουτίζουν τις ψηφιακές σελίδες μας με άρθρα που διακρίνονται για την εγκυρότητα και την αξιοπιστία τους. Πέρα όμως από το δημοσιογραφικό στοιχείο, η φωνή των νησιωτών γίνεται ακόμα πιο δυνατή, χάρη στους ενημερωμένους πολίτες που μοιράζονται και ανταλλάσουν απόψεις, σχολιάζοντας κάτω από κάθε άρθρο της ιστοσελίδας είτε στέλνοντας τους προβληματισμούς τους σε εμάς.

ΕΞΟΔΟΣ