ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Η συζήτηση για το νερό δεν αφορά πλέον ένα επιμέρους περιβαλλοντικό ζήτημα. Αφορά την ανθεκτικότητα της χώρας, την αναπτυξιακή προοπτική των νησιών, τη λειτουργία της οικονομίας και τελικά την ποιότητα ζωής των πολιτών. Η λειψυδρία, ως συνέπεια της κλιματικής κρίσης, αναδεικνύει τα όρια ενός μοντέλου διαχείρισης που σχεδιάστηκε για άλλες εποχές και άλλες συνθήκες.Με αφορμή το 1ο Water Dialogues που πραγματοποιήθηκε στη Ρόδο, αναδείχθηκε με σαφήνεια η ανάγκη να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα του νερού όχι ως ένα τεχνικό ή τοπικό πρόβλημα, αλλά ως μια κρίσιμη εθνική πρόκληση. Η νησιωτική Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της νέας πραγματικότητας. Από τη μία πλευρά αντιμετωπίζει αυξανόμενες πιέσεις στους υδάτινους πόρους και από την άλλη καλείται να διατηρήσει τη δυναμική της ως πυλώνας ανάπτυξης, τουρισμού και κοινωνικής συνοχής. Η νέα αυτή πραγματικότητα απαιτεί μια διαφορετική προσέγγιση, με μακροπρόθεσμο ολιστικό σχεδιασμό, ανθεκτικές υποδομές και πολιτικές που θα λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.Η αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων δεν μπορεί να βασιστεί ούτε σε αποσπασματικές παρεμβάσεις ούτε σε πολιτικές αποφάσεις που λαμβάνονται χωρίς τεκμηρίωση. Σήμερα περισσότερο από ποτέ είναι επιτακτική η ανάγκη, για τη συνάντηση της πολιτικής με τηνεφαρμοσμένη επιστημονική γνώση. Η χάραξη στρατηγικής για το νερό οφείλει να στηρίζεται σε δεδομένα, μετρήσεις, διεθνείς καλές πρακτικές και αξιολόγηση των πραγματικών αναγκών κάθε περιοχής. Η εποχή των γενικών διαπιστώσεων έχει παρέλθει.Την ίδια στιγμή, η χώρα χρειάζεται συγκεκριμένες θεσμικές αλλαγές. Πρώτον, μεγαλύτερη και ταχύτερη αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων για κρίσιμα έργα υποδομής αλλά και για τη συστηματική συντήρηση των υφιστάμενων. Δεύτερον, αναβάθμιση του τρόπου με τον οποίο ασκείται η πολιτική διαχείρισης των υδάτων σε κεντρικό επίπεδο, ώστε να διασφαλίζεται καλύτερος συντονισμός, λογοδοσία και αποτελεσματικότητα. Και τρίτον, ένα νέο θεσμικό πλαίσιο που θα ανταποκρίνεται στις σύγχρονες προκλήσεις της κλιματικής κρίσης και θα επιτρέπει πιο ευέλικτες και αποδοτικές λύσεις.Η χώρα χρειάζεται έναν μόνιμο και ουσιαστικό θεσμικό διάλογο για το μέλλον των υδάτων. Έναν διάλογο που δεν θα εξαντλείται στη διαπίστωση των προβλημάτων, αλλά θα οδηγεί σε συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές, μετρήσιμους στόχους και απτά αποτελέσματα.Η ευθύνη της γενιάς μας είναι να περάσει από τη διαχείριση της κρίσης στον στρατηγικό σχεδιασμό. Με γνώση, με συνεργασία και πολιτικές αποφάσεις που θα στηρίζονται στην επιστημονική τεκμηρίωση. Μόνο με αυτό τον τρόπο, θα διασφαλίσουμε ότι το νερό θα παραμείνει μοχλός ανάπτυξης, κοινωνικής ευημερίας και εθνικής ανθεκτικότητας.

Με ένα σημαντικό πρώτο βήμα, προκειμένου να επιστρέψουν στην αγορά χιλιάδες κατοικίες που σήμερα παραμένουν κενές λόγω εκτεταμένων φθορών και ζημιών, μοιάζει το επερχόμενο πρόγραμμα ανακαινίσεων που θα ξεκινήσει να «τρέχει» τις επόμενες ημέρες, με τη λειτουργία σχετικής πλατφόρμας. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα ύψους 480 εκατ. ευρώ, που είναι σχεδόν 10 φορές μεγαλύτερο από το προηγούμενο «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» των 50 εκατ. ευρώ.Μάλιστα, σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, έχει κι ένα πρόσθετο σκέλος, καθώς όχι μόνο αποσκοπεί στην παροχή ρευστότητας –και μάλιστα σημαντικής– σε ιδιοκτήτες παλαιών και κενών κατοικιών προκειμένου να προβούν στις απαιτούμενες επισκευές και αναβαθμίσεις, αλλά επιπλέον συνδέει τις εργασίες αυτές με την υποχρεωτική ιδιοκατοίκηση ή εκμίσθωση των αναβαθμισμένων κατοικιών.Αν, για παράδειγμα, κάποιος έχει κληρονομήσει ένα παλιό και κενό σπίτι, αλλά δεν έχει χρήματα να το επισκευάσει ώστε να μείνει ο ίδιος, το πρόγραμμα του προσφέρει αυτή τη δυνατότητα. Αντιστοίχως, αν επιθυμεί, μπορεί να το αξιοποιήσει επενδυτικά αφού το ανακαινίσει, εκμισθώνοντάς το για ελάχιστη περίοδο πέντε ετών και με την παράλληλη υποχρέωση της διατήρησης του ενοικίου σταθερού, τουλάχιστον για τα πρώτα τρία χρόνια. Μάλιστα, όπως αναφέρει η σχετική κοινή υπουργική απόφαση (86272) των υπ. Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, παρέχεται και η ευελιξία διαφοροποίησης της χρήσης του ανακαινισμένου ακινήτου. Επιτρέπεται δηλαδή κάποιος που θα ιδιοκατοικήσει αρχικά στο σπίτι του, στη συνέχεια να το εκμισθώσει μέσω μακροχρόνιας σύμβασης πέντε ετών, χωρίς να υποχρεωθεί να επιστρέψει την επιδότηση που έλαβε. Επίσης, υπάρχει και η δυνατότητα ανακαίνισης κατοικιών που ήδη ιδιοκατοικούνται, αλλά λόγω παλαιότητας δεν καλύπτουν τις σύγχρονες στεγαστικές ανάγκες. Αντιθέτως, αυτό που δεν επιτρέπεται είναι η μεταπώληση της κατοικίας για ελάχιστη περίοδο πέντε ετών μετά την ανακαίνιση ή η αξιοποίησή της μέσω πλατφορμών βραχυχρόνιας μίσθωσης.Στόχος μέσω της κίνησης αυτής είναι όχι μόνο να αυξηθεί άμεσα η προσφορά κατοικιών προς ενοικίαση, αλλά και αυτές να είναι σαφώς υψηλότερης ποιοτικής στάθμης συγκριτικά με το τι προσφέρεται σήμερα στην αγορά των ενοικιάσεων. Φορείς της αγοράς επισημαίνουν ότι εφόσον τα ακίνητα που θα «πέσουν» στην αγορά θα είναι αναβαθμισμένα, θα πιέσουν και τα ενοίκια των υπόλοιπων σπιτιών που διατίθενται προς ενοικίαση, ακριβώς επειδή τα περισσότερα εξ αυτών δεν έχουν ανακαινιστεί ουσιαστικά επί δεκαετίες.Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που θα επιχειρήσει να περιορίσει και το τεράστιο επενδυτικό κενό που δημιουργήθηκε την περίοδο της οικονομικής κρίσης, όταν κατέρρευσε κάθε είδους συντήρηση, επισκευή ή αναβάθμιση του οικιστικού αποθέματος λόγω της έλλειψης ρευστότητας των νοικοκυριών. Σε μελέτη που δημοσίευσε για τη στεγαστική κρίση η Εθνική Τράπεζα, είχε υπολογίσει ότι περίπου 250.000 ακίνητα πανελλαδικά κατέστησαν μη κατοικήσιμα ακριβώς λόγω της μεγάλης υποβάθμισης που υπέστησαν εξαιτίας της απουσίας συντηρήσεων και επισκευών. Το απόθεμα αυτό συνεχίζει μέχρι σήμερα να βρίσκεται εκτός αγοράς, με τους αναλυτές της Εθνικής Τράπεζας να εκτιμούν ότι την περίοδο της οικονομικής κρίσης απουσίασαν συνολικά κεφάλαια ύψους 35 δισ. ευρώ ακριβώς για τέτοιου είδους εργασίες, προκειμένου οι παλαιότερες κατοικίες της χώρας να εκσυγχρονιστούν και να παραμείνουν λειτουργικές κι εντός αγοράς.Πηγές της αγοράς εκτιμούν ότι το νέο πρόγραμμα αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για πολλούς ιδιοκτήτες που είτε λόγω έλλειψης πόρων και χρόνου είτε λόγω ασυμφωνιών μεταξύ κληρονόμων δεν αξιοποιούν την περιουσία τους, με αποτέλεσμα τα ακίνητα αυτά να υποβαθμίζονται καθημερινά. Το νέο, διευρυμένο πρόγραμμα «Ανακαινίζω» θα προσφέρει πολύ υψηλά ποσοστά επιδότησης των σχετικών εργασιών, από 70% μέχρι και 95% του συνολικού ποσού της ανακαίνισης, αλλά με ανώτατα όρια τις 36.000 ευρώ για τους άγαμους και τις 46.000 ευρώ για τους έγγαμους με δύο παιδιά. Οσον αφορά τα εισοδηματικά κριτήρια, αυτά φτάνουν έως τις 25.000 ευρώ ετήσιου εισοδήματος για τους άγαμους, αλλά και τις 45.000 ευρώ για έγγαμους με δύο παιδιά. Παρότι σε πολλές περιπτώσεις τα ποσά αυτά δεν επαρκούν για μια πλήρη και σε βάθος ανακαίνιση, που να περιλαμβάνει π.χ. αντικατάσταση υδραυλικών και ηλεκτρολογικών υποδομών, εντούτοις επιτρέπει σημαντικές κινήσεις, που αν συμπληρωθούν και με ίδιους πόρους μπορούν να επιστρέψουν χιλιάδες σπίτια στην αγορά. Πρόκειται επίσης για το πρώτο πρόγραμμα που στρέφεται κυρίως σε παλιά ακίνητα και σε εργασίες επισκευών και ανακαινίσεων (80%) και λιγότερο (20%) σε επενδύσεις ενεργειακής αναβάθμισης, κάτι που αυξάνει και τον βαθμό ελκυστικότητας.Μεταξύ των παρεμβάσεων που θα είναι διαθέσιμες είναι οι εργασίες πλήρους ανακαίνισης κουζίνας και μπάνιου, ηλεκτρολογικές και υδραυλικές παρεμβάσεις, αλλαγές δαπέδων, ελαιοχρωματισμοί, αποκατάσταση φθορών και εργασίες λειτουργικής αναβάθμισης, με ανώτατο επιλέξιμο κόστος παρεμβάσεων έως 300 ευρώ/τ.μ. Επίσης, ένα 20% των επιδοτήσεων θα μπορεί να αφορά εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης, όπως αντικατάσταση κουφωμάτων, θερμομόνωση, εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες.Το πρόγραμμα θα αφορά κατοικίες έως 120 τετραγωνικά μέτρα που έχουν οικοδομική άδεια που εκδόθηκε το αργότερο μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του 1990. Η πρώτη κατηγορία ωφελούμενων ακινήτων θα αφορά κλειστά ή αναξιοποίητα ακίνητα που έχουν μείνει εκτός αγοράς τουλάχιστον από το 2024 και μετά. Για τα συγκεκριμένα και μόνο σπίτια θα αφιερωθούν πόροι 200 εκατ. ευρώ, ενώ τα υπόλοιπα 280 εκατ. ευρώ θα αφορούν τόσο κλειστά όσο και ανοιχτά ακίνητα, δηλαδή σπίτια που ήδη ιδιοκατοικούνται.Ο σχεδιασμός προβλέπει δύο βασικές φάσεις εφαρμογής. Η πρώτη αφορά τον έλεγχο επιλεξιμότητας μέσω της πλατφόρμας gov.gr, διαδικασία που αναμένεται να ξεκινήσει στις 15 Ιουνίου. Η δεύτερη φάση αφορά την υποβολή αιτήσεων και την οριστική ένταξη των δικαιούχων, η οποία προγραμματίζεται να ανοίξει από την 1η Σεπτεμβρίου.Το 60% της επιδότησης θα προκαταβάλλεται Μέχρι σήμερα, τα δύο βασικά προγράμματα ανακαινίσεων δεν έχουν αποφέρει ιδιαίτερους καρπούς, κάτι που αποδεικνύεται και από τη χαμηλή απήχησή τους. Το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι το πρόγραμμα «Αναβαθμίζω το σπίτι μου», που αφορά τη χορήγηση άτοκου δανείου από 5.000 έως 25.000 ευρώ, διάρκειας τριών έως επτά ετών. Χρηματοδοτούνται εργασίες πάσης φύσεως και χωρίς εισοδηματικά κριτήρια. Ωστόσο, παρότι έχει «τρέξει» περίπου 18 μήνες μέχρι σήμερα, το πρόγραμμα αυτό είχε συγκεντρώσει μέχρι τον φετινό Απρίλιο μόλις 4.044 αιτήσεις για ποσά περίπου 76 εκατ. ευρώ, ή το 19%. Αντιθέτως, το αρχικό πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», ύψους 50 εκατ. ευρώ, είχε πολύ καλύτερη αντιμετώπιση. Συγκεκριμένα, το πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» απευθύνεται ακριβώς σε ιδιοκτήτες κενών σπιτιών, επιδοτώντας το κόστος ανακαίνισης ή επισκευής, αλλά με ανώτατο ύψος εργασιών μόλις 13.500 ευρώ. Στη συνέχεια τα ακίνητα θα πρέπει να μισθωθούν για τα επόμενα τρία χρόνια. Η επιδότηση καλύπτει το 60% επί των τιμολογίων εργασιών και υλικών ανακαίνισης και ανέρχεται έως και στις 8.100 ευρώ. Για να λάβει την επιδότηση ο δικαιούχος πρέπει να εξοφλήσει τα τιμολόγια εργασιών και υλικών ηλεκτρονικά και να προσχωρήσει σε μίσθωση της κατοικίας για τουλάχιστον τρία έτη με ηλεκτρονικό μισθωτήριο. Ωστόσο, ακριβώς επειδή η παραπάνω «άσκηση» είναι δύσκολη, επελέγη τελικά η δυνατότητα προκαταβολής του 50% της επιδότησης.Αυτό ακριβώς θα είναι και το κρίσιμο σημείο για την επιτυχία του νέου προγράμματος «Ανακαινίζω», το οποίο επίσης προβλέπει την προκαταβολή ποσού που αντιστοιχεί στο 60% του εγκεκριμένου ύψους της επιδότησης. Παράλληλα, προβλέπονται και έως 2.500 ευρώ για δαπάνες που σχετίζονται με τα έξοδα του μηχανικού, για τη μελέτη των παρεμβάσεων, την έκδοση της ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου, αλλά και του πιστοποιητικού ενεργειακής απόδοσης, καθώς τα ακίνητα που θα επιδοτηθούν θα πρέπει να έχουν τακτοποιηθεί νομικά και τεχνικά.Πηγή: moneyreview.gr]

Αλλαγές έρχονται στη φορολογική ενημερότητα για όσους έχουν οφειλές στην εφορία.Με εγκύκλιο που εξέδωσε η ΑΑΔΕ, η φορολογική διοίκηση παρέχει διευκρινίσεις και παραδείγματα για περιπτώσεις μεταβίβασης ακινήτων ή σύστασης εμπράγματων δικαιωμάτων, καθώς και για οφειλές που βρίσκονται σε καθεστώς αναστολής είσπραξης.Παράλληλα, καθορίζονται οι όροι για την έκδοση φορολογικής ενημερότητας σε περιπτώσεις είσπραξης χρημάτων από το Δημόσιο, καθώς και για τη διαδικασία συμψηφισμού απαιτήσεων με οφειλές προς την Εφορία.Σύμφωνα με την εγκύκλιο της ΑΑΔΕ:1. Μεταβιβάσεις ακινήτων. Όταν ο φορολογούμενος έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές άνω των 50.000 ευρώ που βρίσκονται σε αναστολή είσπραξης και προχωρά σε πώληση ακινήτου ή σύσταση εμπράγματου δικαιώματος, παρακρατείται το 50% του τιμήματος της συναλλαγής, εφόσον αυτό δεν είναι χαμηλότερο από την αντικειμενική αξία του ακινήτου. Η παρακράτηση δεν μπορεί να υπερβαίνει το συνολικό ύψος της οφειλής.Η εγκύκλιος, ωστόσο, προβλέπει σημαντική διευκόλυνση όταν η αναστολή έχει χορηγηθεί με δικαστική απόφαση ή απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών. Στις περιπτώσεις αυτές η παρακράτηση μπορεί να περιοριστεί ακόμη και στο 5% του τιμήματος, αρκεί το υπόλοιπο της οφειλής να καλύπτεται με εγγύηση ή εμπράγματη ασφάλεια, όπως υποθήκη σε άλλο ακίνητο. Για τον υπολογισμό της εξασφάλισης λαμβάνεται υπόψη το 80% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου που προσφέρεται ως εγγύηση. Σε πώληση ακινήτου έναντι 100.000 ευρώ με οφειλή 80.000 ευρώ σε αναστολή λόγω απόφασης της ΔΕΔ, η παρακράτηση μπορεί να μειωθεί από 50.000 ευρώ σε μόλις 5.000 ευρώ, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις διασφάλισης.Παράδειγμα: Ένας φορολογούμενος πουλά ακίνητο με τίμημα 100.000 ευρώ και έχει ληξιπρόθεσμη οφειλή 80.000 ευρώ σε αναστολή λόγω απόφασης ΔΕΔ. Με τον βασικό κανόνα, θα παρακρατηθούν 50.000 ευρώ, δηλαδή το 50% του τιμήματος. Αν όμως προσφέρει επαρκή διασφάλιση για το υπόλοιπο ποσό, η παρακράτηση μπορεί να μειωθεί στο 5%, δηλαδή σε 5.000 ευρώ. Έτσι, ο φορολογούμενος λαμβάνει μεγαλύτερο μέρος του τιμήματος, αλλά το Δημόσιο προστατεύεται μέσω της εγγύησης.2. Διαχειριστές και μέτοχοι επιχειρήσεων. Αλλαγές ισχύουν και για όσους ευθύνονται αλληλεγγύως για χρέη εταιρειών. Εφόσον ο διαχειριστής, μέλος διοίκησης ή μέτοχος κατείχε κατά τα δύο τελευταία έτη της θητείας του ποσοστό έως 5% σε μη εισηγμένη εταιρεία ή έως 0,5% σε εισηγμένη και οι οφειλές της εταιρείας είναι ρυθμισμένες ή τελούν σε αναστολή, οι συγκεκριμένες οφειλές δεν λαμβάνονται υπόψη κατά την έκδοση φορολογικής ενημερότητας. Αντίθετα, όταν τα ποσοστά συμμετοχής υπερβαίνουν τα συγκεκριμένα όρια, οι οφειλές συνυπολογίζονται. Στις περιπτώσεις ρυθμισμένων οφειλών μπορεί να επιβληθεί παρακράτηση από 7% έως 70%, ενώ για οφειλές σε αναστολή το ποσοστό κυμαίνεται από 7% έως 50%, ανάλογα με τις εξασφαλίσεις που παρέχονται.Παράδειγμα: Ένας πρώην διαχειριστής εταιρείας θέλει να πουλήσει ακίνητο αξίας 80.000 ευρώ. Έχει αλληλέγγυα ευθύνη για ρυθμισμένες οφειλές της εταιρείας ύψους 60.000 ευρώ. Αν συμμετείχε στην εταιρεία με ποσοστό 4%, οι οφειλές αυτές δεν λαμβάνονται υπόψη για την παρακράτηση, εφόσον είναι νόμιμα τακτοποιημένες. Αν όμως συμμετείχε με 8%, τότε οι οφειλές λαμβάνονται υπόψη και μπορεί να υπάρξει παρακράτηση, π.χ. από 7% έως 70% του τιμήματος, ανάλογα με τη διασφάλιση.3. Πότε εκδίδεται βεβαίωση οφειλής. Σε περιπτώσεις ληξιπρόθεσμων και μη τακτοποιημένων οφειλών ή όταν το ποσό που πρέπει να παρακρατηθεί υπερβαίνει το τίμημα της μεταβίβασης, χορηγείται βεβαίωση οφειλής. Η βεβαίωση καταγράφει το σύνολο των οφειλών και επιτρέπει την ολοκλήρωση της συναλλαγής μόνο υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπει η νομοθεσία. Για τα πρόσωπα που ευθύνονται αλληλεγγύως για εταιρικά χρέη, οι τακτοποιημένες οφειλές δεν εμφανίζονται στη βεβαίωση όταν πληρούνται τα προβλεπόμενα όρια συμμετοχής, εκτός εάν ο ίδιος ο φορολογούμενος ζητήσει διαφορετικά.Παράδειγμα: Ένας φορολογούμενος θέλει να πουλήσει ακίνητο, αλλά έχει μη ρυθμισμένες ληξιπρόθεσμες οφειλές 120.000 ευρώ ως αλληλεγγύως ευθυνόμενο πρόσωπο. Εφόσον οι οφειλές δεν είναι τακτοποιημένες, δεν μπορεί να λάβει απλό αποδεικτικό ενημερότητας. Εκδίδεται βεβαίωση οφειλής, στην οποία αναγράφεται το ποσό των 120.000 ευρώ.4. Συμψηφισμοί με το Δημόσιο. Η ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει ακόμη ότι οι μη ληξιπρόθεσμες οφειλές δεν αποτελούν, κατά κανόνα, εμπόδιο για την έκδοση φορολογικής ενημερότητας. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις συμψηφισμού, όταν ο φορολογούμενος έχει απαίτηση από φορέα της Κεντρικής Διοίκησης και ταυτόχρονα βεβαιωμένες οφειλές προς το Δημόσιο. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να παρακρατηθεί μέρος ή ακόμη και το σύνολο του ποσού που πρόκειται να εισπράξει, μέχρι το ύψος των οφειλών του.Παράδειγμα: Επαγγελματίας που δικαιούται να εισπράξει 3.000 ευρώ από υπουργείο και οφείλει 700 ευρώ στην Εφορία θα λάβει τελικά 2.300 ευρώ, καθώς τα 700 ευρώ θα συμψηφιστούν με το χρέος του.Πηγή: in.gr