ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Την πτώση των επιδόσεων των Ελλήνων μαθητών στην PISA 2025, αλλά και τη διαδρομή των εκπαιδευτικών ανισοτήτων στη διάρκεια της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, αναδεικνύει ανακοίνωση του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), με βάση τα αποτελέσματα της διεθνούς αξιολόγησης και τα ευρήματα του ευρωπαϊκού ερευνητικού έργου LINEup.Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της PISA 2025, που ανακοινώθηκαν τον Σεπτέμβριο του 2026, το 49,5% των 15χρονων μαθητών στην Ελλάδα δεν κατακτά το βασικό επίπεδο επάρκειας στα Μαθηματικά, ενώ τα αντίστοιχα ποσοστά ανέρχονται σε 43,8% στην κατανόηση κειμένου και 40,9% στις φυσικές επιστήμες.Η μέση επίδοση της Ελλάδας διαμορφώθηκε στις 424 μονάδες στα Μαθηματικά, στις 423 μονάδες στην κατανόηση κειμένου και στις 434 μονάδες στις φυσικές επιστήμες, χαμηλότερα από τους αντίστοιχους μέσους όρους του ΟΟΣΑ. Σε σχέση με το 2022, η επίδοση μειώθηκε κατά 6 μονάδες στα Μαθηματικά, κατά 16 μονάδες στην κατανόηση κειμένου και κατά 7 μονάδες στις φυσικές επιστήμες.Όπως σημειώνει το ΚΕΠΕ, η μικρότερη απόσταση της Ελλάδας από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ δεν αποτελεί λόγο εφησυχασμού, καθώς συνδέεται και με την ταχύτερη μείωση των επιδόσεων σε πολλές άλλες χώρες.Η PISA αποτυπώνει τις επιδόσεις των 15χρονων σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή και επιτρέπει διεθνείς συγκρίσεις. Το ευρωπαϊκό έργο LINEup, στο οποίο συμμετέχει το ΚΕΠΕ μαζί με 13 ακόμη εταίρους από έξι ευρωπαϊκές χώρες, εξετάζει διαφορετική διάσταση, παρακολουθώντας την πορεία των ίδιων μαθητών σε βάθος χρόνου.Στο πλαίσιο της έρευνας, η ομάδα του ΚΕΠΕ, με αξιοποίηση ανωνυμοποιημένων διοικητικών δεδομένων του MySchool και σχολικών βαθμών, παρακολούθησε τις ίδιες μαθήτριες και τους ίδιους μαθητές στη Γλώσσα και στα Μαθηματικά από την Α΄ Γυμνασίου έως τη Γ΄ Λυκείου, για πέντε διαδοχικές κοόρτες.Τα πρώτα ευρήματα δείχνουν ότι οι εκπαιδευτικές ανισότητες δεν έχουν ενιαία μορφή. Τα κορίτσια έχουν υψηλότερους βαθμούς από τα αγόρια και στα δύο μαθήματα, με τη διαφορά να είναι μεγαλύτερη και πιο επίμονη στη Γλώσσα. Στα Μαθηματικά η διαφορά είναι μικρότερη και περιορίζεται κατά την πρόοδο στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.Διαφορετική εξέλιξη καταγράφεται μεταξύ Ελλήνων και μη Ελλήνων μαθητών. Μέχρι το τέλος του Λυκείου, το αρχικό χάσμα στους βαθμούς έχει περιοριστεί περίπου στο μισό, τόσο στη Γλώσσα όσο και στα Μαθηματικά.Οι μεγαλύτερες διαφορές συνδέονται, σύμφωνα με την ανάλυση του ΚΕΠΕ, με το οικογενειακό υπόβαθρο, όπως αυτό προσεγγίζεται μέσω του επαγγέλματος του πατέρα. Στην αρχή της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, η διαφορά στους βαθμούς μεταξύ των δύο άκρων των επαγγελματικών κατηγοριών, δηλαδή των ανώτερων επαγγελματικών στελεχών και των ανέργων, είναι περίπου διπλάσια από την αντίστοιχη διαφορά μεταξύ Ελλήνων και μη Ελλήνων μαθητών.Το ΚΕΠΕ επισημαίνει, παράλληλα, ότι η συρρίκνωση ενός χάσματος δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη και βελτίωση των επιδόσεων. Στη Γλώσσα, οι διαφορές περιορίζονται κυρίως επειδή οι ομάδες με τις υψηλότερες επιδόσεις υποχωρούν όσο προχωρά η εκπαίδευση. Στα Μαθηματικά, αντίθετα, οι ομάδες με τις χαμηλότερες επιδόσεις βελτιώνονται ταχύτερα.Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η μεταβολή των διαφορών μεταξύ Γυμνασίου και Λυκείου. Στο Γυμνάσιο, οι περισσότερες διαφορές στους βαθμούς εμφανίζονται μεταξύ μαθητών και μαθητριών ακόμη και μέσα στην ίδια τάξη. Στο Λύκειο, οι διαφορές μεταξύ σχολείων γίνονται αισθητά μεγαλύτερες.Στη Γλώσσα, το μερίδιο των διαφορών στους βαθμούς που εντοπίζεται μεταξύ σχολείων περίπου διπλασιάζεται από την αρχή έως το τέλος της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Το εύρημα, όπως διευκρινίζεται, δεν επιτρέπει από μόνο του αιτιώδες συμπέρασμα για την επίδραση ενός συγκεκριμένου τύπου σχολείου, δείχνει όμως ότι η εικόνα των εκπαιδευτικών ανισοτήτων μεταβάλλεται σημαντικά κατά τη σχολική διαδρομή.Το ΚΕΠΕ υπογραμμίζει ότι τα δεδομένα της PISA και του MySchool δεν είναι άμεσα συγκρίσιμα. Η PISA βασίζεται σε κοινά τυποποιημένα τεστ, ενώ η ανάλυση του ΚΕΠΕ στους σχολικούς βαθμούς, οι οποίοι εμπεριέχουν και άλλα στοιχεία της σχολικής παρουσίας των μαθητών, όπως η συμμετοχή στο μάθημα.Από διαφορετική οπτική, ωστόσο, τα δύο είδη δεδομένων αναδεικνύουν το ερώτημα για το τι κρύβεται πίσω από τον μέσο όρο. Στην PISA, όπως σημειώνει το ΚΕΠΕ, η απόκλιση στις φυσικές επιστήμες μεταξύ των περισσότερο και λιγότερο κοινωνικοοικονομικά ευνοημένων μαθητών παραμένει μεγάλη και δεν έχει περιοριστεί ουσιαστικά την τελευταία δεκαετία.Ανάγκη για διαχρονικά εκπαιδευτικά δεδομέναΣτο πλαίσιο του LINEup χαρτογραφήθηκαν περισσότερες από 100 διαχρονικές βάσεις εκπαιδευτικών δεδομένων σε 24 ευρωπαϊκές χώρες, στο πλαίσιο ευρύτερης επισκόπησης 32 χωρών. Η χαρτογράφηση ανέδειξε σημαντικές διαφορές στη διαθεσιμότητα, την πρόσβαση και το περιεχόμενο των δεδομένων, με την Ελλάδα να υστερεί, σύμφωνα με το ΚΕΠΕ, τόσο στη διαθεσιμότητα όσο και στην πρόσβαση σε αυτά.Όπως επισημαίνει το ΚΕΠΕ, η PISA προσφέρει το πλεονέκτημα της διεθνούς συγκρισιμότητας, ενώ τα εθνικά διαχρονικά δεδομένα επιτρέπουν να εντοπιστεί πότε εμφανίζονται, διευρύνονται ή περιορίζονται οι εκπαιδευτικές ανισότητες.Η εκ των υστέρων εναρμόνιση των υφιστάμενων εθνικών βάσεων δεδομένων είναι, ωστόσο, μόνο εν μέρει δυνατή, καθώς τα δεδομένα έχουν συλλεχθεί για διαφορετικούς σκοπούς, με διαφορετικούς ορισμούς, μεταβλητές και τρόπους μέτρησης.Με βάση τα ευρήματα, το ΚΕΠΕ αναδεικνύει ως αναγκαία τη συστηματικότερη συλλογή διαχρονικών εκπαιδευτικών δεδομένων και τη βελτίωση της πρόσβασης σε αυτά για ερευνητικούς σκοπούς. Στόχος, όπως προκύπτει από την ανακοίνωση, είναι η συμπλήρωση της διεθνούς εικόνας που παρέχει η PISA με τη δυνατότητα παρακολούθησης της εκπαιδευτικής πορείας των ίδιων μαθητών στον χρόνο, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα τα σημεία στα οποία δημιουργούνται και εξελίσσονται οι ανισότητες.Πηγή: skai.gr

Οδηγίες και διευκρινίσεις για την ορθή εφαρμογή των διατάξεων του ν. 5316/2026 σχετικά με τη μισθολογική διαφάνεια, την ίση αμοιβή μεταξύ γυναικών και ανδρών παρέχει εγκύκλιος του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, ενόψει της έναρξης ισχύος των σχετικών ρυθμίσεων την 1η Νοεμβρίου 2026.Θα ακολουθήσει και υπουργική απόφαση που θα προβλέπει διοικητικές κυρώσεις από την Επιθεώρηση Εργασίας σ όταν μια επιχείρηση δεν εφαρμόζει την ίση αμοιβή μεταξύ ανδρών και γυναικών για παροχή εργασίας ίσης αξίας.Τι πρέπει να κάνουν οι επιχειρήσεις από 1η Νοεμβρίου 2026:Καταρτίζουν γραπτή μισθολογική δομή με σαφείς κατηγορίες εργαζομένων, επίπεδα αμοιβών και επιμέρους στοιχεία αμοιβής.Καθορίζουν αντικειμενικά κριτήρια για την αξιολόγηση των θέσεων, όπως δεξιότητες, προσπάθεια, ευθύνη, συνθήκες εργασίας και, όπου δικαιολογείται, αρχαιότητα.Καταγράφουν χωριστά βασικές/τακτικές αποδοχές και συμπληρωματικές ή μεταβλητές αμοιβές, όπως μπόνους, προμήθειες και υπερωρίες.Ενημερώνουν τους εργαζομένους για τα κριτήρια καθορισμού της αμοιβής και της μισθολογικής εξέλιξης.Γνωστοποιούν στους υποψηφίους πριν από τη συνέντευξη την αρχική αμοιβή ή το εύρος της και την τυχόν εφαρμοζόμενη συλλογική σύμβαση.Αποφεύγουν κάθε κριτήριο ή αναφορά σε αγγελίες και διαδικασίες πρόσληψης που μπορεί να οδηγήσει σε άμεση ή έμμεση διάκριση λόγω φύλου.Για επιχειρήσεις με 100 και άνω εργαζομένουςΥπολογίζουν τον μέσο αριθμό εργαζομένων του προηγούμενου έτους για να διαπιστώσουν αν υπάγονται στις πρόσθετες υποχρεώσεις.Συγκεντρώνουν στοιχεία για το μισθολογικό χάσμα ανδρών και γυναικών, τόσο στις βασικές όσο και στις μεταβλητές αποδοχές.Καταγράφουν την κατανομή ανδρών και γυναικών στα μισθολογικά τεταρτημόρια και ανά κατηγορία εργαζομένων.Παρέχουν στους εργαζομένους και στους εκπροσώπους τους τα προβλεπόμενα στοιχεία για το μισθολογικό χάσμα ανά κατηγορία εργαζομένων.Διατηρούν διαθέσιμα τα σχετικά στοιχεία για την Επιθεώρηση Εργασίας και τον Συνήγορο του Πολίτη, όταν ζητηθούν. Η προθεσμία παροχής των σχετικών στοιχείων είναι δύο μήνες.Τι δικαιώματα αποκτά οι εργαζόμενος:Μπορεί να ζητήσει εγγράφως το δικό του επίπεδο αμοιβής και τα μέσα επίπεδα αμοιβής, ανά φύλο, των εργαζομένων που κάνουν ίδια ή ίσης αξίας εργασία.Ο εργοδότης πρέπει να απαντήσει εντός δύο μηνών.Μπορεί να ζητήσει πρόσθετες διευκρινίσεις εάν τα στοιχεία που έλαβε είναι ελλιπή ή ανακριβή.Δεν μπορεί να εμποδιστεί να γνωστοποιήσει την αμοιβή του όταν η γνωστοποίηση αποσκοπεί στη διασφάλιση της αρχής της ίσης αμοιβής.Σε περίπτωση παραβίασης μπορεί να προσφύγει στην Επιθεώρηση Εργασίας, στον Συνήγορο του Πολίτη ή στα δικαστήρια.Σε περίπτωση που αποδειχθεί παραβίαση, μπορεί να αξιώσει πλήρη αποκατάσταση της ζημίας, συμπεριλαμβανομένης της ηθικής βλάβης, χωρίς ανώτατο όριο.Το κρίσιμο όριο του 5%Για επιχειρήσεις άνω των 100 εργαζομένων, εάν προκύψει μισθολογική διαφορά τουλάχιστον 5% μεταξύ ανδρών και γυναικών σε συγκεκριμένη κατηγορία εργαζομένων, αυτή δεν οδηγεί αυτομάτως σε παράβαση. Εξετάζεται εάν η διαφορά δικαιολογείται από αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια.Εάν δεν δικαιολογείται και δεν διορθωθεί μέσα σε έξι μήνες, ενεργοποιείται η διαδικασία κοινής αξιολόγησης αμοιβών με τη συμμετοχή εργοδότη και εκπροσώπων των εργαζομένων. Μετά την αξιολόγηση, οι αδικαιολόγητες διαφορές πρέπει να διορθωθούν εντός ενός έτους.Ο εργοδότης μπορεί να αρνηθεί την παροχή πληροφοριών όταν το αίτημα είναι προδήλως δυσανάλογο ή καταχρηστικό, ιδίως λόγω του επαναλαμβανόμενου χαρακτήρα του. Ως τέτοιο θα μπορούσε να θεωρηθεί αίτημα που επανυποβάλλεται σε τακτική βάση παρόλο που έχει ικανοποιηθεί ή αίτημα που αφορά σε κατηγορίες εργαζομένων που δεν εκτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας με τον αιτούντα. Στην περίπτωση αυτή, ο εργαζόμενος μπορεί να ζητήσει τις πληροφορίες μέσω του Συνηγόρου του Πολίτη, ο οποίος κρίνει τη βασιμότητα του αιτήματος,eleftherostypos.gr

Έκθεση στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία κατέθεσε το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος» για τη σκανδαλώδη διοχέτευση τουλάχιστον 52 εκατομμυρίων ευρώ που προορίζονταν για τη στήριξη της αλιείας σε άσχετες εμπορικές δραστηριότητες (ποσό πολύ μεγαλύτερο από όσα έχουν δημοσιοποιηθεί μέχρι τώρα για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ)Με αφορμή τις κινητοποιήσεις των ψαράδων, λέγονται πολλά. Όμως, από τη συζήτηση απουσιάζει το ουσιαστικό ζητούμενο: η πραγματική βιωσιμότητα της αλιείας και η αντιμετώπιση των αιτιών που την έχουν οδηγήσει στη δραματική κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα στην Ελλάδα. Κανένα από τα μέτρα που έχουν ανακοινωθεί πρόσφατα δεν αποσκοπεί στην ανάκαμψη της αλιείας. Αντίθετα, η έμφαση δίνεται στον ψηφιακό έλεγχο και άλλα αντίστοιχα, χωρίς να συνοδεύεται από μέτρα προστασίας και ανάκαμψης των ιχθυαποθεμάτων ή ουσιαστικής στήριξης της αειφόρου αλιείας.Αυτό, όμως, δεν είναι καινούργιο πρόβλημα, αλλά μια χρόνια παθογένεια στην Ελλάδα. Όπως αποκαλύπτει η έκθεση που κατατέθηκε χθες από το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος» στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, μόνο κατά την προηγούμενη προγραμματική περίοδο, τουλάχιστον 52 εκατομμύρια ευρώ που προορίζονταν για τη στήριξη της βιωσιμότητας του αλιευτικού τομέα (βλ. Leader Αλιείας) διοχετεύθηκαν στοχευμένα από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης σε άσχετες εμπορικές δραστηριότητες, όπως καφετέριες, εστιατόρια, κτηνιατρεία, φυσικοθεραπευτήρια, κέντρα ξένων γλωσσών, γυμναστήρια, πετρόκτιστα καταλύματα πολυτελείας με πισίνες και πολλές άλλες δραστηριότητες, των οποίων τον συσχετισμό με την αλιεία αδυνατούμε να κατανοήσουμε τόσο εμείς όσο και οι αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές.Αναμένεται πλέον η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να διερευνήσει τη σκοπιμότητα και τη νομιμότητα των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων και των διαδικασιών μέσω των οποίων διατέθηκαν οι πόροι αυτοί. Σύμφωνα με την έρευνα του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος», η Ελλάδα ήταν η μόνη χώρα στην οποία διαπιστώθηκε εκτροπή των πόρων από τον προβλεπόμενο σκοπό τους.Δεν αποτελεί έκπληξη λοιπόν ότι η Ελλάδα έχει και άλλη μία αρνητική πρωτιά στην ΕΕ: της διαχρονική απαξίωση του αλιευτικού τομέα και κυρίως της παράκτιας αλιείας, όχι μόνο από καιροσκόπους πολιτικούς, αλλά ακόμη χειρότερα, από πολιτικούς που δεν έχουν καμία κατανόηση της αλιείας. Οι επί δεκαετίες λανθασμένες πολιτικές και η πλήρης απουσία μέτρων για την ανάκαμψη και στήριξη του κλάδου, έχουν συμβάλει στην εξάντληση των ιχθυαποθεμάτων και στην απώλεια χιλιάδων θέσεων εργασίας, ιδίως σε δυσπρόσιτες περιοχές, όπου οι θέσεις που χάνονται δεν μπορούν πλέον να αντικατασταθούν, με αποτέλεσμα χιλιάδες οικογένειες να έχουν μείνει χωρίς απασχόληση και εισόδημα.Περίπου 13.500 παραδοσιακά ξύλινα καΐκια οδηγήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια σε καταστροφή, μέσω των επιδοτούμενων προγραμμάτων διάλυσης, με ευτελή ποσά σε αντάλλαγμα.Με αφορμή τις κινητοποιήσεις των ψαράδων, επικρατεί μεγάλη σύγχυση στα ΜΜΕ και στον δημόσιο διάλογο, καθώς, ενδεχομένως από άγνοια, συχνά εξισώνονται δύο πολύ διαφορετικές μορφές επαγγελματικής αλιείας: η μικρής κλίμακας παράκτια αλιεία και η βιομηχανικής κλίμακας (μέση) αλιεία. Για να γίνει κατανοητή η διαφορά στην αλιευτική τους ικανότητα, αρκεί να αναφέρουμε ότι η συνολική ετήσια ψαριά ενός παράκτιου σκάφους (που χρησιμοποιεί στατικά εργαλεία: π.χ. δίχτυα, παραγάδια), δεν προσεγγίζει καν την ποσότητα που αλιεύει μία μηχανότρατα σε μία μόνο ημέρα (με τα βαριά μεταλλικά συρόμενα αλιευτικά εργαλεία).Η μικρής κλίμακας παράκτια αλιεία δραστηριοποιείται εδώ και αιώνες με παρόμοιες μεθόδους και αλιευτικά εργαλεία, στηρίζοντας τις νησιωτικές και παράκτιες κοινωνίες. Σήμερα, αυτός ο κλάδος ζωτικής σημασίας για την οικονομία, τη διατροφική επάρκεια και την κοινωνική συνοχή των παράκτιων και νησιωτικών κοινοτήτων έχει οδηγηθεί στην κατάρρευση. Σε όλη την Ελλάδα, τα μικρά αλιευτικά σκάφη λιγοστεύουν με δραματικό ρυθμό, ενώ ψαράδες κάθε ηλικίας εγκαταλείπουν το επάγγελμα ως μη βιώσιμο. Παράλληλα, περίπου 13.500 παραδοσιακά ξύλινα καΐκια οδηγήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια σε καταστροφή, μέσω των επιδοτούμενων προγραμμάτων διάλυσης, με ευτελή ποσά σε αντάλλαγμα. Παρ’ όλα αυτά, οι ψαράδες που δραστηριοποιούνται με τα 11.000 παράκτια σκάφη που απομένουν προσπαθούν ακόμη να παραμείνουν βιώσιμοι και να στηρίξουν τις οικογένειές τους, διάσπαρτοι κατά μήκος των χιλιάδων χιλιομέτρων της ελληνικής ακτογραμμής.Αντιθέτως, η λεγόμενη μέση αλιεία, που δραστηριοποιείται σε βιομηχανική κλίμακα, κυρίως με τις 231 μηχανότρατες, διαθέτει δυσανάλογα μεγάλα σκάφη, υψηλή ιπποδύναμη και μεγάλη αλιευτική ικανότητα. Το κυριότερο, όμως, είναι ότι χρησιμοποιεί έναν καταστροφικό τρόπο αλιείας, οι επιπτώσεις του οποίου είναι γνωστές εδώ και δεκαετίες. Ένα αλιευτικό εργαλείο που σχεδιάστηκε για χρήση σε λασπώδεις βυθούς αφέθηκε να χρησιμοποιείται πάνω σε παραγωγικά θαλάσσια οικοσυστήματα, σέρνοντας βαριά σίδερα και αλυσίδες. Ένα μόνο πέρασμα μπορεί να αρκεί για να καταστραφούν ανεπανόρθωτα ολόκληρες αποικίες κοραλλιών, σχηματισμοί ασβεστολιθικών φυκών και άλλα πολύτιμα οικοσυστήματα.Οι μηχανότρατες διαθέτουν δυσανάλογα μεγάλα σκάφη, υψηλή ιπποδύναμη και μεγάλη αλιευτική ικανότητα. Το κυριότερο, όμως, είναι ότι χρησιμοποιούν έναν καταστροφικό τρόπο αλιείας, οι επιπτώσεις του οποίου είναι γνωστές εδώ και δεκαετίες.Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι οι μηχανότρατες απασχολούν κυρίως αλλοδαπά πληρώματα και διοχετεύουν τα αλιεύματά τους σε λίγες κεντρικές ιχθυόσκαλες, χωρίς αυτά να είναι άμεσα διαθέσιμα στους κατοίκους των νησιωτικών περιοχών από τις οποίες αλιεύθηκαν, ενώ εξαντλούν τα αλιευτικά πεδία γύρω από τα νησιά. Πέρα από την υπεραλίευση, το σοβαρότερο πρόβλημα είναι η μη αναστρέψιμη καταστροφή των θαλάσσιων οικοσυστημάτων που συχνά αφήνει πίσω της μία μηχανότρατα, υπονομεύοντας τη δυνατότητα ανάκαμψης των ιχθυαποθεμάτων.Ενδεικτικό είναι ότι η καταστροφή αυτή συχνά βαφτίζεται, ακόμη και από τον πρόεδρο των εκπροσώπων των μηχανότρατων, «όργωμα της θάλασσας», σαν να ειρωνεύεται την άγνοια των πολιτικών και των ΜΜΕ, χωρίς αυτό να σχολιάζεται ποτέ. Γεγονός είναι, βέβαια, ότι οι εκπρόσωποι των μηχανότρατων έχουν διαχρονικά προνομιακή πρόσβαση στη διοίκηση της Διεύθυνσης Αλιείας του Υπουργείου, κάτι που γεννά σοβαρά ερωτήματα για το ποια συμφέροντα υπηρετούν διαχρονικά οι σχετικές πολιτικές.Χαρακτηριστική είναι και μία προχθεσινή δήλωση πλοιοκτήτη μηχανότρατας στα ΜΜΕ, σύμφωνα με την οποία το κράτος οφείλει να τον επιδοτήσει με χρήματα των φορολογουμένων, για να μπορεί να καλύψει το κόστος των ήδη αφορολόγητων καυσίμων που λαμβάνει και τους μισθούς των Αιγύπτιων αλιεργατών του.Οι δύο φωτογραφίες τραβήχτηκαν στην ίδια περιοχή και την ίδια ημέρα σε βάθος περίπου 100 μέτρων στην περιοχή των Φούρνων. Η αριστερή εικόνα απεικονίζει έναν ανέγγιχτο βυθό με την παρουσία ενός εκτεταμένου και υψηλής βιοποικιλότητας Δάσους Μαύρων Κοραλλιών. Η δεξιά εικόνα απεικονίζει τις καταστροφικές επιπτώσεις από σύρσιμο βαριάς μεταλλικής “πόρτας” μηχανότρατας σε περιοχές που γειτνιάζουν με κοραλλιγενείς οικοτόπους.Ένα ακόμη σημαντικό ερώτημα είναι πώς είναι δυνατόν να μιλάμε για τη διαχείριση της αλιείας και των αλιευμάτων, όταν η ερασιτεχνική αλιεία παραμένει εκτός οποιουδήποτε πλαισίου ελέγχου, παρά την τεράστια συνολική αλιευτική της ικανότητα (και τη μεγάλη εκλογική της βάση);Πέρα από τη νόμιμη ερασιτεχνική αλιεία για προσωπική κατανάλωση, είναι κοινό μυστικό ότι σημαντικές ποσότητες ψαριών που διακινούνται σε εστιατόρια και αλλού, κατά μήκος ολόκληρης της ελληνικής ακτογραμμής προέρχονται από ερασιτέχνες αλιείς, οι οποίοι συχνά χρησιμοποιούν παράνομα μέσα, όπως το νυχτερινό ψαροντούφεκο με χρήση κατάδυσης, ο δυναμίτης και οι χημικές ουσίες.Εν κατακλείδι, αν θέλουμε να μιλάμε για το μέλλον και τη βιωσιμότητα της αλιείας στην Ελλάδα, πρέπει να αντιμετωπίσουμε τις χρόνιες παθογένειες που την οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στην κατάρρευση. Αντί να αντιμετωπιστούν τα τεράστια προβλήματα που έχει δημιουργήσει ή επιδεινώσει η ίδια η πολιτεία, και κυρίως οι πολιτικοί που έχουν αναλάβει τη διαχείρισή τους, αυτές τις μέρες παρουσιάζεται ως λύση η προμήθεια tablet και συσκευών παρακολούθησης για τους ψαράδες, ώστε να καταγράφουν ψηφιακά τα ολοένα λιγότερα αλιεύματά τους, ενώ δεν θεσπίζεται κανένα μέτρο για την ανάκαμψη των ιχθυαποθεμάτων και τη στήριξη της αλιείας.Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος της παρέμβασης, προβλέπεται η εγκατάσταση συσκευών εντοπισμού και tablet σε 10.743 επαγγελματικά αλιευτικά σκάφη, με υπέρογκη δημόσια δαπάνη ύψους 62,1 εκατομμυρίων ευρώ. Το Υπουργείο παρουσιάζει αυτόν τον ψηφιακό μηχανισμό παρακολούθησης ως μέτρο αποτελεσματικότερης προστασίας των ελληνικών θαλασσών. Όμως, το μόνο βέβαιο είναι τα κονδύλια για την αγορά αυτού του πανάκριβου εξοπλισμού ωφελούν τους προμηθευτές και τα μελετητικά γραφεία, ενώ εξακολουθούμε να αδυνατούμε να κατανοήσουμε πώς θα συμβάλει στην ανάκαμψη της αλιείας.Κυρίως, όμως, δεν είναι δυνατόν να συνεχίσουμε να εθελοτυφλούμε και να ανεχόμαστε ως κανονικότητα την κατάχρηση των ευρωπαϊκών πόρων που προορίζονται για τη στήριξη της βιωσιμότητας της αλιείας. Οι πόροι αυτοί θα μπορούσαν να αποτελέσουν σανίδα σωτηρίας για τον κλάδο και να θέσουν τις βάσεις ενός ουσιαστικού πλαισίου ανάκαμψης.Άλλωστε, δεν χρειάζεται να ανακαλύψουμε εμείς πώς μπορούν να ανακάμψουν η αλιεία και τα ιχθυαποθέματα. Τα διεθνή παραδείγματα είναι ξεκάθαρα, με πρώτο και βασικό μέτρο το αυτονόητο: να αφήσουμε τα ψάρια και τα άλλα αλιευόμενα είδη να αναπαραχθούν, προστατεύοντας τις περιοχές και τις περιόδους αναπαραγωγής τους και απαγορεύοντας την αλίευσή τους σε μεγέθη μικρότερα από εκείνα στα οποία φτάνουν σε αναπαραγωγική ωριμότητα. Αυτό αποτελεί άλλωστε και αίτημα των ψαράδων και των κατοίκων των παράκτιων περιοχών σε όλη την Ελλάδα. Εκεί θα έπρεπε να κατευθύνονται και οι ευρωπαϊκοί πόροι για τη στήριξη της αλιείας, αντί να χρηματοδοτούν τον ντροπιαστικό κατάλογο άσχετων δραστηριοτήτων που βαφτίζονται «μέτρα στήριξης των αλιευτικών κοινωνιών».Ενδεικτική της παντελούς άγνοιας της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου για τα θέματα της αλιείας, άγνοιας που την καθιστά ευάλωτη στη χειραγώγηση, είναι και η ανεπίσημη πληροφορία που κυκλοφόρησε χθες στα ΜΜΕ, σύμφωνα με την οποία το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης προτίθεται να χορηγήσει νέα επιδότηση καυσίμων στα αλιευτικά σκάφη για τους μήνες Απρίλιο και Μάιο του 2026, δηλαδή για την περίοδο αναπαραγωγής των περισσότερων αλιευόμενων ειδών, κατά την οποία θα έπρεπε να επιδοτείται η συνολική παύση της αλιείας.Παράλληλα, αδιαμφισβήτητη προτεραιότητα πρέπει να είναι η στήριξη της βιωσιμότητας των περίπου 11.000 παράκτιων αλιευτικών σκαφών και του ζωτικού κοινωνικού, οικονομικού και διατροφικού ρόλου τους στις παράκτιες και νησιωτικές κοινότητες. Εξίσου αναγκαία είναι η προστασία των εναπομεινάντων υγιών και παραγωγικών θαλάσσιων οικοσυστημάτων από την καταστροφική δραστηριότητα των περίπου 230 μηχανότρατων, με ουσιαστική εφαρμογή του ευρωπαϊκού πλαισίου προστασίας. Αντί να δραστηριοποιούνται ανεξέλεγκτα σε κάθε σπιθαμή της ελληνικής θαλάσσιας επικράτειας, οι μηχανότρατες πρέπει να περιοριστούν σε σαφώς οριοθετημένα αλιευτικά πεδία με αμμώδη ή λασπώδη πυθμένα, χωρίς να καταστρέφουν τα παραγωγικά θαλάσσια οικοσυστήματα.Για το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας “Αρχιπέλαγος”Θοδωρής Τσιμπίδης