ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Ο τουρισμός δεν υπήρξε ποτέ μεγαλύτερος, ούτε πιο αμφισβητούμενος. Το 2024, τα ταξίδια και ο τουρισμός συνεισέφεραν περίπου 10,9 τρισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ στην παγκόσμια οικονομία, κοντά στο 10% του παγκόσμιου ΑΕΠ, και στήριξαν περίπου 357 εκατομμύρια θέσεις εργασίας, δηλαδή περίπου μία στις δέκα παγκοσμίως. Είναι, με κάθε κριτήριο, μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές μηχανές του πλανήτη. Κι όμως, τα ίδια αυτά χρόνια, κάτοικοι από τη Βαρκελώνη έως τη Βενετία βγήκαν στους δρόμους ενάντια στον ίδιο κλάδο που συντηρεί τις πόλεις τους. Η κατανόηση αυτού του παράδοξου είναι, πιστεύω, το κεντρικό ζητούμενο για κάθε σοβαρό επαγγελματία του τουρισμού σήμερα.Το κόστος πίσω από την ανάπτυξηΗ τριβή δεν είναι παράλογη. Το παγκόσμιο αποτύπωμα άνθρακα του τουρισμού εκτιμάται σε περίπου 8% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (Lenzen κ.ά., Nature Climate Change, 2018), ενώ πιο πρόσφατη έρευνα το τοποθετεί κοντά στο 9% έως το 2019 αυξανόμενο με ρυθμό υπερδιπλάσιο της ευρύτερης οικονομίας. Προσθέστε την πίεση στη στέγαση από τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, τη συμφόρηση σε ευαίσθητους πολιτιστικούς προορισμούς και την εποχική καταπόνηση των συστημάτων ύδρευσης και διαχείρισης αποβλήτων, και η εικόνα γίνεται σαφής: η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη διαβρώνει σιωπηλά το φυσικό, πολιτιστικό και κοινωνικό κεφάλαιο που έκανε έναν προορισμό ελκυστικό εξαρχής.Ένας ορισμός που αξίζει να θυμόμαστεΟ Παγκόσμιος Οργανισμός Τουρισμού (UN Tourism) ορίζει τον βιώσιμο τουρισμό ως τον τουρισμό που λαμβάνει πλήρως υπόψη τις τρέχουσες και μελλοντικές οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές του επιπτώσεις, εξισορροπώντας τις ανάγκες των επισκεπτών, του κλάδου, του περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών. Αυτή η ισορροπία οι τρεις πυλώνες οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής αξίας δεν είναι ηθική πολυτέλεια. Είναι το λειτουργικό σύστημα κάθε προορισμού που σκοπεύει να παραμείνει ελκυστικός είκοσι χρόνια από τώρα.Από τη μέτρηση κεφαλιών στη μέτρηση αξίαςΗ σημαντικότερη μετατόπιση που συντελείται είναι εννοιολογική: οι κορυφαίοι προορισμοί μετακινούνται από τον όγκο στην αξία από το πόσοι επισκέπτες φτάνουν, στο πόση αξία αφήνει πίσω του κάθε επισκέπτης, και σε ποιον. Η εργαλειοθήκη πολιτικής είναι πλέον καλά τεκμηριωμένη:Διαχείριση πρόσβασης: Το τέλος πρόσβασης ημερήσιων επισκεπτών της Βενετίας (που ξεκίνησε το 2024) αφορά λιγότερο τη χρέωση των 5-10 ευρώ και περισσότερο τα δεδομένα για πρώτη φορά, η πόλη μπορεί να μετρήσει αντί να εκτιμήσει ποιος εισέρχεται τις ημέρες αιχμής, ακόμη κι αν οι αριθμοί έχουν μέχρι στιγμής μειωθεί μόνο μετρίως.Προστασία στέγασης: Η Βαρκελώνη έχει δεσμευτεί να καταργήσει σταδιακά όλες τις άδειες βραχυχρόνιας τουριστικής μίσθωσης έως το 2028, στοχεύοντας να επιστρέψει περίπου 10.000 κατοικίες στους κατοίκους.Όρια φέρουσας ικανότητας: Η Αθήνα πλέον περιορίζει την Ακρόπολη σε 20.000 επισκέπτες ημερησίως μέσω προγραμματισμένων ζωνών εισόδου προστατεύοντας τόσο το μνημείο όσο και την ποιότητα της επίσκεψης.Διαχείριση κρουαζιέρας και ροής: από τα όρια «Respect the City» του Dubrovnik έως τη σταδιακή μείωση των προσεγγίσεων κρουαζιερόπλοιων στο Άμστερνταμ, οι προορισμοί μαθαίνουν να διαχειρίζονται τις αιχμές αντί να τις κυνηγούν.Στοχευμένες εισφορές: Η εισφορά επισκεπτών στο Μπαλί χρηματοδοτεί τη διαχείριση αποβλήτων και την προστασία, ενώ η μακροχρόνια φιλοσοφία «υψηλής αξίας, χαμηλού όγκου» του Μπουτάν αντιμετωπίζει την πρόσβαση ως προνόμιο που πληρώνει για τη διατήρηση.Μέτρα αυτό που έχει σημασίαΤίποτα από αυτά δεν λειτουργεί χωρίς μέτρηση. Το Ευρωπαϊκό Σύστημα Δεικτών Τουρισμού (ETIS) της ΕΕ ένα εργαλείο με τοπική καθοδήγηση που εγκαινιάστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2013 καταγράφει ακριβώς αυτό που κρύβουν οι ακαθάριστοι αριθμοί αφίξεων: την ικανοποίηση των κατοίκων, τη μέση διάρκεια παραμονής, τους επαναλαμβανόμενους επισκέπτες, την ποιότητα των θέσεων εργασίας που δημιουργούνται και το μερίδιο των τοπικών προϊόντων στην αλυσίδα εφοδιασμού. Τα κριτήρια του Παγκόσμιου Συμβουλίου Βιώσιμου Τουρισμού (GSTC) αποτελούν το διεθνές σημείο αναφοράς. Για τους περισσότερους προορισμούς, ο πιο στρατηγικός δείκτης είναι η οικονομική διαρροή πόση από την αξία που παράγει ο τουρισμός παραμένει τοπικά. Ένα ξενοδοχείο που προμηθεύεται από τοπικούς παραγωγούς και πολιτισμό μετατρέπει την ίδια διανυκτέρευση σε πολλαπλασιασμένο τοπικό όφελος.Το μήνυμα για την ηγεσίαΓια τους προορισμούς και για όσους διευθύνουμε επιχειρήσεις φιλοξενίας η συνέπεια είναι σκληρή αλλά απελευθερωτική: η βιωσιμότητα δεν είναι τροχοπέδη στην ανάπτυξη· είναι η άδεια να συνεχίσεις να λειτουργείς. Οι νικητές προορισμοί της επόμενης δεκαετίας δεν θα είναι όσοι έχουν τα περισσότερα κρεβάτια ή τις φθηνότερες πτήσεις, αλλά όσοι προστατεύουν τα τοπία τους, διατηρούν τους κατοίκους τους πρόθυμους οικοδεσπότες και μετατρέπουν τους επισκέπτες σε μεγαλύτερες διαμονές και βαθύτερη τοπική δαπάνη. Η ποσότητα και η ποιότητα παύουν να είναι αντίπαλες τη στιγμή που αρχίζουμε να μετράμε τα σωστά πράγματα.Το ερώτημα που θα έπρεπε να θέτει κάθε προορισμός δεν είναι πια «Πώς προσελκύουμε περισσότερους;» αλλά «Πώς δημιουργούμε περισσότερη αξία από όσους ήδη προσελκύουμε και πώς διασφαλίζουμε ότι αυτή η αξία μένει στον τόπο;»*Ο Κώστας Φάλαγγας είναι Ξενοδόχος (MitsisBaliParadise), μέλος του ΔΣ του Επιμελητηρίου Ρεθύμνης και σύμβουλος ξενοδοχείων και τουρισμούΠηγές / ΑναφορέςWTTC, Travel & Tourism Economic Impact Research (2025) — στοιχεία 2024: ~10,9 τρισ. δολάρια ΗΠΑ, ~10% του παγκόσμιου ΑΕΠ, ~357 εκατ. θέσεις εργασίας.Lenzen, M. κ.ά. (2018), «The carbon footprint of global tourism», Nature Climate Change — ~8% τωνπαγκόσμιωνεκπομπώναερίωνθερμοκηπίου.Sun, Y.-Y. κ.ά. (2024), «Drivers of global tourism carbon emissions», Nature Communications — ~8,8-9% έωςτο 2019, αυξανόμενομερυθμόυπερδιπλάσιοτηςοικονομίας.UN Tourism (UNWTO) — ορισμόςβιώσιμουτουρισμού· UNWTO/UNEP, «Making Tourism More Sustainable» (2005) — οιτρειςπυλώνες.Δήμος Βενετίας — «contributo d'accesso», τέλος πρόσβασης ημερήσιων επισκεπτών (2024-2025).Δημοτικό Συμβούλιο Βαρκελώνης — σταδιακή κατάργηση αδειών βραχυχρόνιας τουριστικής μίσθωσης έως το 2028.Ελληνικό Υπουργείο Πολιτισμού — ημερήσιο όριο επισκεπτών Ακρόπολης (20.000) και προγραμματισμένες ζώνες εισόδου (2024).Ευρωπαϊκή Επιτροπή — Ευρωπαϊκό Σύστημα Δεικτών Τουρισμού (ETIS), εργαλειοθήκη 2013/2016.Global Sustainable Tourism Council (GSTC) — ΚριτήριαΠροορισμού.*Ο Κώστας Φάλαγγας είναι Ξενοδόχος (Mitsis Bali Paradise) και μέλος του ΔΣ του Επιμελητηρίου Ρεθύμνης

Περισσότερες από επτά στις δέκα ηλεκτρονικές πληρωμές στην Ελλάδα πραγματοποιούνται με κάρτα, κατατάσσοντας τη χώρα μεταξύ των πλέον «καρτοκεντρικών» οικονομιών της Ευρωζώνης.Όπως αναφέρει ρεπορτάζ της Καθημερινής, με βάση τα τελευταία στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), ο μέσος όρος χρήσης καρτών στην Ευρωζώνη βρίσκεται στο 57,3%. Υψηλότερα ποσοστά καταγράφουν η Κύπρος με 75,2%, η Πορτογαλία με 73,9% και η Λιθουανία με 73,5%, ενώ στη Γερμανία το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται στο 45,2%.Η άνοδος του IRISΠαρά την κυριαρχία των καρτών, δυναμικά αναπτύσσονται και οι άμεσες πληρωμές μέσω IRIS. Το 2025 οι συναλλαγές μέσω ΔΙΑΣ αυξήθηκαν κατά 72,8%, φθάνοντας τα 122,1 εκατ. και αντιπροσωπεύοντας πλέον το 27% των μεταφορών πίστωσης στην Ελλάδα.Οι μεταφορές πίστωσης αποτελούν το 21,3% των ηλεκτρονικών συναλλαγών στην Ευρωζώνη, αλλά μέσω αυτών διακινείται το 92% της συνολικής αξίας, καθώς χρησιμοποιούνται για μισθούς, επιχειρηματικές συναλλαγές και μεγάλα ποσά.Πολύ χαμηλά οι πάγιες εντολέςΣτον αντίποδα, οι άμεσες χρεώσεις και οι πάγιες εντολές αντιστοιχούν μόλις στο 1,1% των ηλεκτρονικών πληρωμών στην Ελλάδα, ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά στην Ευρωζώνη. Ενδεικτικά, στη Γερμανία φθάνουν το 30,6%.Ανοδικά κινείται και το ηλεκτρονικό χρήμα (e-money), με μερίδιο 4% στην Ελλάδα έναντι 6,1% στην Ευρωζώνη, καθώς οι υπηρεσίες fintech αποκτούν σταδιακά μεγαλύτερο ρόλο στις συναλλαγές.newmoney.gr

Το ελληνικό καλοκαίρι μέσα από τη Google: Οι προορισμοί που αναζητούν οι Έλληνες και η «μάχη» πλοίου – αεροπλάνουΤαξίδια, ακτοπλοϊκά και αεροπορικά εισιτήρια κυριαρχούν στις καλοκαιρινές αναζητήσεις των Ελλήνων, με την Κρήτη να καταγράφει τη μεγαλύτερη ζήτηση μεταξύ των νησιωτικών προορισμών. Νέα έρευνα αποκαλύπτει πότε αρχίζει ο σχεδιασμός των διακοπών, ποια νησιά «κερδίζουν» το ενδιαφέρον και σε ποιους προορισμούς οι ταξιδιώτες προτιμούν πλοίο ή αεροπλάνο.Το ελληνικό καλοκαίρι αρχίζει πολύ πριν από την πρώτη βουτιά. Τουλάχιστον αυτό δείχνουν οι διαδικτυακές αναζητήσεις, καθώς ήδη από την άνοιξη οι Έλληνες αρχίζουν να ψάχνουν εισιτήρια, προορισμούς και επιλογές διαμονής.Σύμφωνα με έρευνα της Aurora Digital Marketing, τα ταξίδια και οι διακοπές αποτελούν τη μεγαλύτερη θεματική των καλοκαιρινών αναζητήσεων, συγκεντρώνοντας 343.140 εκτιμώμενες αναζητήσεις τον μήνα και ποσοστό 42,9% του δείγματος.Πρωταγωνιστής είναι το πλοίο. Τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια συγκεντρώνουν 204.100 εκτιμώμενες μηνιαίες αναζητήσεις, αποτελώντας τη μεγαλύτερη επιμέρους κατηγορία ολόκληρης της έρευνας. Ακολουθούν τα αεροπορικά εισιτήρια με 114.340 αναζητήσεις, ενώ σημαντικά χαμηλότερα βρίσκονται τα ξενοδοχεία με 12.800 και το κάμπινγκ με 9.100.Κρήτη στην κορυφή – Ποια νησιά αναζητούν περισσότερο οι ΈλληνεςΗ Κρήτη εμφανίζεται ως ο ισχυρότερος νησιωτικός προορισμός στο συγκεκριμένο δείγμα, με 18.950 αναζητήσεις μετάβασης. Το 72% αυτών αφορά αεροπορικά ταξίδια και το 28% ακτοπλοϊκή σύνδεση.Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Σύρος, με 7.250 αναζητήσεις, και ακολουθούν η Τήνος με 6.800, η Κέρκυρα με 6.150, η Αίγινα με 5.900 και η Νάξος με 5.750.Στη συνέχεια βρίσκονται η Ρόδος με 5.550, η Πάρος με 5.250, η Σαντορίνη με 5.200 και η Μύκονος με 4.550 αναζητήσεις.Η έρευνα αναδεικνύει και τις μεγάλες διαφορές στον τρόπο με τον οποίο οι ταξιδιώτες σχεδιάζουν τη μετάβασή τους.Σε Τήνο, Αίγινα, Άνδρο και Κύθνο, το σύνολο των σχετικών αναζητήσεων αφορά το πλοίο, ενώ πολύ ισχυρή είναι η κυριαρχία των ακτοπλοϊκών και στη Σύρο, όπου φτάνει το 94%, αλλά και στη Νάξο με 92%.Αντίθετα, στην Κρήτη, τη Ρόδο και τη Σαντορίνη υπερισχύει σαφώς το αεροπλάνο. Στη Ρόδο το 76% των αναζητήσεων αφορά αεροπορική μετάβαση, στη Κρήτη το 72% και στη Σαντορίνη το 71%.Από τον Απρίλιο ψάχνουν ακτοπλοϊκάΤα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι ο σχεδιασμός των καλοκαιρινών διακοπών ξεκινά αρκετά νωρίς.Οι αναζητήσεις για ακτοπλοϊκά εισιτήρια αρχίζουν να αυξάνονται από τον Απρίλιο και κορυφώνονται τον Ιούλιο. Στο υψηλότερο σημείο τους είναι περίπου 5,6 φορές περισσότερες σε σχέση με τον μήνα χαμηλότερης ζήτησης.Τα αεροπορικά εισιτήρια έχουν διαφορετική συμπεριφορά, καθώς διατηρούν υψηλό ενδιαφέρον σχεδόν ολόκληρο τον χρόνο και κορυφώνονται τον Μάιο. Τα ξενοδοχεία αρχίζουν να καταγράφουν μεγαλύτερη ζήτηση πιο κοντά στην αναχώρηση, κυρίως από τον Ιούνιο.Η εικόνα αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία και για τις τουριστικές επιχειρήσεις. Όπως επισημαίνεται στην έρευνα, ξενοδοχεία, ακτοπλοϊκές εταιρείες και επιχειρήσεις προορισμών χρειάζεται να έχουν διαθέσιμο το κατάλληλο ψηφιακό περιεχόμενο αρκετά πριν από την έναρξη της υψηλής περιόδου, καθώς μεγάλο μέρος της ταξιδιωτικής απόφασης έχει ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται την άνοιξη.Η έρευνα βασίστηκε σε 7.000 μοναδικές λέξεις και φράσεις αναζήτησης στην ελληνική Google, με στοιχεία από το Ahrefs. Η βασική περίοδος ανάλυσης καλύπτει το διάστημα από τον Ιούνιο του 2025 έως τον Μάιο του 2026. Οι αριθμοί αποτελούν εκτιμήσεις όγκου αναζητήσεων και όχι πραγματικές κρατήσεις ή αφίξεις.Tags: ελληνικός τουρισμός, Google αναζητήσεις, διακοπές 2026, ελληνικά νησιά, Κρήτη, Σύρος, Τήνος, Νάξος, Πάρος, Σαντορίνη, Μύκονος, ακτοπλοϊκά εισιτήρια, αεροπορικά εισιτήρια, τουριστικές τάσειςtornosnews.gr