Σοβαρές στρεβλώσεις στις συνθήκες εργασίας στον ελληνικό τουρισμό και τη φιλοξενία καταγράφει νέα διεθνής έρευνα, με τα στοιχεία να αποτυπώνουν ένα περιβάλλον όπου η τυπική συμμόρφωση με την εργατική νομοθεσία συνυπάρχει με εξαντλητικά ωράρια, χαμηλές αμοιβές, εργασιακή ανασφάλεια και φαινόμενα λεκτικής ή ψυχολογικής κακοποίησης.
Η έκθεση με τίτλο «Fair Work and Employment Conditions in the Greek Tourism and Hospitality Sector», η οποία εκπονήθηκε από διεθνή ερευνητική ομάδα των πανεπιστημίων Strathclyde, Bournemouth, Nottingham Trent & Manchester Metropolitan του Ηνωμένου Βασιλείου και του Πανεπιστημίου Πειραιώς, βασίστηκε σε πανελλαδική έρευνα με 451 εργαζόμενους στον τουρισμό και την εστίαση και εξετάζει τις εργασιακές συνθήκες μέσα από πέντε βασικούς άξονες: αμοιβές, συμβάσεις, συνθήκες εργασίας, διοίκηση προσωπικού και εκπροσώπηση εργαζομένων.
Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, ο ελληνικός τουρισμός, παρά τη συμβολή του που ξεπερνά το 20% του ΑΕΠ και της απασχόλησης, εξακολουθεί να στηρίζεται σε ένα μοντέλο έντονης ευελιξίας, εποχικότητας και ανομοιογενών συνθηκών εργασίας. Μάλιστα, σύμφωνα με τα στοιχεία του WTTC που περιλαμβάνονται στην έρευνα, ο τουρισμός υποστήριξε περίπου 900.000 θέσεις εργασίας το 2025, αντιπροσωπεύοντας το 21,1% της συνολικής απασχόλησης στη χώρα.
Την ίδια στιγμή, οι ερευνητές κάνουν λόγο για ένα «διττό» εργασιακό τοπίο, όπου συνυπάρχουν θετικές και αρνητικές πρακτικές. Από τη μία πλευρά, εργαζόμενοι -κυρίως σε μεγαλύτερες και πιο οργανωμένες επιχειρήσεις- δηλώνουν ότι διαθέτουν τυπικές συμβάσεις, αξιοπρεπές περιβάλλον εργασίας και καλύτερη διαχείριση προσωπικού. Από την άλλη, σημαντικό ποσοστό εργαζομένων, κυρίως σε μικρότερες και ανεξάρτητες επιχειρήσεις, αναφέρει υποαμοιβή, απλήρωτες υπερωρίες, υψηλή ένταση εργασίας, εργασιακή βία και περιορισμένο χρόνο ανάπαυσης.
Συμβάσεις στα χαρτιά, απλήρωτες ώρες στην πράξη
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας:
-Το 45,9% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι εργάζεται ή έχει εργαστεί εποχικά τα τελευταία δύο χρόνια, στοιχείο που αναδεικνύει τη μεγάλη εξάρτηση του κλάδου από την εποχική απασχόληση.
-Το 47% εργάζεται σε ανεξάρτητες ή οικογενειακές επιχειρήσεις, το 32,9% σε ελληνικές αλυσίδες και το 20,1% σε πολυεθνικές εταιρείες.
-Σχεδόν το 86% δηλώνει ότι διαθέτει γραπτή σύμβαση εργασίας, ωστόσο η έρευνα καταγράφει σημαντική απόκλιση ανάμεσα στις συμβατικές και στις πραγματικές ώρες εργασίας, με πολλούς εργαζόμενους να αναφέρουν αδήλωτες υπερωρίες ή επιπλέον ώρες που δεν καταγράφονται επισήμως.
-Το 27% των εργαζομένων δηλώνει ότι δεν αμείβεται πλήρως για όλες τις ώρες εργασίας του.
Σημαντικό ποσοστό εργαζομένων δηλώνει ότι εργάζεται χωρίς επαρκή διαλείμματα ή ημέρες ανάπαυσης, ειδικά κατά την τουριστική περίοδο αιχμής.
Λεκτική βία, bullying και πρόβλημα στέγης για τους εποχικούς
Η έρευνα δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στο ζήτημα της εργασιακής κακοποίησης και παρενόχλησης, με τα ευρήματα να προκαλούν έντονο προβληματισμό.
Η λεκτική κακοποίηση εμφανίζεται ως η πιο διαδεδομένη μορφή κακομεταχείρισης, καθώς μόλις το 9,5% δηλώνει ότι δεν έχει βιώσει ποτέ λεκτική κακοποίηση στον χώρο εργασίας. Το 54,8% αναφέρει ότι τη βιώνει «μερικές φορές», το 21,4% «τις περισσότερες φορές» και το 8,3% «πάντα».
Παράλληλα, ψυχολογική κακοποίηση δηλώνει ότι έχει βιώσει «μερικές φορές» το 42,9% των εργαζομένων, ενώ το 17,9% αναφέρει ότι τη βιώνει συνεχώς.
Το 36,9% δηλώνει ότι έχει βιώσει bullying στον χώρο εργασίας, ενώ το 17,9% αναφέρει ότι έχει υποστεί σεξουαλική παρενόχληση ή κακοποίηση «μερικές φορές».
Αξίζει να σημειωθεί ότι η έρευνα καταγράφει πως εργοδότες, προϊστάμενοι αλλά και πελάτες εμφανίζονται μεταξύ των βασικών πηγών λεκτικής ή ψυχολογικής πίεσης προς τους εργαζόμενους.
Στο μεταξύ, ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις συνθήκες διαμονής των εποχικών εργαζομένων, κυρίως στα νησιά. Το 57,3% δηλώνει ότι του παρέχεται κατάλυμα από τον εργοδότη, ενώ το 42,7% δεν λαμβάνει καμία στεγαστική υποστήριξη.
Από όσους λαμβάνουν στέγη, το 37,7% διαμένει σε κοινόχρηστο δωμάτιο, ενώ μόλις το 30,8% σε αυτόνομο διαμέρισμα ή κατοικία. Παράλληλα, η έρευνα καταγράφει προβλήματα υπερπληθυσμού, θορύβου, ελλιπούς καθαριότητας και ανεπαρκών υποδομών.
Σε τούτο το σημείο να τονιστεί ότι μόλις το 7% των εργαζομένων δήλωσε ότι δεν αντιμετώπισε κανένα πρόβλημα στις συνθήκες διαμονής του.
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι ο ελληνικός τουρισμός βρίσκεται μπροστά σε ένα κρίσιμο παράδοξο: παραμένει βασικός πυλώνας της οικονομίας, αλλά στηρίζεται σε ένα εργασιακό μοντέλο που εντείνει την επισφάλεια και δυσκολεύει τη διατήρηση προσωπικού στον κλάδο. Μάλιστα, σύμφωνα με τις προβλέψεις που παρατίθενται στην έρευνα, ο τομέας ενδέχεται να αντιμετωπίσει έλλειψη έως και 290.000 εργαζομένων μέχρι το 2035, γεγονός που, όπως επισημαίνεται, καθιστά τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας όχι μόνο κοινωνική αλλά και στρατηγική οικονομική προτεραιότητα για τη χώρα.
Η έκθεση θα παρουσιαστεί σε ημερίδα για τις ‘ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΚΑΙΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟ’ που θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη, 20 Μαίου 2026, στις εγκαταστάσεις του Πανεπιστημίου Πειραιώς (Κεντρικό Κτήριο-Αίθουσα συνεδρίων), με ώρα έναρξης τις 15:00.
tornosnews.gr
