ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Από την πρόσθετη ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης έως την επιδότηση για την αντικατάσταση ταξί, το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο ανοίγει μια νέα περίοδο χρηματοδοτήσεων που συνδέουν την κοινωνική πολιτική με την πράσινη μετάβαση.Οι παρεμβάσεις αφορούν διαφορετικές ομάδες του πληθυσμού και δεν περιορίζονται στην ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών. Περιλαμβάνουν τη θέρμανση, τη στέγαση, την ηλεκτροκίνηση, τις μετακινήσεις ατόμων με αναπηρία, αλλά και τη στήριξη πολύ μικρών επιχειρήσεων και επαγγελματιών.Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο διαθέτει για την Ελλάδα πόρους 4,8 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026 - 2032, ποσό που διαμορφώνεται στα 5,3 δισ. ευρώ μαζί με τον ΦΠΑ φυσικών προσώπων. Όπως ανέφερε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, σε συνέντευξή του στο insider.gr, στο πλαίσιο της ΔΕΘ, η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των πρώτων χωρών που έλαβαν την έγκριση για το Ταμείο.Ο ίδιος τοποθέτησε το ΚΚΤ στην επόμενη ημέρα των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων, μαζί με το Ταμείο Εκσυγχρονισμού των 1,7 δισ. ευρώ και το Ταμείο Απανθρακοποίησης των 2 δισ. ευρώ, ανεβάζοντας σε περίπου 9 δισ. ευρώ τους πόρους των τριών εργαλείων με κλιματικό αποτύπωμα. Στο πακέτο περιλαμβάνονται δράσεις με πολύ διαφορετικό ύψος ενίσχυσης και διαφορετικές κατηγορίες δικαιούχων, από νοικοκυριά που δυσκολεύονται να καλύψουν το ενεργειακό κόστος έως επαγγελματίες, άτομα με αναπηρία και πολύ μικρές επιχειρήσεις.100 ευρώ επιπλέον για τη θέρμανσηΜία από τις παρεμβάσεις αφορά την πρόσθετη στήριξη ευάλωτων νοικοκυριών για το κόστος θέρμανσης. Προβλέπεται ενίσχυση τουλάχιστον 100 ευρώ ετησίως, η οποία συνδέεται με την προσπάθεια περιορισμού της επιβάρυνσης που θα προκαλέσει στα πιο ευάλωτα νοικοκυριά η επέκταση του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών στα κτίρια και τις οδικές μεταφορές.Σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου και ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, κατά την εξειδίκευση των μέτρων που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη ΔΕΘ, το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο απευθύνεται σε ευάλωτους και έχει σχεδιαστεί ώστε να περιορίσει τις επιπτώσεις που θα έχει για αυτούς η ενεργειακή μετάβαση. Στα 324 εκατ. ευρώ ανέρχονται οι πόροι που κατευθύνονται στην αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, με τη δράση να αφορά 780.000 δικαιούχους ετησίως.13.000 ευρώ για κοινωνικό leasing ηλεκτρικού αυτοκινήτουΔιαφορετική φιλοσοφία έχει το πρόγραμμα κοινωνικού leasing, μέσω του οποίου 12.500 νοικοκυριά θα μπορούν να μισθώσουν ηλεκτρικό αυτοκίνητο με πολύ χαμηλό μίσθωμα. Η μέση επιδότηση υπολογίζεται σε 13.000 ευρώ για τέσσερα χρόνια, ενώ ο προϋπολογισμός της δράσης φθάνει τα 174 εκατ. ευρώ. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να γίνει πιο προσιτή η ηλεκτροκίνηση σε νοικοκυριά για τα οποία το κόστος αγοράς ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου λειτουργεί αποτρεπτικά.Η συγκεκριμένη παρέμβαση έχει διαφορετική λογική από τα υφιστάμενα προγράμματα επιδότησης αγοράς ηλεκτρικών οχημάτων, καθώς εδώ το βάρος μεταφέρεται στη χρήση του οχήματος μέσω leasing και όχι στην ανάγκη να καλύψει εξαρχής το νοικοκυριό το κόστος αγοράς.20.000 έως 29.000 ευρώ για την αλλαγή ταξίΑκόμη μεγαλύτερη είναι η ενίσχυση που προβλέπεται για την αντικατάσταση ταξί. Η επιδότηση φθάνει τις 20.000 ευρώ ανά ηλεκτρικό ταξί και τις 29.000 ευρώ για όχημα προσβάσιμο σε άτομα με αναπηρία. Η δράση αφορά περισσότερα από 3.000 ταξί και διαθέτει προϋπολογισμό 68 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για μία από τις υψηλότερες ενισχύσεις ανά δικαιούχο στο πακέτο, καθώς συνδυάζεται η ανανέωση του επαγγελματικού στόλου με τη μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση.100% επιδότηση για τη μετακίνηση ΑμεΑΞεχωριστή δράση προβλέπει την πλήρη επιδότηση ηλεκτρικών αμαξιδίων, mobilityscooters και hand bikes για 13.200 άτομα με αναπηρία. Ο προϋπολογισμός ανέρχεται σε 51 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, 219 εκατ. ευρώ κατευθύνονται στη μεταφορά περίπου 11.000 μαθητών με αναπηρία, με οχήματα, σημεία φόρτισης και ψηφιακή παρακολούθηση.Το σκέλος της κινητικότητας δεν περιορίζεται επομένως στην αντικατάσταση ΙΧ ή επαγγελματικών οχημάτων, αλλά περιλαμβάνει παρεμβάσεις που συνδέονται άμεσα με την προσβασιμότητα και τη μετακίνηση ευάλωτων ομάδων.Κοινωνικές κατοικίες και φοιτητικές εστίεςΣημαντικό μέρος του σχεδιασμού αφορά και τη στέγαση. Προβλέπεται η κατασκευή 2.350 κοινωνικών κατοικιών ενεργειακής κλάσης Α σε τέσσερα ανενεργά στρατόπεδα, οι οποίες προορίζονται για περίπου 7.000 ευάλωτους πολίτες. Ο προϋπολογισμός της δράσης ανέρχεται σε 435 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, 226 εκατ. ευρώ προορίζονται για την ενεργειακή και λειτουργική αναβάθμιση 15 κτιρίων φοιτητικών εστιών, που εξυπηρετούν περίπου 5.600 φοιτητές.1,7 δισ. ευρώ για τα σπίτια των ευάλωτωνΤο μεγαλύτερο ενεργειακό πακέτο του ΚΚΤ αφορά τις κατοικίες. Σύμφωνα με όσα ανάφερε η ηγεσία του ΥΠΕΝ, η φιλοσοφία του Ταμείου δεν είναι μόνο να αντισταθμίσει προσωρινά το υψηλότερο κόστος ενέργειας, αλλά να χρηματοδοτήσει παρεμβάσεις που θα περιορίσουν σε μόνιμη βάση την ενεργειακή κατανάλωση των ευάλωτων νοικοκυριών.Για την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και την αλλαγή συστημάτων θέρμανσης και θερμοσιφώνων προβλέπονται συνολικά 1,7 δισ. ευρώ. Η επίσημη παρουσίαση του ΥΠΕΝ εντάσσει το ποσό στο συνολικό πακέτο των 2,1 δισ. ευρώ του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου για τη μείωση του ενεργειακού κόστους.Ειδικότερα, στον σχεδιασμό προβλέπεται νέο «Εξοικονομώ» για 62.000 κατοικίες, με πόρους 1,2 δισ. ευρώ, το οποίο θα απευθύνεται σε ευάλωτα νοικοκυριά. Παράλληλα, προβλέπεται πρόγραμμα αντικατάστασης συστημάτων θέρμανσης και ζεστού νερού, στο οποίο περιλαμβάνονται αντλίες θερμότητας και ηλιακοί θερμοσίφωνες.Αξίζει ωστόσο να σημειωθεί ότι πρόκειται για διαφορετικές δράσεις από το νέο πρόγραμμα αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων των 200 εκατ. ευρώ μέσω της Ρήτρας Διαφυγής, οι προσκλήσεις και οι οδηγοί του οποίου αναμένεται να αρχίσουν να εκδίδονται από το φθινόπωρο του 2026. Στο συγκεκριμένο πρόγραμμα προβλέπονται περίπου 100.000 δικαιούχοι, με επιδότηση 50% και 55% για ευάλωτα νοικοκυριά. Η παρουσίαση του ΥΠΕΝ τοποθετεί τη συγκεκριμένη δράση εκτός ΚΚΤ, στη Ρήτρα Διαφυγής.Γιατί το νέο «Εξοικονομώ» ξεκινά το 2027Οι δράσεις του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου για τα ευάλωτα νοικοκυριά δεν θα ξεκινήσουν μαζί με τα προγράμματα που βγαίνουν από το φθινόπωρο. Το νέο «Εξοικονομώ» και οι υπόλοιπες παρεμβάσεις του ΚΚΤ αναμένεται να αρχίσουν να ενεργοποιούνται από το 2027.Το διαφορετικό χρονοδιάγραμμα συνδέεται με τον τρόπο χρηματοδότησης του Ταμείου. Όπως εξήγησε η ηγεσία του ΥΠΕΝ στη συνέντευξη Τύπου της Τρίτης, οι πόροι προέρχονται από τα έσοδα του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών και θα πρέπει πρώτα να προηγηθεί η συγκέντρωση των σχετικών εσόδων, ώστε στη συνέχεια να αρχίσει η χρηματοδότηση των δράσεων.Αυτό εξηγεί γιατί, ενώ άλλες δράσεις για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες μπορούν να ξεκινήσουν ήδη από το φθινόπωρο του 2026 με χρηματοδότηση από τη Ρήτρα Διαφυγής, το νέο «Εξοικονομώ» για ευάλωτα νοικοκυριά και οι υπόλοιπες ενεργειακές παρεμβάσεις του ΚΚΤ μεταφέρονται χρονικά στο 2027.200.000 σπίτια με δωρεάν ενεργειακή «ακτινογραφία»Πριν ακόμη φθάσει ένα νοικοκυριό στην ενεργειακή αναβάθμιση, προβλέπεται ένα πρώτο βήμα: Η δωρεάν έκδοση Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης για περίπου 200.000 νοικοκυριά. Η δράση διαθέτει προϋπολογισμό 40 εκατ. ευρώ και θα λειτουργεί ως μια πρώτη «ακτινογραφία» της κατοικίας. Θα δείχνει δηλαδή πού βρίσκεται ενεργειακά το ακίνητο και ποιες παρεμβάσεις χρειάζεται, ώστε στη συνέχεια το νοικοκυριό να μπορεί να κατευθυνθεί στη χρηματοδότηση που ανταποκρίνεται στις ανάγκες του. Η λογική είναι να μη χρειάζεται ο ευάλωτος ιδιοκτήτης να γνωρίζει εκ των προτέρων ποια παρέμβαση πρέπει να κάνει ή να αναλάβει μόνος του το αρχικό κόστος για να διαπιστώσει τις ενεργειακές ανάγκες του σπιτιού.One-stop shops για να φτάνουν οι ενισχύσεις στους δικαιούχουςΤο δεύτερο ζήτημα που επιχειρεί να αντιμετωπίσει ο σχεδιασμός είναι η πρόσβαση των ευάλωτων στα προγράμματα. Για τον λόγο αυτό προβλέπεται η λειτουργία 13 one-stopshops, με χρηματοδότηση 12 εκατ. ευρώ. Οι συγκεκριμένες δομές θα παρέχουν ενημέρωση και συμβουλές σε ευάλωτα νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις, ώστε οι δικαιούχοι να μπορούν να εντοπίζουν τις δράσεις στις οποίες μπορούν να ενταχθούν και να προχωρούν στις απαιτούμενες διαδικασίες.Παράλληλα, με άλλα 4 εκατ. ευρώ δημιουργείται το Μητρώο Ενεργειακής Στήριξης για τους δικαιούχους του Ταμείου. Τα δωρεάν ΠΕΑ, το μητρώο και τα one-stop shops αποτελούν ξεχωριστές δράσεις του ενεργειακού πακέτου του ΚΚΤ.Η ηλεκτροκίνηση περνά και στις πολύ μικρές επιχειρήσειςΤο πακέτο συμπληρώνεται από τη χρηματοδότηση επαγγελματικών ηλεκτρικών οχημάτων. Προβλέπονται 289 εκατ. ευρώ για την επιδότηση αγοράς ή μίσθωσης ΙΧ, van, λεωφορείων και φορτηγών από πολύ μικρές επιχειρήσεις, μαζί με ιδιωτικούς φορτιστές. Πρόσθετες δράσεις αφορούν τις μεταφορές κατά παραγγελία σε Αττική και Θεσσαλονίκη, καθώς και την ανάπτυξη προσβάσιμων ηλεκτρικών λεωφορείων για νησιωτικές και αγροτικές περιοχές.Από την επιδότηση στη μόνιμη μείωση του κόστουςΤο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το ΥΠΕΝ θέτει ως στόχο τα μέτρα που σχεδιάζει να οδηγήσουν, σωρευτικά, σε πτώση 30% του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας σε ορίζοντα τριετίας. Στον οδικό χάρτη που παρουσιάστηκε την Τρίτη, το υπουργείο συνδέει την προσπάθεια με την εξοικονόμηση, την ευελιξία στην κατανάλωση και τη δυνατότητα παραγωγής ή αποθήκευσης ενέργειας για ίδια χρήση.Στην περίπτωση του ΚΚΤ, το βάρος πέφτει στα ευάλωτα νοικοκυριά, με τις πρώτες μεγάλες ενεργειακές δράσεις να αναμένονται από το 2027. Το εύρος των παρεμβάσεων είναι πάντως πολύ μεγαλύτερο, καθώς εκτός από την ενέργεια περιλαμβάνει στέγαση, ηλεκτροκίνηση και μετακινήσεις, με διαφορετικά κριτήρια και ύψος ενίσχυσης ανά κατηγορία δικαιούχων.insider.gr

Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας (10 Σεπτεμβρίου), με το μήνυμα «Αλλάζοντας την αφήγηση για την αυτοκτονία», μας καλεί να μιλήσουμε ανοιχτά για ένα σοβαρό ζήτημα δημόσιας υγείας και να επαναπροσδιορίσουμε την ίδια την έννοια της πρόληψης.Η πρόληψη δεν μπορεί να αρχίζει όταν η κρίση έχει ήδη εκδηλωθεί. Χρειάζεται να «μετακινηθεί» νωρίτερα, στην αναγνώριση της ευαλωτότητας, στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, στην κοινότητα, στο σχολείο και στους χώρους εργασίας, αλλά και στη συνέχεια της φροντίδας μετά από μια απόπειρα, τόνισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Κυριάκος Κατσαδώρος, Επιστημονικός Διευθυντής της «ΚΛΙΜΑΚΑ», ψυχίατρος, Πρόεδρος του Κλάδου Τηλεψυχιατρικής της ΕΨΕ και Εθνικός Αντιπρόσωπος στη Διεθνή Ένωση για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας (IASP).Περισσότεροι από 720.000 άνθρωποι παγκοσμίως χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους από αυτοκτονία. Στην Ελλάδα, το Παρατηρητήριο Αυτοκτονιών της ΚΛΙΜΑΚΑ κατέγραψε 2.946 θανάτους την περίοδο 2020–2025, εκ των οποίων 579 το 2025.«Η εικόνα που καταγράφουμε στην Ελλάδα παραμένει σοβαρή, παρότι η χώρα εξακολουθεί να βρίσκεται μεταξύ εκείνων με τα χαμηλότερα καταγεγραμμένα ποσοστά αυτοκτονιών στην Ευρώπη», υπογράμμισε ο κ. Κατσαδώρος. Σημείωσε, όμως, ότι οι αριθμοί δεν πρέπει να οδηγούν σε εφησυχασμό: «Η ίδια η ευρωπαϊκή εικόνα δείχνει ότι η αυτοκτονικότητα παραμένει σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας, με μεγάλες διαφοροποιήσεις μεταξύ χωρών. Ο ΠΟΥ αναφέρει περισσότερους από 120.000 θανάτους από αυτοκτονία ετησίως στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια, ενώ για την Ελλάδα οι διαθέσιμοι δείκτες παραμένουν συγκριτικά χαμηλοί».Η έννοια της «ευαλωτότητας»Εμβαθύνοντας στην ουσία του φαινομένου, ο Επιστημονικός Διευθυντής της «ΚΛΙΜΑΚΑ» επεσήμανε ότι «η ουσιαστική συζήτηση δεν σταματά στον αριθμό. Το κρίσιμο είναι η ευαλωτότητα». Εξηγώντας την έννοια αυτή, ο κ. Κατσαδώρος τόνισε πως «ένας άνθρωπος μπορεί να φέρει για χρόνια ένα υπόβαθρο ψυχικής, βιολογικής, οικογενειακής ή αναπτυξιακής ευαλωτότητας χωρίς αυτή να είναι εμφανής. Υπό συγκεκριμένες συνθήκες πίεσης ή απορρύθμισης, αυτή η ευαλωτότητα μπορεί να ενεργοποιηθεί και να πάρει κλινική μορφή. Γι’ αυτό η πρόληψη δεν πρέπει να περιμένει την οξεία κρίση».Τα «σιωπηλά» σημάδια και η σημασία του ιστορικούΗ έγκαιρη αναγνώριση των αλλαγών στη συμπεριφορά μπορεί να αποτελέσει κρίσιμο «καμπανάκι» για το περιβάλλον του ατόμου. Ποια είναι, όμως, τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούνται και ποιον ρόλο παίζει το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό;«Τα “σιωπηλά” σημάδια είναι συχνά μεταβολές από τη συνήθη εικόνα του ανθρώπου: απόσυρση, απομόνωση, απώλεια ενδιαφέροντος, αλλαγές στον ύπνο, έντονη ευερεθιστότητα, πτώση στη λειτουργικότητα, παραμέληση εαυτού, αυξημένη χρήση αλκοόλ ή ουσιών, αλλά και φράσεις όπως “δεν αντέχω άλλο”, “είμαι βάρος” ή “τίποτα δεν έχει νόημα”», ανέφερε ο κ. Κατσαδώρος.Παράλληλα, δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στο ατομικό και οικογενειακό ιστορικό: «προηγούμενη απόπειρα, αυτοκτονικός ιδεασμός, σοβαρή ψυχική διαταραχή, εξαρτήσεις ή αυτοκτονικότητα στην οικογένεια».Συνοψίζοντας την κατευθυντήρια γραμμή για την κοινότητα, ο κ. Κατσαδώρος τόνισε, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Η βασική αρχή είναι απλή: η αλλαγή έχει σημασία, ιδιαίτερα όταν συναντάς ένα επιβαρυμένο ιστορικό ή γνωστή ευαλωτότητα. Δεν χρειάζεται να περιμένουμε μια ρητή δήλωση ότι κάποιος θέλει να πεθάνει για να κινητοποιηθούμε. Χρειάζεται να παρατηρήσουμε, να πλησιάσουμε χωρίς κριτική και να ενεργοποιήσουμε βοήθεια έγκαιρα. Συχνά, τη διαφορά την κάνει ακριβώς αυτό: ότι κάποιος πρόσεξε και δεν το αγνόησε».Η εξωστρέφεια της ΚΛΙΜΑΚΑ και η ευαισθητοποίηση της κοινωνίαςΕρωτηθείς για τις εξωστρεφείς δράσεις της ΚΛΙΜΑΚΑ, ο κ. Κατσαδώρος ανέφερε ότι δεν περιορίζονται στην Αθήνα ή σε μία ημέρα ευαισθητοποίησης, αλλά πραγματοποιούνται σε όλη τη χώρα, από το Ιόνιο έως το Νότιο Αιγαίο και σε ακριτικές περιοχές όπως το Καστελόριζο και η Σύμη. «Στόχος μας να κάνουμε αισθητή την παρουσία της πρόληψης και να φέρνουμε το θέμα της αυτοκτονικότητας πιο κοντά στην καθημερινότητα των ανθρώπων». Όπως τόνισε, η διαρκής δημόσια παρουσία συμβάλλει στη μείωση του στίγματος και στην ενίσχυση της αναζήτησης βοήθειας, ενώ ολοένα περισσότεροι φορείς, σχολεία, δήμοι και επαγγελματικές ομάδες ζητούν ενημέρωση και εκπαίδευση για τη διαχείριση ψυχικών κρίσεων.«Όταν η αυτοκτονικότητα βγαίνει από τη σιωπή και συζητείται με υπεύθυνο, επιστημονικό και μη στιγματιστικό τρόπο, δεν κινητοποιούνται μόνο μεμονωμένα άτομα ή οικογένειες. Κινητοποιείται σταδιακά ολόκληρο το κοινωνικό και θεσμικό περιβάλλον».Ο κ. Κατσαδώρος υπογράμμισε ότι η γνώση για την ψυχική κρίση δεν αφορά μόνο τους ειδικούς, αλλά ολόκληρη την κοινωνία, καθώς μια απώλεια, μια σύγκρουση ή μια περίοδος έντονης πίεσης μπορεί, σε έναν ευάλωτο άνθρωπο, να οδηγήσει σε ταχεία απορρύθμιση. «Η ουσία της εξωστρέφειας δεν είναι απλώς να μιλάμε περισσότερο για την αυτοκτονία, αλλά να βοηθάμε τους ανθρώπους να αναγνωρίζουν έγκαιρα ότι κάτι αλλάζει, να μη φοβούνται να μιλήσουν και να ξέρουν πού μπορούν να ζητήσουν βοήθεια», σημείωσε. Πρόσθεσε μάλιστα ότι όσο περισσότεροι πολίτες και φορείς αποκτούν αυτή την επίγνωση, «τόσο περισσότερες δυνατότητες έχουμε να οργανώνουμε την υποστήριξη πριν η δυσκολία εξελιχθεί σε οξεία κρίση».Κατάρριψη του μύθου: Η ευθεία ερώτηση δεν «βάζει την ιδέα»Ο κ. Κατσαδώρος ξεκαθάρισε ότι η ευθεία ερώτηση για αυτοκτονικές σκέψεις δεν δημιουργεί αυτοκτονικότητα ούτε «βάζει την ιδέα», αλλά μπορεί να ανοίξει έναν δρόμο επικοινωνίας με έναν άνθρωπο που βρίσκεται σε κρίση. «Αυτός ο φόβος εξακολουθεί να υπάρχει, αλλά δεν επιβεβαιώνεται από τα επιστημονικά δεδομένα», ανέφερε.Δίνοντας οδηγίες για την προσέγγιση, τόνισε ότι «το σημαντικό είναι ο τρόπος. Δεν χρειάζονται περίπλοκες φράσεις ούτε “σωστές λέξεις”. Μπορούμε να πούμε απλά: “Σε βλέπω ότι δυσκολεύεσαι πολύ. Έχεις σκεφτεί να κάνεις κακό στον εαυτό σου ή να μην είσαι πια εδώ;”. Η ερώτηση πρέπει να γίνεται με ηρεμία, χωρίς φόβο, χωρίς κριτική και χωρίς προσπάθεια να μειώσουμε ή να διορθώσουμε αμέσως αυτό που νιώθει ο άλλος».Συμπλήρωσε επίσης πως «εξίσου σημαντικό είναι να ακούμε πραγματικά την απάντηση. Να μη βιαζόμαστε να πούμε “μην το σκέφτεσαι”, “έχεις τόσα να ζήσεις” ή “όλα θα περάσουν”. Ένας άνθρωπος που βρίσκεται σε έντονη ψυχική κρίση χρειάζεται πρώτα να αισθανθεί ότι κάποιος κατανοεί τη σοβαρότητα της στιγμής και παραμένει δίπλα του».Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν υπάρχει προηγούμενη απόπειρα, αυτοκτονικός ιδεασμός, σοβαρή ψυχική διαταραχή, εξάρτηση ή οικογενειακό ιστορικό αυτοκτονικότητας. Σε περίπτωση άμεσου κινδύνου, ο άνθρωπος δεν πρέπει να μείνει μόνος, ενώ χρειάζεται άμεση ενεργοποίηση επαγγελματικής βοήθειας. «Ρωτάμε, ακούμε, μένουμε κοντά και ζητάμε βοήθεια έγκαιρα. Η σιωπή δεν προστατεύει. Η σωστή επικοινωνία μπορεί να προστατεύσει».Δομές υποστήριξης και το μήνυμα ελπίδαςΗ Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018, στελεχωμένη από επαγγελματίες ψυχικής υγείας, αξιολογεί τον κίνδυνο και συνδέει, όταν χρειάζεται, τον καλούντα με τις κατάλληλες υπηρεσίες. Η Γραμμή λειτουργεί σε 24ωρη βάση, 7 ημέρες την εβδομάδα, από τον φορέα ΚΛΙΜΑΚΑ.Παράλληλα, το Κέντρο Πρόληψης της Αυτοκτονίας παρέχει ψυχιατρική και ψυχολογική υποστήριξη, τηλεψυχιατρική και στήριξη σε ανθρώπους από όλη την Ελλάδα, υποστηρίζει οικογένειες και επιζώντες μετά από αυτοκτονία και συνεργάζεται με σχολεία, υπηρεσίες και θεσμικούς φορείς. Ταυτόχρονα, υπάρχει και η δυνατότητα επικοινωνίας μέσω του help@suicide-help.gr για ανθρώπους που δυσκολεύονται να μιλήσουν άμεσα τηλεφωνικά.Ο κ. Κατσαδώρος ξεκαθάρισε ότι «σε περίπτωση άμεσου και επικείμενου κινδύνου, χρειάζεται άμεση κινητοποίηση των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης και το άτομο δεν πρέπει να παραμείνει μόνο του».Κλείνοντας, ο Κυριάκος Κατσαδώρος αναφέρεται στο μήνυμα της «ΚΛΙΜΑΚΑ»: «Η οξεία αυτοκτονική κρίση δεν εμφανίζεται συνήθως αποκομμένη από την προηγούμενη πορεία του ανθρώπου. Συχνά αποτελεί συνέχεια μιας ευαλωτότητας που μπορεί να υπήρχε για μεγάλο χρονικό διάστημα και, κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες, να έχει αποσταθεροποιηθεί. Η κρίση είναι η κορύφωση μιας διεργασίας -όχι απαραίτητα η αρχή της».«Γι’ αυτό και το μήνυμα ελπίδας δεν είναι απλώς ότι “η κρίση θα περάσει”», υπογράμμισε. «Είναι ότι η ευαλωτότητα μπορεί να αναγνωριστεί, να υποστηριχθεί και να αντιμετωπιστεί. Η πρόληψη λοιπόν δεν αρχίζει όταν όλα έχουν φτάσει στο όριο. Αρχίζει πολύ νωρίτερα -όταν ο άνθρωπος μιλήσει, όταν κάποιος τον ακούσει και όταν η βοήθεια γίνει διαθέσιμη πριν η ευαλωτότητα εξελιχθεί σε κρίση». protothema.gr

Η Πανελλήνια Επιστημονική Ένωση Διευθυντών/ντριών Σχολικών Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης εκφράζει την έντονη ανησυχία της για τη διαρκή επιβάρυνση του ρόλου και των συνθηκών εργασίας των Διευθυντών/ντριών των σχολικών μονάδων.Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια συνεχής διεύρυνση των αρμοδιοτήτων τους, με την προσθήκη νέων διοικητικών, γραφειοκρατικών και ελεγκτικών υποχρεώσεων. Εγκύκλιοι, πλατφόρμες, καταχωρίσεις, αναφορές, προθεσμίες, διαδικασίες και διαρκείς απαιτήσεις λογοδοσίας συσσωρεύονται πάνω σε ένα ήδη ιδιαίτερα βαρύ πλαίσιο ευθυνών.Την ίδια στιγμή, όμως, δεν αυξάνονται αντίστοιχα ο διαθέσιμος χρόνος, το προσωπικό, η γραμματειακή υποστήριξη και τα μέσα που απαιτούνται για την αποτελεσματική άσκηση αυτών των καθηκόντων.Το αποτέλεσμα είναι ο ρόλος του/της Διευθυντή/ντριας να αλλοιώνεται.Ο παιδαγωγικός ηγέτης του σχολείου μετατρέπεται σταδιακά σε διαχειριστή εγγράφων, πλατφορμών και προθεσμιών.Ο άνθρωπος που θα έπρεπε να βρίσκεται κοντά στους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς, να συντονίζει το εκπαιδευτικό έργο, να σχεδιάζει, να εμπνέει και να δημιουργεί, αναγκάζεται να αναλώνει μεγάλο μέρος της καθημερινότητάς του στην αντιμετώπιση μιας ολοένα διογκούμενης γραφειοκρατίας.Και αυτό έχει άμεσο αντίκτυπο στην ποιότητα του δημόσιου σχολείου.Περισσότερη ευθύνη χωρίς περισσότερα μέσαΗ κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη όταν ο/η Διευθυντής/ντρια καλείται να διαχειριστεί προβλήματα που δεν δημιούργησε και δεν μπορεί να επιλύσει: ελλείψεις εκπαιδευτικών, προβλήματα υποδομών, καθυστερήσεις υπηρεσιών, ζητήματακαθαριότητας και συντήρησης, αυξημένες απαιτήσεις από γονείς και μαθητές και μια σειρά από σύνθετες διοικητικές και παιδαγωγικές υποχρεώσεις.Έτσι διαμορφώνεται μια απαράδεκτη πραγματικότητα:Περισσότερες ευθύνες. Περισσότερες υποχρεώσεις. Περισσότερη λογοδοσία. Αλλά όχι περισσότερος χρόνος, προσωπικό και υποστήριξη.Αυτό δεν μπορεί να αποτελεί τη φυσιολογική λειτουργία ενός σύγχρονου εκπαιδευτικού συστήματος.Η Ένωσή μας έχει επισημάνει επανειλημμένα ότι η κατάσταση αυτή οδηγεί σε εργασιακή εξουθένωση και, ως εργασιακή πραγματικότητα, αγγίζει πλέον τα όρια της εργασιακής κακοποίησης.Δεν πρόκειται για υπερβολή ούτε για προσπάθεια απαλλαγής των Διευθυντών/ντριών από τις ευθύνες τους.Το αντίθετο.Οι Διευθυντές/ντριες γνωρίζουν πολύ καλά το βάρος της ευθύνης που έχουν αναλάβει και καθημερινά καταβάλλουν τεράστια προσωπική προσπάθεια για να λειτουργήσουν τα σχολεία.Αυτό ακριβώς όμως δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι για την Πολιτεία.Το δημόσιο σχολείο δεν μπορεί να λειτουργεί επειδή κάποιοι άνθρωποι εργάζονται ατελείωτες ώρες, υπερβαίνουν τα όρια των αντοχών τους και καλύπτουν με προσωπικό κόστος τις αδυναμίες του συστήματος.Χρειάζεται αλλαγή πορείαςΗ Ένωσή μας καλεί την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας να αντιμετωπίσει άμεσα το ζήτημα και να προχωρήσει σε έναν ουσιαστικό επανασχεδιασμό του ρόλου των Διευθυντών/ντριών.Απαιτούνται:· δραστική μείωση της γραφειοκρατίας,· σύγχρονο και σαφές Καθηκοντολόγιο,· ουσιαστική μείωση του διδακτικού ωραρίου,· σταθερή γραμματειακή υποστήριξη των σχολικών μονάδων,· ενίσχυση των σχολείων με βοηθητικό προσωπικό,· σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων και ευθυνών μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων,· ουσιαστική θεσμική και νομική προστασία των Διευθυντών/ντριών κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.Δεν ζητούμε προνόμια.Ζητούμε στοιχειώδεις προϋποθέσεις για να μπορούμε να κάνουμε σωστά τη δουλειά μας.Δεν ζητούμε λιγότερη ευθύνη.Ζητούμε τα μέσα και τον χρόνο που απαιτούνται για να ανταποκριθούμε στην ευθύνη που η ίδια η Πολιτεία μας ανέθεσε.Κυρίως, ζητούμε να αποκατασταθεί ο παιδαγωγικός χαρακτήρας του ρόλου του/της Διευθυντή/ντριας.Γιατί ένα σχολείο δεν χρειάζεται έναν Διευθυντή εξαντλημένο από τη γραφειοκρατία.Χρειάζεται έναν Διευθυντή παρόντα, δημιουργικό, παιδαγωγικά ενεργό και διαθέσιμο για τους μαθητές, τους εκπαιδευτικούς και ολόκληρη τη σχολική κοινότητα.Η Πολιτεία οφείλει να το κατανοήσει.Οι Διευθυντές/ντριες δεν είναι αναλώσιμοι. Δεν είναι διοικητικοί υπάλληλοι χωρίς ωράριο. Δεν είναι ο μηχανισμός που θα καλύπτει κάθε αδυναμία του εκπαιδευτικού συστήματος.Είναι οι άνθρωποι στους οποίους η Πολιτεία εμπιστεύεται καθημερινά τη λειτουργία των σχολείων.Και γι’ αυτό οφείλει να τους στηρίξει έμπρακτα και όχι να τους επιβαρύνει διαρκώς με νέες ευθύνες.Η εργασιακή εξουθένωση των Διευθυντών/ντριών πρέπει επιτέλους να σταματήσει. Η αλλαγή δεν μπορεί να περιμένει.