ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Νέο κύκλο συζήτησης για τα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα (ΒΑΕ) στο Δημόσιο Σύστημα Υγείας ανοίγει η κυβερνητική εξαγγελία για ένταξη παλαιών νοσηλευτών και πληρωμάτων ασθενοφόρων στο ειδικό ασφαλιστικό καθεστώς, με επαγγελματικές ομάδες να καταγγέλλουν ήδη «επιλεκτική εφαρμογή» του πορίσματος Μπεχράκη. Η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως προανήγγειλε ρύθμιση που αφορά νοσηλευτές, βοηθούς νοσηλευτών, οδηγούς ασθενοφόρων και διασώστες του ΕΚΑΒ που είχαν προσληφθεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 2011, καλύπτοντας -σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις- περισσότερους από 23.000 εργαζόμενους.Η παρέμβαση έρχεται να θεραπεύσει μια ασφαλιστική ανισότητα που υφίσταται εδώ και χρόνια στο ΕΣΥ και στο ΕΚΑΒ: εργαζόμενοι που εκτελούν ακριβώς τα ίδια καθήκοντα, κάτω από τις ίδιες συνθήκες, είχαν διαφορετικό ασφαλιστικό καθεστώς ανάλογα με το πότε προσλήφθηκαν.Οι εργαζόμενοι που εντάσσονται στα ΒΑΕ αποκτούν δυνατότητα πλήρους συνταξιοδότησης έως και πέντε χρόνια νωρίτερα, ενώ προβλέπεται και δυνατότητα εξαγοράς προγενέστερου χρόνου ασφάλισης, ο οποίος θα θεωρείται πραγματικός και όχι πλασματικός χρόνος.Κυβερνητικές πηγές παρουσιάζουν τη ρύθμιση ως «αποκατάσταση δικαιοσύνης» για προσωπικό πρώτης γραμμής του δημόσιου συστήματος υγείας, επισημαίνοντας ότι το μέτρο είναι ήδη δημοσιονομικά κοστολογημένο. Ωστόσο, σχεδόν αμέσως μετά τις ανακοινώσεις, άνοιξε ένα νέο μέτωπο αντιδράσεων από επαγγελματικές ομάδες που μένουν εκτός της εξαγγελίας, παρότι -όπως υποστηρίζουν- περιλαμβάνονται στο πόρισμα της επιτροπής Μπεχράκη.Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται το πόρισμα της Ειδικής Επιτροπής Κρίσεως ΒΑΕ υπό τον καθηγητή Παναγιώτη Μπεχράκη, που συντάχθηκε το 2020, εν μέσω πανδημίας. Η επιτροπή είχε συσταθεί από το υπουργείο Εργασίας με αντικείμενο την αξιολόγηση των επαγγελμάτων υγείας ως προς την ένταξή τους στα ΒΑΕ και, σύμφωνα με τα πορίσματά της, εισηγήθηκε ευρύτερη επέκταση του καθεστώτος. Πέρα από νοσηλευτές και πληρώματα ασθενοφόρων, το πόρισμα φέρεται να περιλαμβάνει:φυσικοθεραπευτές δημόσιων νοσοκομείων,παραϊατρικά επαγγέλματα,τραυματιοφορείς,βοηθούς θαλάμου,τεχνικές ειδικότητες,προσωπικό καθαριότητας,ακόμη και γιατρούς σε συγκεκριμένες περιπτώσεις έκθεσης σε επαγγελματικό κίνδυνο.Ακριβώς αυτό το σημείο επικαλούνται σήμερα τόσο η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων Δημόσιων Νοσοκομείων όσο και ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση εφαρμόζει μόνο μέρος του πορίσματος.Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών εξέφρασε έντονη διαμαρτυρία για τον αποκλεισμό των φυσικοθεραπευτών του ΕΣΥ από τη ρύθμιση. Ο Σύλλογος υπενθυμίζει ότι περίπου 650 φυσικοθεραπευτές δημοσίων νοσοκομείων περιλαμβάνονται στη γνωστή «λίστα Μπεχράκη» και θέτει ευθέως το ερώτημα με ποιο θεσμικό κριτήριο επιλέγονται μόνο ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων. Ο πρόεδρος του ΠΣΦ Πέτρος Λυμπερίδης κάνει λόγο για «επιλεκτική εφαρμογή» του ίδιου πορίσματος και υποστηρίζει ότι οι φυσικοθεραπευτές εργάζονται στις ίδιες συνθήκες με άλλους υγειονομικούς που εντάσσονται στα ΒΑΕ. Στην επιχειρηματολογία τους, οι φυσικοθεραπευτές επικαλούνται όχι μόνο το πόρισμα Μπεχράκη αλλά και τη βασική αρχή της ίσης μεταχείρισης εργαζομένων που υπάγονται πλέον στον ίδιο ασφαλιστικό φορέα, τον e-ΕΦΚΑ.Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η ΠΟΕΔΗΝ, η οποία χαρακτηρίζει μεν θετική την κυβερνητική εξαγγελία, ωστόσο υποστηρίζει ότι αφήνει εκτός «χιλιάδες εργαζόμενους» που ήδη αναγνωρίζονται ως ΒΑΕ μέσω του κανονισμού του πρώην ΙΚΑ. Η Ομοσπονδία επισημαίνει ότι μετά το 2011 πολλοί εργαζόμενοι του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ -νοσηλευτές, παραϊατρικό προσωπικό, τεχνικοί, καθαριότητα και άλλες ειδικότητες- υπάγονται ήδη στα ΒΑΕ, ενώ οι παλαιότεροι συνάδελφοί τους παρέμειναν εκτός. Κατά την ΠΟΕΔΗΝ, η νέα ρύθμιση θεραπεύει μόνο ένα μέρος αυτής της ανισότητας. Παράλληλα, η Ομοσπονδία θέτει κρίσιμο ζήτημα για τον τρόπο εφαρμογής του μέτρου: αν δηλαδή η ένταξη θα έχει αναδρομικό χαρακτήρα ή αν οι εργαζόμενοι θα πρέπει να εξαγοράσουν το ανθυγιεινό επασφάλιστρο, που ανέρχεται στο 3,45% επί του συντάξιμου μισθού.Το θέμα δεν είναι δευτερεύον, καθώς για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος στα ΒΑΕ απαιτείται δωδεκαετής συμμετοχή στο καθεστώς.Η κυβερνητική εξαγγελίαΣύμφωνα με πληροφορίες, η προωθούμενη ρύθμιση οδηγεί σε  πλήρη συνταξιοδότηση  έως και 5 χρόνια νωρίτερα σε σχέση με τα γενικά όρια ηλικίας. Για πολλούς εργαζόμενους του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ αυτό μεταφράζεται σε έξοδο ακόμη και πριν το 62ο έτος, υπό την προϋπόθεση ότι συμπληρώνονται οι απαιτούμενες ημέρες και τα έτη ασφάλισης στο καθεστώς ΒΑΕ.Παράλληλα, η ρύθμιση αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για την επικουρική ασφάλιση, καθώς -σύμφωνα με πληροφορίες- για πρώτη φορά θα υπάρξει ενιαία αντιμετώπιση κύριας και επικουρικής ασφάλισης για τις συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων.Κεντρικό στοιχείο της ρύθμισης θεωρείται επίσης η δυνατότητα αναγνώρισης και εξαγοράς προγενέστερου χρόνου ασφάλισης. Ο χρόνος αυτός, σύμφωνα με πληροφορίες, θα θεωρείται πραγματικός και όχι πλασματικός, κάτι που έχει ιδιαίτερη ασφαλιστική βαρύτητα. Στην πράξη σημαίνει ότι δεν θα προσμετράται στο ανώτατο όριο πλασματικών ετών που μπορεί να αναγνωρίσει ένας εργαζόμενος για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Η εξαγορά θα μπορεί να γίνει είτε εφάπαξ είτε σε δόσεις, μέσω καταβολής του σχετικού επασφαλίστρου.Το ζήτημα αυτό δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια, αλλά κρίσιμο στοιχείο για τη δυνατότητα συνταξιοδότησης. Για να θεμελιώσει ένας εργαζόμενος δικαίωμα εξόδου με το καθεστώς ΒΑΕ απαιτείται πολυετής συμμετοχή στο ειδικό ασφαλιστικό καθεστώς -συνήθως τουλάχιστον 12 χρόνια ασφάλισης σε ΒΑΕ. Γι’ αυτό και το ερώτημα αν η ένταξη θα έχει πλήρη αναδρομική αποκτά κομβική σημασία.Το «άνοιγμα» της λίσταςΗ αντιπαράθεση που έχει ξεσπάσει επαναφέρει στο προσκήνιο το ευρύτερο ζήτημα του τρόπου με τον οποίο η Πολιτεία αξιολογεί την επαγγελματική επιβάρυνση στους χώρους εργασίας. Το πόρισμα Μπεχράκη, όπως και προηγούμενες επιτροπές, δεν αντιμετώπιζε τα ΒΑΕ ως μια στενή λίστα ειδικοτήτων αλλά ως αποτέλεσμα αξιολόγησης συγκεκριμένων συνθηκών εργασίας:έκθεση σε βιολογικούς παράγοντες,νυχτερινή εργασία και βάρδιες,χειρωνακτική καταπόνηση,ψυχολογική επιβάρυνση,επαγγελματικά ατυχήματα,και διαρκή έκθεση σε ανθυγιεινό περιβάλλον.Γι’ αυτό και οι επαγγελματικοί φορείς υποστηρίζουν ότι δεν μπορεί να εφαρμόζεται επιλεκτικά ένα πόρισμα που στηρίζεται σε ενιαία επιστημονικά κριτήρια.Η κυβέρνηση εμφανίζεται, προς το παρόν, να επιλέγει μια στοχευμένη παρέμβαση με περιορισμένο δημοσιονομικό αποτύπωμα, δίνοντας προτεραιότητα σε νοσηλευτές και πληρώματα ασθενοφόρων.Ειδικοί, επισημαίνουν μάλιστα, ότι η βασική φιλοσοφία των  ΒΑΕ δεν ταυτίζεται  με την απλή «επικινδυνότητα» ενός επαγγέλματος. Και αυτό γιατί  η επικινδυνότητα αντιμετωπίζεται πρωτίστως μέσω πολιτικών Υγείας και Ασφάλειας. Απαιτούνται δηλαδή μέτρα πρόληψης, ιατρική παρακολούθηση, εκτίμηση  επαγγελματικού κινδύνου καθώς και επιδημιολογική επιτήρηση. Το καθεστώς ΒΑΕ θα πρέπει να έρχεται συμπληρωματικά, ως ασφαλιστικός μηχανισμός αντιστάθμισης της πρόωρης φθοράς του οργανισμού σε εργασίες που προκαλούν  αυξημένη νοσηρότητα.Πηγή: euro2day.gr

Αλυσιδωτές αυξήσεις καταγράφονται στις τιμές των καυσίμων στο Νομό Δωδεκανήσου την τελευταία δεκαετία, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Καυσίμων, με τη συνολική επιβάρυνση για νοικοκυριά και επαγγελματίες να ξεπερνά σε αρκετές περιπτώσεις το 40%.Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των τιμών διαδραματίζουν ο υψηλός Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ) και ο ΦΠΑ στο 24%, μέτρα που θεσπίστηκαν επί συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και διατηρήθηκαν από τις κυβερνήσεις της Νέας Δημοκρατίας. Από την 1η Ιανουαρίου 2017 ο ΕΦΚ στη βενζίνη διαμορφώθηκε στα 700 ευρώ ανά 1.000 λίτρα και στο πετρέλαιο κίνησης στα 410 ευρώ ανά 1.000 λίτρα, ενώ ο ΦΠΑ αυξήθηκε στο 24% από την 1η Ιουνίου 2016. Αντίστοιχα, ο ΕΦΚ στο υγραέριο κίνησης καθορίστηκε στα 430 ευρώ ανά 1.000 λίτρα.Την περίοδο Μάιος 2017–Μάιος 2019, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, η αμόλυβδη 95 οκτανίων αυξήθηκε κατά 6,5%, από 1,646 ευρώ σε 1,753 ευρώ το λίτρο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης κατέγραψε άνοδο 11,9%. Την περίοδο Μάιος 2019–Μάιος 2023, επί κυβέρνησης ΝΔ και εν μέσω πανδημίας και ενεργειακής κρίσης, η αμόλυβδη 95 οκτανίων αυξήθηκε κατά 13%. Ακόμη μεγαλύτερες είναι οι αυξήσεις την περίοδο Μάιος 2023–Μάιος 2026. Η αμόλυβδη 95 οκτανίων αυξήθηκε κατά 11,3%, η αμόλυβδη 100 οκτανίων κατά 12,1% και το πετρέλαιο κίνησης κατά 15,8%, ενώ το LPG εκτοξεύθηκε κατά 38,3%.Συνολικά, από τον Μάιο του 2017 έως τον Μάιο του 2026, η αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων από 1,646 ευρώ το λίτρο το 2017 διαμορφώθηκε στα 2,203 ευρώ το 2026, σημειώνοντας συνολική αύξηση 33,8%. Αντίστοιχα, η αμόλυβδη 100 οκτανίων αυξήθηκε κατά 30,7%, από 1,834 ευρώ στα 2,397 ευρώ ανά λίτρο. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η επιβάρυνση στο πετρέλαιο κίνησης, το οποίο από 1,348 ευρώ το 2017 έφτασε στα 1,925 ευρώ το 2026, καταγράφοντας αύξηση 42,8%.Ας εξετάσουμε την πρόταση του ΠΑΣΟΚ για μείωση του ΕΦΚ και του ΦΠΑ στα καύσιμα. Αν ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στην αμόλυβδη βενζίνη μειωνόταν στα 600 ευρώ ανά 1.000 λίτρα, δηλαδή στα 0,60 ευρώ ανά λίτρο, και παράλληλα ο ΦΠΑ περιοριζόταν και στη Ρόδο από το 24% στο 17%, τότε η τελική τιμή της αμόλυβδης στα Δωδεκάνησα θα ήταν αισθητά χαμηλότερη από τα σημερινά επίπεδα. Συγκεκριμένα, η τελική τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων θα μπορούσε να ήταν σήμερα στα 1,96 ευρώ ανά λίτρο. Αυτό σημαίνει ότι η τιμή στην αντλία θα ήταν περίπου 0,24 ευρώ χαμηλότερη ανά λίτρο σε σχέση με τη σημερινή μέση τιμή των 2,203 ευρώ. Η μείωση θα έφτανε περίπου το 11%.* Ο Χρήστος Γιαννούτσος είναι μέλος της Γραμματείας της ΝΟΕΣ Νοτίων Δωδεκανήσων και της Γραμματείας του Τομέα Νησιωτικής Πολιτικής του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής.

Συνολικά 2.488.056.806,68 ευρώ θα καταβληθούν σε 4.335.846 δικαιούχους, από τις 25 έως τις 29 Μαΐου 2026, στο πλαίσιο των προγραμματισμένων καταβολών του e-ΕΦΚΑ και της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ).Ειδικότερα, όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση:Από τον e-ΕΦΚΑ:– στις 26 Μαΐου, θα καταβληθούν 1.305.569.013,24 ευρώ σε 2.602.626 δικαιούχους για την πληρωμή κύριων και επικουρικών συντάξεων Ιουνίου 2026,– στις 28 Μαΐου, θα καταβληθούν 1.118.557.793,44 ευρώ σε 1.663.210 δικαιούχους για την πληρωμή κύριων και επικουρικών συντάξεων Ιουνίου 2026,– στις 29 Μαΐου, θα καταβληθούν 3.030.000 ευρώ σε 8.250 δικαιούχους για την πληρωμή προκαταβολών συντάξεων ν. 4778/2021 Ιουνίου 2026,– από τις 25 έως τις 29 Μαΐου, θα καταβληθούν 13.000.000 ευρώ σε 700 δικαιούχους σε συνέχεια έκδοσης αποφάσεων για εφάπαξ και– στις 29 Μαΐου, θα καταβληθούν 2.500.000 ευρώ σε 2.000 δικαιούχους για την επιστροφή εισφορών μη μισθωτών.Από τη ΔΥΠΑ θα καταβληθούν:– 15.000.000 ευρώ σε 25.000 δικαιούχους για επιδόματα ανεργίας και λοιπά επιδόματα,– 12.000.000 ευρώ σε 17.000 μητέρες για επιδοτούμενη άδεια μητρότητας,– 18.000.000 ευρώ σε 17.000 δικαιούχους στο πλαίσιο επιδοτούμενων προγραμμάτων απασχόλησης και– 400.000 ευρώ σε 60 δικαιούχους φορείς για την πληρωμή εισφορών προγραμμάτων κοινωφελούς χαρακτήρα.