ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Σύμφωνα με την ανάλυση της Τράπεζας της Ελλάδος, ο τουρισμός συνδέεται άμεσα τόσο με την επιδείνωση της κλιματικής κρίσης όσο και με τις συνέπειές της, καθώς σημαντικό μέρος των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σχετίζεται με τις μετακινήσεις και την τουριστική κατανάλωση.Σχεδόν το 50% των παγκόσμιων μετακινήσεων συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με τουριστικές δραστηριότητες, ενώ ο τουρισμός εκτιμάται ότι ευθύνεται για περίπου το 8% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.Η έκθεση επισημαίνει ότι οι αυξημένες θερμοκρασίες, η ξηρασία, η διάβρωση των ακτών, η απώλεια φυσικών πόρων και η συχνότερη εμφάνιση ακραίων καιρικών φαινομένων μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τις τουριστικές δραστηριότητες, να αυξήσουν το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων και να μεταβάλουν την ελκυστικότητα ολόκληρων περιοχών. Παράλληλα, ενδέχεται να προκαλέσουν μετατόπιση των τουριστικών ροών προς βορειότερες ευρωπαϊκές χώρες κατά τους θερινούς μήνες.Για την Ελλάδα, η Τράπεζα της Ελλάδος σημειώνει ότι η χώρα συγκαταλέγεται μεταξύ των τουριστικών οικονομιών που αναμένεται να επηρεαστούν έντονα από την κλιματική αλλαγή. Τα φαινόμενα καύσωνα και τα ακραία καιρικά γεγονότα επηρεάζουν τόσο τη ζήτηση όσο και την προσφορά. Στην πλευρά της ζήτησης καταγράφεται τάση μετατόπισης των διακοπών εκτός των θερμότερων θερινών μηνών, ενώ οι νεότερες γενιές στρέφονται ολοένα και περισσότερο σε βιώσιμες μορφές ταξιδιού, μικρότερους προορισμούς και επιλογές που προστατεύουν το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον.Στην πλευρά της προσφοράς, η έκθεση υπογραμμίζει την ανάγκη μετάβασης σε υποδομές και υπηρεσίες χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος, με επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, εξοικονόμηση πόρων, διαχείριση αποβλήτων και οικολογικά υλικά. Παράλληλα, αναδεικνύεται η σημασία εναλλακτικών μορφών τουρισμού, όπως ο πολιτιστικός, ο περιπατητικός, ο ιαματικός και ο οικοτουρισμός.Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στο φαινόμενο του υπερτουρισμού, το οποίο ορίζεται ως η υπερβολική συγκέντρωση επισκεπτών που επηρεάζει αρνητικά τόσο την ποιότητα ζωής των κατοίκων όσο και την εμπειρία των ίδιων των τουριστών. Η έκθεση σημειώνει ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τον αριθμό των επισκεπτών, αλλά και τις χωρικές, χρονικές και διαχειριστικές ανισορροπίες που δημιουργούν οι τουριστικές ροές.Μεταξύ των βασικών αιτίων του υπερτουρισμού αναφέρονται η αύξηση της παγκόσμιας τουριστικής ζήτησης, οι αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους, οι ψηφιακές πλατφόρμες κρατήσεων, ο τουρισμός κρουαζιέρας και οι διαδικτυακές πλατφόρμες αξιολόγησης προορισμών. Παράλληλα, η έλλειψη ολοκληρωμένου σχεδιασμού και διακυβέρνησης εντείνει τις πιέσεις σε δημοφιλείς περιοχές.Σύμφωνα με την ανάλυση της Τράπεζας της Ελλάδος, ο υπερτουρισμός επιβαρύνει το περιβάλλον, αυξάνει την κατανάλωση φυσικών πόρων, επιταχύνει τη φθορά υποδομών και πολιτιστικών μνημείων και μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του κόστους στέγασης και αλλοίωση της φυσιογνωμίας των τοπικών κοινωνιών. Μακροπρόθεσμα, η συμφόρηση και η υποβάθμιση της εμπειρίας των επισκεπτών ενδέχεται να περιορίσουν την ανταγωνιστικότητα των προορισμών.Ωστόσο, η έκθεση καταλήγει ότι η Αθήνα δεν παρουσιάζει σήμερα ενδείξεις υπερτουρισμού σε σύγκριση με άλλους μεγάλους αστικούς προορισμούς της ευρωζώνης, όπως το Άμστερνταμ, η Βιέννη, η Βενετία και η Βαρκελώνη, όπου καταγράφονται μεγαλύτερες πιέσεις από τις τουριστικές ροές.Παρά την αύξηση των αφίξεων, η Αττική κατατάσσεται χαμηλά στους σχετικούς δείκτες, ενώ η έντονη εποχικότητα δημιουργεί περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης εκτός της παραδοσιακής θερινής περιόδου. Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη συνεχών επενδύσεων σε δίκτυα ενέργειας, ύδρευσης, αποχέτευσης, διαχείρισης απορριμμάτων και μέσα μαζικής μεταφοράς, ώστε να διατηρηθεί η βιωσιμότητα του προορισμού.Πηγή: money-tourism.gr

Σε σχέδια ομάδας ευρωπαϊκών χωρών – ανάμεσά τους και η Ελλάδα – για να στέλνουν σε Ρουάντα και Ουζμπεκιστάν όσους παράνομους μετανάστες απορρίπτεται η αίτηση ασύλου τους καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά για πρώτη φορά στη μεταφορά μέρους του συστήματος επιστροφών μεταναστών εκτός των συνόρων της, κάνει λόγο το Politico σε δημοσίευμά του σήμερα, Τρίτη.Όπως σημειώνεται στο δημοσίευμα, τα σχέδια αυτά ακολουθούν την έγκριση νομοθεσίας που δίνει στα κράτη-μέλη τη δυνατότητα να δημιουργούν κέντρα σε χώρες εκτός ΕΕ για τη διαχείριση μεταναστών στους οποίους έχει απορριφθεί το δικαίωμα παραμονής στην Ένωση — τα λεγόμενα «κέντρα επιστροφής» (return hubs) — υπό την προϋπόθεση ότι οι χώρες υποδοχής σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και το διεθνές δίκαιο.Κατά το Politico, περισσότερα από τα μισά από τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ ζήτησαν αυτόν τον μήνα με επιστολή τους την ταχεία υλοποίηση των κέντρων αυτών, κατονομάζοντας Δανία, Αυστρία, Ελλάδα, Γερμανία και Ολλανδία στις χώρες που πρωτοστατούν στην προσπάθεια μεταφοράς της διαχείρισης των απορριφθέντων αιτούντων άσυλο εκτός ευρωπαϊκού εδάφους.Το Politico υπενθυμίζει ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει ότι «στόχος μας είναι να ολοκληρώσουμε τις πρώτες συμφωνίες για τη δημιουργία αυτών των δομών μέσα στο 2026, ώστε να τεθούν σε λειτουργία από το 2027».Οι χώρες που θα φιλοξενήσουν τα κέντρα δεν έχουν ακόμη επιλεγεί και η πολιτική και διπλωματική διαδικασία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, σύμφωνα με δύο ακόμη Ευρωπαίους διπλωμάτες που επικαλείται το Politico.Παρότι οι κυβερνήσεις εξετάζουν τη Ρουάντα και το Ουζμπεκιστάν — κάτι που έχει επιβεβαιωθεί και σε επίπεδο ΕΕ — κάθε κράτος θα πρέπει να συνάψει τη δική του συμφωνία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία δεν συμμετείχε στις συζητήσεις για την επιλογή των χωρών, καθώς και τα υπόλοιπα κράτη-μέλη, θα πρέπει να ενημερωθούν πριν από την έναρξη λειτουργίας των κέντρων.Στο δημοσίευμα σημειώνεται ότι η ΕΕ έχει διοχετεύσει εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ στη Ρουάντα μέσω του προγράμματος Global Gateway, ανακοινώνοντας επενδύσεις ύψους 900 εκατ. ευρώ το 2023. Παράλληλα, έχει διαθέσει στο Ουζμπεκιστάν επιχορηγήσεις ύψους 119 εκατ. ευρώ.Μια ακόμη χώρα που συζητείται παρασκηνιακά είναι η Ουγκάντα, σύμφωνα με ανώτερο Ευρωπαίο αξιωματούχο από μία από τις χώρες του βασικού πυρήνα των υποστηρικτών της πρωτοβουλίας. Χώρες που βρίσκονται γεωγραφικά κοντά στην ΕΕ, όπως η Αίγυπτος και η Λιβύη, έχουν αποκλειστεί λόγω ανησυχιών ότι θα μπορούσαν να ενισχυθούν τα δίκτυα διακίνησης μεταναστών.Ο υπουργός Μετανάστευσης της Κύπρου, Νικόλας Ιωαννίδης, δήλωσε πριν από την έγκριση της νομοθεσίας ότι η «γενική ιδέα» είναι η δημιουργία των κέντρων «ίσως στην Αφρική ή την Ασία», αλλά «όχι κοντά στα ευρωπαϊκά σύνορα». Ο ίδιος τόνισε ότι η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων θα αποτελεί βασικό κριτήριο στις συμφωνίες και ότι η ΕΕ επιθυμεί τη συμμετοχή διεθνών οργανισμών, όπως ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (IOM) και η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR), ώστε να διασφαλίζεται η τήρηση των κανόνων.Εκπρόσωπος της UNHCR στις Βρυξέλλες κατηγόρησε την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι υποκύπτει σε «λαϊκιστική ρητορική» αναφέροντας στο Politico ότι οι πρόσφυγες διατρέχουν τον κίνδυνο να σταλούν σε χώρες όπου μπορεί να υποστούν «ανεπανόρθωτη βλάβη», με το δημοσίευμα να αναφέρει ότι χώρες, μεταξύ αυτών η Γαλλία και η Ισπανία, έχουν εκφράσει αντιρρήσεις για το σχέδιο.«Δεν έχω δει ποτέ κέντρο επιστροφής σε τρίτη χώρα που να λειτουργεί πραγματικά», δήλωσε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν στις Βρυξέλλες την περασμένη εβδομάδα, προσθέτοντας: «Δεν είμαι βέβαιος ότι αυτό αντιπροσωπεύει την Ευρώπη που θέλουμε».Από την πλευρά της η ευρωβουλευτής των Πρασίνων Μελίσα Καμάρα, βασική διαπραγματεύτρια της πολιτικής της ομάδας της για τους νέους κανόνες μετανάστευσης της ΕΕ, δήλωσε στο Politico ότι η δημιουργία κέντρων επιστροφής εκτός ΕΕ «παραβιάζει τις θεμελιώδεις ευρωπαϊκές αξίες της αξιοπρέπειας και του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων». «Δημιουργώντας τέτοια κέντρα στο Ουζμπεκιστάν ή στη Ρουάντα, δεν θα έχουμε καμία εγγύηση ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα θα γίνονται σεβαστά», πρόσθεσε.Πηγή: protothema.gr

Το αυξανόμενο κόστος ζωής και οι ακριβότερες μετακινήσεις απομακρύνουν τις καλοκαιρινές διακοπές από χιλιάδες βρετανικές οικογένειες, σύμφωνα με νέα έρευνα της Airbnb και της Family Holiday Charity.Η έρευνα δείχνει ότι το 27% των οικογενειών στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν πρόκειται να πραγματοποιήσει καλοκαιρινές διακοπές φέτος, με το κόστος ζωής και τα έξοδα ταξιδιού να αποτελούν τα βασικότερα εμπόδια.Παράλληλα, σχεδόν τρεις στους δέκα ερωτηθέντες (29%) δηλώνουν ότι δεν είναι βέβαιοι ή θεωρούν απίθανο να μπορέσουν να χρηματοδοτήσουν οικογενειακές διακοπές μέσα στους επόμενους 12 μήνες.Τα στοιχεία καταγράφουν και σημαντικές αλλαγές στις ταξιδιωτικές συνήθειες των Βρετανών. Το 19% των οικογενειών ανέφερε ότι ακύρωσε ταξίδι στο εξωτερικό το τελευταίο εξάμηνο λόγω ανησυχιών για την αύξηση του κόστους, ενώ τα δεδομένα της Airbnb δείχνουν ενίσχυση της ζήτησης για προορισμούς εντός Ηνωμένου Βασιλείου. Οι αναζητήσεις για εγχώριες διαμονές αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 11% σε ετήσια βάση, ενώ κατά τις αργίες του Μαΐου η αύξηση έφθασε το 15%.Ακόμη και μεταξύ όσων έχουν ήδη προγραμματίσει καλοκαιρινές διακοπές, το κόστος παραμένει βασική πηγή ανησυχίας. Το 71% δηλώνει προβληματισμένο για τις δαπάνες του ταξιδιού, το 33% αναφέρει ότι χρησιμοποίησε οικογενειακές αποταμιεύσεις για να καλύψει τα έξοδα, ενώ το 38% βασίστηκε σε οικονομική στήριξη από συγγενείς.Ενδεικτικό της ευαισθησίας των οικογενειακών προϋπολογισμών είναι ότι τα δύο τρίτα των γονέων (66%) δηλώνουν πως θα είχαν ακυρώσει τις τελευταίες ή τις επερχόμενες διακοπές τους εάν το συνολικό κόστος είχε αυξηθεί κατά περισσότερο από 100 λίρες.Γιατί οι γονείς θεωρούν σημαντικές τις οικογενειακές διακοπέςΤα ευρήματα δημοσιοποιούνται καθώς η Airbnb ανακοίνωσε ότι η δωρεά ύψους 300.000 λιρών προς τη Family Holiday Charity επέτρεψε σε περισσότερες από 300 οικογένειες να πραγματοποιήσουν τις πρώτες τους διακοπές μέσα στο 2026. Η πρωτοβουλία στοχεύει στη μείωση του λεγόμενου «holiday gap», διευκολύνοντας την πρόσβαση σε ταξιδιωτικές εμπειρίες για οικογένειες με χαμηλά εισοδήματα.Σύμφωνα με την έρευνα, οι βασικότεροι λόγοι για τους οποίους οι γονείς θεωρούν σημαντικές τις οικογενειακές διακοπές είναι η ποιοτική συνύπαρξη (65%), η δημιουργία αναμνήσεων (56%) και η παροχή νέων εμπειριών στα παιδιά (48%). Αντίστοιχα, τα παιδιά τοποθετούν στην κορυφή της λίστας τον χρόνο με την οικογένεια (71%), τις ψυχαγωγικές δραστηριότητες (59%) και τις κοινές αναμνήσεις (58%).Η Family Holiday Charity, η οποία υποστηρίζει οικογένειες που αντιμετωπίζουν οικονομικές και κοινωνικές δυσκολίες, επισημαίνει ότι οι διακοπές μπορούν να έχουν σημαντικό θετικό αντίκτυπο στην ψυχική υγεία και την ευημερία. Σύμφωνα με προηγούμενα προγράμματα της οργάνωσης, το 92% των οικογενειών που συμμετείχαν ανέφερε βελτίωση στην υγεία και την ευημερία του μετά τις διακοπές.Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τις πιέσεις που δέχονται τα βρετανικά νοικοκυριά, αλλά και τη στροφή προς οικονομικότερες μορφές ταξιδιού και εγχώριους προορισμούς, μια τάση που ενδέχεται να επηρεάσει και τις διεθνείς τουριστικές ροές τα επόμενα χρόνια.Πηγή: tornosnews.gr