ΚΕΝΤΡΙΚΗ 1

Ψήφισμα 2026 για τη Βιωσιμότητα της ΚωΥπογράφουν 10 Σύλλογοι, Φορείς και Κινήσεις Πολιτών της ΚωΠΡΟΣ:Τον Πρόεδρο και τα Μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου ΚωΤους Επικεφαλής των Δημοτικών Παρατάξεων Δήμου ΚωΚοινοποίηση:Συναρμόδια Υπουργεία (Περιβάλλοντος & Ενέργειας, Τουρισμού)Την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου (Γραφεία Περιφερειάρχη & Συντονίστριας Π.Ε. Κω-Νισύρου )Τοπικά ΜΜΕΠρώτα οι ανάγκες και τα όρια των υποδομών της Κω — όχι νέα μεγάλη ξενοδοχειακή ανάπτυξη χωρίς τεκμηριωμένη φέρουσα ικανότηταΟι σύλλογοι, οι φορείς και οι κινήσεις πολιτών, που υπογράφουμε το παρόν ψήφισμα καταθέτουμε την κοινή μας θέση προς το Δημοτικό Συμβούλιο Κω, τα Συμβούλια των Δημοτικών Κοινοτήτων και την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.Η Κως είναι ένα πεπερασμένο νησιωτικό σύστημα. Το νερό, η γη, οι ακτές, οι υδροφορείς, η ενέργεια, η αποχέτευση, η διαχείριση αποβλήτων, το οδικό δίκτυο και οι δημόσιες υποδομές έχουν συγκεκριμένα όρια. Η τουριστική ανάπτυξη δεν μπορεί να θεωρείται ανεξάντλητη ούτε να προεξοφλείται πριν αποδειχθεί ότι το νησί διαθέτει την πραγματική δυνατότητα να υποστηρίξει πρόσθετη επιβάρυνση.Σήμερα, τα προβλήματα που καταγράφονται στην Κω, ιδιαίτερα σε σχέση με τη διαχείριση του νερού και την πίεση στις βασικές υποδομές κατά τις περιόδους αιχμής, δείχνουν ότι η συζήτηση δεν μπορεί να ξεκινά από το ερώτημα πόσες νέες κλίνες μπορούν να προστεθούν. [1]. Πρέπει να ξεκινά από ένα διαφορετικό ερώτημα:Ποιες είναι οι πραγματικές αντοχές της Κω και ποιες ανάγκες πρέπει πρώτα να καλυφθούν ώστε το νησί να παραμείνει βιώσιμο για τους κατοίκους, την τοπική παραγωγή και τον τουρισμό που ήδη φιλοξενεί;Με βάση τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί στο πλαίσιο της εκπόνησης του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου, αλλά και τα προβλήματα που ήδη καταγράφονται στους φυσικούς πόρους και στις υποδομές του νησιού, θεωρούμε ότι η Κως βρίσκεται υπό έντονη πίεση και ότι δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη η ύπαρξη διαθέσιμης φέρουσας ικανότητας για νέες μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες. [1][2]Η πίεση είναι σωρευτικήΚάθε νέα μεγάλη ξενοδοχειακή εγκατάσταση δεν επηρεάζει μόνο την περιοχή στην οποία χωροθετείται. Αυξάνει τη συνολική ζήτηση για νερό, ενέργεια και μετακινήσεις. Δημιουργεί επιπλέον λύματα και απόβλητα και επιβαρύνει τις δημόσιες υποδομές, το οδικό δίκτυο, τις ακτές και το φυσικό περιβάλλον.Η πίεση αυτή προστίθεται στην ήδη υπάρχουσα. Γι' αυτό η αξιολόγηση μιας νέας επένδυσης δεν μπορεί να περιορίζεται στην εξέταση του συγκεκριμένου γηπέδου ή στις υποδομές που προβλέπει ο ίδιος ο επενδυτής. Πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη συνολική κατάσταση της περιοχής και του νησιού, τις υφιστάμενες και ήδη εγκεκριμένες δραστηριότητες, καθώς και τις σωρευτικές επιπτώσεις. [3]Η Κως δεν αποτελεί ένα άθροισμα ανεξάρτητων οικοπέδων ή περιοχών. Οι φυσικοί πόροι και πολλές από τις βασικές υποδομές λειτουργούν ως ενιαίο σύστημα.Πρώτα η κάλυψη των αναγκών που ήδη υπάρχουνΗ προτεραιότητα του σχεδιασμού πρέπει να είναι η αποκατάσταση και η εξασφάλιση της επάρκειας των βασικών υποδομών [3] και η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς και ταυτότητας.Αυτό αφορά ιδιαίτερα:την ύδρευση και τη διαχείριση των υδατικών πόρων, την προστασία των υπόγειων υδροφορέων, την αποχέτευση και την επεξεργασία λυμάτων, τη διαχείριση αποβλήτων, τις ενεργειακές υποδομές, το οδικό δίκτυο και τις μετακινήσεις, τις υποδομές πολιτικής προστασίας, τις δημόσιες και κοινωνικές υπηρεσίες, την προστασία των φυσικών οικοσυστημάτων, του τοπίου και των ακτών,την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς και της ιδιαίτερης ταυτότητας και φυσιογνωμίας της Κω.Η επάρκεια δεν μπορεί να υπολογίζεται θεωρητικά ή με βάση τη μέση ετήσια κατανάλωση. Πρέπει να αποδεικνύεται στις πραγματικές συνθήκες αιχμής, όταν ο πληθυσμός και η κατανάλωση αυξάνονται σημαντικά, και να λαμβάνει υπόψη περιόδους ξηρασίας, βλάβες, έκτακτες καταστάσεις και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. [1][2][4]Η δημιουργία ή η αναβάθμιση μιας υποδομής δεν πρέπει να θεωρείται αυτομάτως διαθέσιμο περιθώριο για νέες ξενοδοχειακές κλίνες. Αν δημιουργηθεί, για παράδειγμα, πρόσθετη δυνατότητα ύδρευσης, αυτή πρέπει πρώτα να αξιολογηθεί σε σχέση με τις σημερινές ανάγκες των κατοίκων, της τοπικής παραγωγής και της υφιστάμενης οικονομικής δραστηριότητας, την ανάγκη μείωσης της πίεσης στους φυσικούς πόρους και τη δημιουργία αναγκαίων αποθεμάτων για τις μελλοντικές κλιματικές συνθήκες.Η αναβάθμιση μιας υποδομής δεν σημαίνει αυτομάτως ότι υπάρχει βιώσιμο περιθώριο για αύξηση της τουριστικής δυναμικότητας.Η Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας και το ΤΠΣ πρέπει να καθορίσουν όριαΗ Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας, η Εκτίμηση Φέρουσας Ικανότητας που απαιτείται στο πλαίσιο του χωρικού σχεδιασμού και το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο έχουν κρίσιμο ρόλο. [2][3][5]. Δεν πρέπει να αντιμετωπιστούν ως διαδικασίες που θα οδηγήσουν αυτομάτως στον καθορισμό νέων περιοχών τουριστικής ανάπτυξης.Ο σκοπός τους πρέπει να είναι να αποτυπώσουν την πραγματική κατάσταση και να καθορίσουν, με βάση τεκμηριωμένα στοιχεία: [3][5]ποια είναι η σημερινή επιβάρυνση κάθε περιοχής, ποια είναι τα πραγματικά όρια των φυσικών πόρων και των υποδομών, ποιες περιοχές βρίσκονται ήδη υπό πίεση, πού δεν υπάρχει διαθέσιμη φέρουσα ικανότητα, πού απαιτείται προηγούμενη ενίσχυση υποδομών, και πού, εφόσον τεκμηριώνεται, μπορεί να εξεταστεί περιορισμένη πρόσθετη επιβάρυνση. Οι μελέτες πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να καταλήξουν και σε περιορισμούς. Η ολοκλήρωση των μελετών δεν είναι άδεια για νέα ανάπτυξη. Είναι το εργαλείο που θα δείξει αν υπάρχει περιθώριο για αυτήν. Τα αποτελέσματά τους πρέπει να μετατραπούν σε σαφείς και δεσμευτικούς χωρικούς κανόνες μέσα από το ΤΠΣ, ώστε να μην αντιμετωπίζονται απλώς ως γενικές κατευθύνσεις. [3][5]Να μη δημιουργηθούν τετελεσμέναΗ περίοδος μέχρι την ολοκλήρωση του σχεδιασμού είναι ιδιαίτερα κρίσιμη. Αν στο μεταξύ εγκρίνονται νέες μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες ή μεγάλες επεκτάσεις που αυξάνουν σημαντικά τη συνολική τουριστική δυναμικότητα, δημιουργούνται μόνιμα δεδομένα τα οποία οι μελλοντικές μελέτες θα βρουν ήδη μπροστά τους. Έτσι, αντί ο σχεδιασμός να καθορίζει τα όρια της ανάπτυξης, κινδυνεύει να προσαρμόζεται σε τετελεσμένες αποφάσεις.Η εκκρεμότητα του ΤΠΣ και της αξιολόγησης της φέρουσας ικανότητας δεν πρέπει, επομένως, να λειτουργεί ως λόγος επιτάχυνσης νέων μεγάλων επενδύσεων. Πρέπει να λειτουργεί ως λόγος αυξημένης προσοχής.Η ανάπτυξη της Κω δεν ταυτίζεται με την αύξηση των κλινώνΗ Κως χρειάζεται μια διαφορετική ιεράρχηση προτεραιοτήτων.Ανάπτυξη σημαίνει επαρκές και ασφαλές νερό, σύγχρονες υποδομές, προστασία της γεωργικής γης και των ακτών, μείωση των απωλειών των δικτύων, καλύτερη διαχείριση των αποβλήτων και των λυμάτων και προσαρμογή στις νέες κλιματικές συνθήκες.Σημαίνει επίσης αναβάθμιση του υφιστάμενου κτιριακού και ξενοδοχειακού αποθέματος, βελτίωση της ποιότητας του τουριστικού προϊόντος και ενίσχυση της τοπικής παραγωγής και άλλων παραγωγικών δραστηριοτήτων.Η οικονομική και κοινωνική ανθεκτικότητα του νησιού δεν ενισχύεται απαραίτητα με τη συνεχή αύξηση της τουριστικής δυναμικότητας. Η ανάπτυξη πρέπει να μετριέται με την ποιότητα ζωής, την επάρκεια των υποδομών, την προστασία των φυσικών πόρων και τη δυνατότητα της Κω να παραμείνει βιώσιμη στις επόμενες δεκαετίες. [6][7]ΖΗΤΑΜΕ:α) Ρητή και Δημόσια Τοποθέτηση των Θεσμικών Φορέων και ΠαρατάξεωνΤην επίσημη και δημόσια τοποθέτηση της Δημοτικής και Περιφερειακής Αρχής, του συνόλου των υφιστάμενων δημοτικών παρατάξεων, καθώς και των υπό συγκρότηση αυτοδιοικητικών σχημάτων, αναφορικά με τις θέσεις και τις δεσμεύσεις τους για τη διαχείριση της φέρουσας ικανότητας και του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης του νησιού.β) Θεσμική Αναστολή Γνωμοδοτήσεων και ΑδειοδοτήσεωνΤην πλήρη αποχή της Δημοτικής Αρχής, του Δημοτικού Συμβουλίου, των αρμόδιων δημοτικών υπηρεσιών και των συνδεδεμένων νομικών προσώπων (συμπεριλαμβανομένης της ΔΕΥΑΚ) από την έκδοση θετικών γνωμοδοτήσεων, εγκρίσεων ή αδειοδοτήσεων για την ίδρυση και λειτουργία νέων ξενοδοχειακών μονάδων. Η αναστολή αυτή να ισχύει οριζόντια, μέχρι την επίσημη ολοκλήρωση και θεσμοθέτηση της Μελέτης Φέρουσας Ικανότητας (ΜΦΙ), της Εκτίμησης Φέρουσας Ικανότητας (ΕκΕΦΙ) και του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΤΠΣ).γ) Διεκδίκηση Διοικητικής Παύσης Νέων Αναπτύξεων από την Κεντρική ΔιοίκησηΤην ανάληψη άμεσης, συντονισμένης και νομικά τεκμηριωμένης διεκδίκησης προς την Κεντρική Εξουσία και τα συναρμόδια Υπουργεία (Περιβάλλοντος & Ενέργειας, Τουρισμού), καθώς και τη λήψη κάθε αναγκαίου ένδικου μέσου ή νομικής παρέμβασης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ). Στόχος είναι η επιβολή προσωρινής αναστολής στην έγκριση νέων μεγάλων τουριστικών επενδύσεων, έως ότου ολοκληρωθεί ο χωρικός σχεδιασμός και υλοποιηθούν τα απαραίτητα έργα υποδομής ζωτικής σημασίας για το νησί.Οι Σύλλογοι, φορείς και κινήσεις πολιτών της Κω

Με δύο διαφορετικές ταχύτητες κινείται ο ελληνικός τουρισμός. Από τη μία πλευρά, το 2026 οδεύει προς την ολοκλήρωσή του με ισχυρή αύξηση αφίξεων και εισπράξεων, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική της χώρας στη διεθνή τουριστική αγορά. Από την άλλη, τα πρώτα σύννεφα εμφανίζονται στον ορίζοντα της χειμερινής περιόδου 2026-2027, καθώς η ενεργειακή κρίση, το αυξημένο κόστος των αεροπορικών μετακινήσεων και η πίεση στα εισοδήματα των Ευρωπαίων καταναλωτών αρχίζουν να επηρεάζουν τον προγραμματισμό των αεροπορικών εταιρειών.Το πρώτο καμπανάκι έρχεται από τις διαθέσιμες αεροπορικές θέσεις σε διεθνείς πτήσεις προς την Ελλάδα, οι οποίες εμφανίζουν μείωση για πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Airdata tracker του ΙΝΣΕΤΕ, οι προγραμματισμένες αεροπορικές θέσεις για το διάστημα Νοεμβρίου 2026 – Μαρτίου 2027 περιορίζονται σε 6,05 εκατομμύρια, έναντι 6,20 εκατομμυρίων την αντίστοιχη περυσινή περίοδο.Πρόκειται για μείωση 2,4%, που αντιστοιχεί σε περίπου 150.000 λιγότερες θέσεις και αποτυπώνει έναν πιο συγκρατημένο σχεδιασμό από τις αεροπορικές εταιρείες. Η εξέλιξη δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα μειωθούν και οι τουριστικές αφίξεις, καθώς τα προγράμματα μπορούν να αναθεωρηθούν, αποτελεί όμως μια πρώτη ένδειξη ότι η διεθνής αβεβαιότητα αρχίζει να επηρεάζει τις προσδοκίες για τη χειμερινή ζήτηση.Η εικόνα αυτή έρχεται σε αντίθεση με τις επιδόσεις που καταγράφει μέχρι στιγμής ο ελληνικός τουρισμός.Αφίξεις και εισπράξεις σε ανοδική τροχιάΣύμφωνα με την έκθεση European Tourism: Trends & Prospects – Q3/2026 της European Travel Commission (ETC), που δημοσιεύθηκε χθες, οι διεθνείς αφίξεις στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 8,6% στο επτάμηνο Ιανουαρίου–Ιουλίου 2026, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η αύξηση των ταξιδιωτικών εισπράξεων, οι οποίες ενισχύθηκαν κατά 12%, καταγράφοντας νέο ρεκόρ για τη συγκεκριμένη περίοδο.Η ελληνική επίδοση ξεχωρίζει σε σχέση με τη συνολική ευρωπαϊκή αγορά, όπου οι αφίξεις αυξήθηκαν κατά 2,9% και οι διανυκτερεύσεις κατά 2,7%, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία της ETC. Ωστόσο, πίσω από τα θετικά στοιχεία εμφανίζεται μια διαφοροποίηση. Ενώ οι αφίξεις αυξήθηκαν κατά 8,6%, οι διανυκτερεύσεις ενισχύθηκαν μόλις κατά 2%, γεγονός που υποδηλώνει περιορισμό της μέσης διάρκειας παραμονής.Η ETC συνδέει αυτή την τάση με την ανάπτυξη των αεροπορικών συνδέσεων χαμηλού κόστους και τη μεγαλύτερη συμμετοχή επισκεπτών από γειτονικές χώρες, οι οποίοι πραγματοποιούν συχνότερα ταξίδια μικρότερης διάρκειας.Οι κερδισμένες και οι χαμένες αγορέςΗ Ιταλία αναδεικνύεται σε μία από τις πλέον δυναμικές αγορές για την Ελλάδα, με τις αφίξεις Ιταλών τουριστών να αυξάνονται κατά 24,6%.Σύμφωνα με την ETC, οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή στρέφουν μέρος της ζήτησης προς μεσογειακούς προορισμούς που θεωρούνται ασφαλέστεροι, ενισχύοντας την ανταγωνιστική θέση της Ελλάδας.Ισχυρή είναι και η βρετανική αγορά, με αύξηση αφίξεων 12,3%, εξέλιξη στην οποία συμβάλλει και το εκτεταμένο πρόγραμμα πτήσεων της Jet2.Από τη Γερμανία καταγράφεται αύξηση 7,7%, παρά το γεγονός ότι οι Γερμανοί ταξιδιώτες εμφανίζονται περισσότερο προσεκτικοί στις δαπάνες τους, αναζητώντας οικονομικότερες επιλογές και προσφορές.Αντίθετα, η γαλλική αγορά εμφανίζει μείωση 5,1%, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, από όπου οι αφίξεις περιορίστηκαν κατά 8,2%, αλλά οι ταξιδιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν.Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τη δυνατότητα ενίσχυσης των εσόδων ακόμη και χωρίς αντίστοιχη αύξηση του αριθμού των επισκεπτών.Η Ελλάδα κερδίζει έδαφος στη ΜεσόγειοΟι γεωπολιτικές ανακατατάξεις επηρεάζουν διαφορετικά τους ανταγωνιστικούς μεσογειακούς προορισμούς.Στην Ισπανία οι αφίξεις αυξήθηκαν κατά 5,4% στο οκτάμηνο, ενώ στην Ιταλία η άνοδος περιορίστηκε στο 1,2% στο επτάμηνο.Η Κύπρος κατέγραψε μείωση 7%, καθώς οι ανησυχίες για την ασφάλεια επηρέασαν τη ζήτηση, ενώ στην Τουρκία οι αφίξεις υποχώρησαν κατά 1,8%, με την ETC να επισημαίνει τις επιπτώσεις των αυξημένων τιμών στην ανταγωνιστικότητα.Παράλληλα, η Ελλάδα εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από έντονη εποχικότητα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Lighthouse που περιλαμβάνονται στην έκθεση, η μέση μικτή ημερήσια τιμή των καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης ήταν κατά 23% υψηλότερη το τρίτο τρίμηνο σε σχέση με το δεύτερο.Το αυξημένο κόστος απειλεί τη χειμερινή ζήτησηΗ μεγαλύτερη πρόκληση για τους επόμενους μήνες είναι η αύξηση του κόστους των ταξιδιών. Η ενεργειακή κρίση ανεβάζει τις λειτουργικές δαπάνες των αεροπορικών εταιρειών, ενώ οι πιέσεις στα εισοδήματα περιορίζουν την αγοραστική δυνατότητα των ευρωπαϊκών νοικοκυριών.Σύμφωνα με την έρευνα Travel Industry Monitor της ETC, το 50% των επαγγελματιών του τουρισμού θεωρεί το αυξημένο λειτουργικό κόστος μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις, ενώ το 83% εκφράζει οικονομικές ανησυχίες.Η πίεση δεν αφορά μόνο τις αεροπορικές εταιρείες αλλά και τα ξενοδοχεία. Παρότι τα έσοδα ανά διαθέσιμο δωμάτιο στην Ευρώπη αυξήθηκαν κατά 4,6% στο εννεάμηνο, το υψηλότερο ενεργειακό και μισθολογικό κόστος περιορίζει τα περιθώρια κερδοφορίας.Πάντως, οι μεσοπρόθεσμες προοπτικές παραμένουν θετικές. Η Tourism Economics προβλέπει αύξηση των διεθνών αφίξεων στην Ευρώπη κατά 5,3% το 2026 και 5,4% το 2027.Για τη Νότια και Μεσογειακή Ευρώπη οι αντίστοιχες εκτιμήσεις διαμορφώνονται σε 6% και 5,9%.Πηγή: ot.gr

Νέο μέτωπο ανάμεσα στην κυβέρνηση και τον τουριστικό κλάδο άνοιξε η εξαγγελία για αύξηση του τέλους διαμονής παρεπιδημούντων. Ο πρωθυπουργός κ. Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε από το βήμα του συνεδρίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) ότι ο ανώτατος συντελεστής του τέλους, που σήμερα διαμορφώνεται στο 0,75%, θα μπορεί να φτάσει στο 1%. Το μέτρο περιλαμβάνεται στο πακέτο οικονομικής ενίσχυσης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και θα αφορά όσους δήμους επιλέξουν να το εφαρμόσουν.Σε ποσοστιαίες μονάδες η μεταβολή περιορίζεται σε 0,25 της μονάδας. Η εικόνα όμως αλλάζει όταν μπει στο κάδρο η πρόσφατη διαδρομή του τέλους. Η νέα αύξηση, εφόσον υλοποιηθεί, θα ανεβάσει τον ανώτατο συντελεστή κατά 33,3% σε σχέση με το σημερινό επίπεδο. Και επειδή έως το 2024 το τέλος βρισκόταν στο 0,5%, το αποτέλεσμα θα είναι ο διπλασιασμός του μέσα σε μόλις 2 χρόνια.Οι αντιδράσεις δεν άργησαν. Ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ) εξέδωσε ανακοίνωση στις 6 Νοεμβρίου 2026, ενώ η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων (ΠΟΞ) απευθύνθηκε με επιστολή στον ίδιο τον πρωθυπουργό. Οι κορυφαίοι θεσμικοί φορείς του τουρισμού εκφράζουν κατηγορηματική αντίθεση και υποστηρίζουν ότι οι τουριστικές επιχειρήσεις καλούνται για ακόμη μια φορά να σηκώσουν πρόσθετα βάρη, παρά τη σημαντική συνεισφορά τους στα δημόσια έσοδα.Τι ακριβώς εξήγγειλε ο κ. ΜητσοτάκηςΣτην ομιλία του ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε στις δυσκολίες που προκαλεί η διεθνής οικονομική και ενεργειακή κρίση, στον πληθωρισμό και στην ανάγκη στήριξης της οικονομίας. Υποστήριξε επίσης ότι η Ελλάδα, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, έχει τη δυνατότητα να μειώνει φόρους.Λίγο αργότερα, απαριθμώντας τα μέτρα για την Αυτοδιοίκηση, ο πρωθυπουργός ανέφερε: «Αυξάνουμε το τέλος παρεπιδημούντων από το 0,75% στο 1%, ως πόρου της Αυτοδιοίκησης, γι’ αυτούς οι οποίοι θα επιλέξουν να το κάνουν».Δεν πρόκειται, επομένως, για αυτόματη και υποχρεωτική εφαρμογή του 1% σε ολόκληρη τη χώρα, αλλά για αύξηση του ανώτατου ορίου μέσα στο οποίο κάθε δήμος θα αποφασίζει μόνος του. Το γεγονός, πάντως, ότι στην ίδια ομιλία συνυπήρξαν αναφορές σε μειώσεις φόρων και η εξαγγελία μιας νέας επιβάρυνσης που συνδέεται με τη διαμονή έχει προκαλέσει αίσθηση στην τουριστική αγορά.Η συγκυρία στην οποία έρχεται η αύξησηΌπως καταγράφεται στην τουριστική αγορά, οι μεγάλες διεθνείς αγορές και οι κορυφαίοι οργανωτές ταξιδιών στέλνουν σαφή μηνύματα για την αυξανόμενη ακρίβεια των διακοπών στην Ελλάδα, για το υψηλό κόστος των αεροπορικών μεταφορών και για την ανάγκη συγκράτησης των τιμών.Οι οργανωτές ταξιδιών πιέζουν για πιο ανταγωνιστικά πακέτα και οι αεροπορικές εταιρείες βλέπουν το κόστος των καυσίμων να εκτινάσσεται. Οι ξενοδόχοι, από την πλευρά τους, προσπαθούν να κρατήσουν τις τιμές σε επίπεδα που θα εξασφαλίσουν τη ζήτηση της επόμενης χρονιάς, την ώρα που πιέζονται από το ενεργειακό κόστος, τις ανατιμήσεις, το αυξημένο κόστος εργασίας και τον ολοένα εντονότερο διεθνή ανταγωνισμό. Σε αυτό ακριβώς το σημείο εστιάζουν ΣΕΤΕ και ΠΟΞ, θέτοντας ευθέως ζήτημα φορολογικής ανταγωνιστικότητας.Η διαδρομή του τέλους από το 1973 έως σήμεραΤο τέλος παρεπιδημούντων θεσπίστηκε το 1973 για να χρηματοδοτεί ανάγκες καθαριότητας, φωτισμού και έργων που συνδέονται με την τουριστική δραστηριότητα στους δήμους. Ήταν δηλαδή ένα τέλος με σαφή ανταποδοτικό χαρακτήρα, αφού τα έσοδά του επέστρεφαν σε υπηρεσίες που αφορούσαν άμεσα τους προορισμούς και τους επισκέπτες τους.Το 2009, με τον νόμο 3756, ο συντελεστής μειώθηκε στο 0,5% και παρέμεινε εκεί για 15 χρόνια. Η αλλαγή ήρθε το 2024, όταν με το άρθρο 30 του νόμου 5143/2024 δόθηκε στους δήμους η δυνατότητα να τον ανεβάσουν στο 0,75%. Επρόκειτο για αύξηση της τάξης του 50%, η οποία είχε προκαλέσει ήδη από τότε έντονες αντιδράσεις στην ξενοδοχειακή αγορά.Οι αλλαγές εκείνης της χρονιάς δεν περιορίστηκαν στο ύψος του συντελεστή. Σύμφωνα με την ΠΟΞ, με τις νομοθετικές τροποποιήσεις του 2024 τα έσοδα από το τέλος μπορούν πλέον να χρησιμοποιούνται για την κάλυψη οποιασδήποτε δημοτικής δαπάνης. Κατά την Ομοσπονδία, η ρύθμιση αυτή αποσύνδεσε το τέλος από τον αρχικό του σκοπό, με αποτέλεσμα ο ανταποδοτικός του χαρακτήρας να αλλοιωθεί σταδιακά.Προαιρετικό στα χαρτιά, με ευρεία εφαρμογή στην πράξηΗ κυβέρνηση παρουσιάζει το μέτρο ως δυνατότητα και όχι ως υποχρέωση. Για την ξενοδοχειακή αγορά, ωστόσο, το επιχείρημα αυτό δεν αρκεί, καθώς η εμπειρία από την προηγούμενη αύξηση δείχνει ότι οι δήμοι δεν άφησαν τη δυνατότητα ανεκμετάλλευτη.Σύμφωνα με στοιχεία που παραθέτει η ΠΟΞ, από έρευνα σε 40 δήμους προέκυψε ότι οι 24 είχαν ήδη αυξήσει το τέλος στο 0,75%, δηλαδή 6 στους 10. Η Ομοσπονδία εκτιμά ότι ανάλογη εξέλιξη θα υπάρξει και με το νέο ανώτατο όριο του 1%, ενώ θέτει παράλληλα ζήτημα διαφάνειας, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει επαρκής ενημέρωση για το ποια έργα χρηματοδοτούνται από τα έσοδα του τέλους.Οι ενστάσεις του ΣΕΤΕΜε την ανακοίνωσή του ο ΣΕΤΕ τάσσεται κατά της αύξησης και σημειώνει ότι η πρόσθετη επιβάρυνση της τουριστικής δραστηριότητας δεν δικαιολογείται. Ο Σύνδεσμος αναγνωρίζει τον καθοριστικό ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην ανάπτυξη των προορισμών, όπως και την ανάγκη στήριξης ιδιαίτερα εκείνων των δήμων που δέχονται αυξημένες πιέσεις από την τουριστική κίνηση.Η διαφωνία του εντοπίζεται στον τρόπο. Κατά τον ΣΕΤΕ, η χρηματοδότηση της Αυτοδιοίκησης δεν μπορεί να στηρίζεται στη συνεχή αύξηση των βαρών ενός συγκεκριμένου παραγωγικού τομέα και, ειδικότερα, των τουριστικών καταλυμάτων. Πριν από οποιαδήποτε νέα επιβάρυνση, υποστηρίζει, θα πρέπει να προηγηθεί η αποτελεσματική αξιοποίηση των πόρων που είναι ήδη διαθέσιμοι.Ο Σύνδεσμος επικαλείται στοιχεία της ΑΑΔΕ, σύμφωνα με τα οποία οι εισπράξεις από τον φόρο διαμονής και το διάδοχο Τέλος Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση αυξήθηκαν από περίπου 134 εκατ. ευρώ το 2019 σε 588 εκατ. ευρώ το 2025, δηλαδή υπερτετραπλασιάστηκαν μέσα σε 6 χρόνια. Με βάση την αύξηση κατά 31% που καταγράφηκε τους πρώτους 5 μήνες του 2026, εκτιμά ότι οι συνολικές εισπράξεις της χρονιάς ενδέχεται να προσεγγίσουν τα 770 εκατ. ευρώ.Παραπέμπει επίσης σε μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ, σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα κατατάσσεται μόλις στην πέμπτη θέση ανάμεσα σε 7 ανταγωνιστικές μεσογειακές χώρες ως προς τη φορολογική ανταγωνιστικότητα των ξενοδοχείων, εξαιτίας των υψηλών φορολογικών επιβαρύνσεων και του μη μισθολογικού κόστους. Ο ΣΕΤΕ ζητά μεγαλύτερη ανταποδοτικότητα, εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης για τους δήμους και ίσους όρους ανταγωνισμού ανάμεσα στις διαφορετικές μορφές τουριστικής διαμονής.Η επιστολή της ΠΟΞ προς τον κ. ΜητσοτάκηΠιο αναλυτική είναι η παρέμβαση της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων. Η επιστολή, την οποία υπογράφουν ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας κ. Γιάννης Χατζής και ο γενικός γραμματέας κ. Αντώνης Παγώνης, ζητά ρητά να μην προχωρήσει η αύξηση στο 1%.Οι κ.κ. Χατζής και Παγώνης εκφράζουν την έκπληξη της Ομοσπονδίας για την εξαγγελία και επισημαίνουν ότι μια ακόμη επιβάρυνση φαίνεται να δρομολογείται χωρίς να έχει προηγηθεί ουσιαστικός διάλογος με τους θεσμικούς εκπροσώπους του ξενοδοχειακού κλάδου. Υπενθυμίζουν παράλληλα ότι το τέλος θεσπίστηκε για την κάλυψη συγκεκριμένων αναγκών της τουριστικής κίνησης και ότι, κατά τους ξενοδόχους, έχει πλέον εξελιχθεί σε γενικό έσοδο των δήμων, χωρίς σαφή σύνδεση με τις ανάγκες των προορισμών.Ξενοδοχεία απέναντι στη βραχυχρόνια μίσθωσηΈνα από τα πιο αιχμηρά σημεία της επιστολής αφορά τη σχέση ανάμεσα στα ξενοδοχεία και τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης. Σύμφωνα με την ΠΟΞ, η συνολική επιβάρυνση των ξενοδοχείων έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, με τις εισπράξεις από το Τέλος Ανθεκτικότητας να καταγράφουν, όπως σημειώνει, εντυπωσιακή άνοδο.Η Ομοσπονδία υποστηρίζει ότι τα ξενοδοχεία καταβάλλουν περίπου το 92,6% των σχετικών εσόδων, ενώ οι εισπράξεις από τη βραχυχρόνια μίσθωση αντιστοιχούν σε περίπου 8% των ποσών που πληρώνουν τα ξενοδοχεία. Η αναλογία αυτή, κατά την ΠΟΞ, αναδεικνύει ανισότητα στη μεταχείριση των διαφορετικών μορφών τουριστικής διαμονής.Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις μικρές και οικογενειακές ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, για τις οποίες κάθε πρόσθετη επιβάρυνση επί του κύκλου εργασιών περιορίζει τα περιθώρια κερδοφορίας, ανεξάρτητα από την οικονομική τους απόδοση. Ένα τέλος που επιβάλλεται στον τζίρο, με άλλα λόγια, βαραίνει εξίσου τη χρονιά με κέρδη και τη χρονιά με απώλειες.Η ΠΟΞ επικαλείται και τη μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ για να δώσει ένα συγκεκριμένο παράδειγμα. Σε συγκρίσιμο ξενοδοχείο 4 αστέρων με τιμή δωματίου 150 ευρώ, οι φόροι και το μη μισθολογικό κόστος στην Ελλάδα φτάνουν τα 44,7 ευρώ, έναντι 24,1 ευρώ στην Κύπρο, διαφορά 20,6 ευρώ που, κατά τους ξενοδόχους, αποτυπώνει την απόσταση από βασικούς ανταγωνιστές.Πηγή: dimokratiki.gr