Ραδιόφωνο Live Επικοινωνία Χρήσιμα τηλέφωνα Φαρμακεία
Follow us
  • ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΊΑ

Μετά την ανακοίνωση των επίσημων αποτελεσμάτων της απογραφής του 2021 ο νόμιμος πληθυσμός της Ελλάδας (δηλ. οι πολίτες που διαμένουν νόμιμα στη χώρα, χωρίς τους μετανάστες) είναι πολύ μειωμένος σε σύγκριση με τον αντίστοιχο πληθυσμό της απογραφής του 1991, που ήταν 10.134.534 άτομα, βαίνει συνεχώς πτωτικός και εμφανίζει σήμερα τον αριθμό των 9.716.889 ατόμων. Σε πρώτη φάση το πρόβλημα αυτό είναι η συνέπεια της αναντιστοιχίας των αυξημένων απαιτήσεων του βιοτικού επιπέδου για τη στήριξη μιας οικογένειας σε σχέση με την οφειλόμενη στήριξη από το κοινωνικό κράτος. Υπήρξε, βέβαια, και η ανέχεια, που οφειλόταν στην επιβολή της μνημονιακής πολιτικής της δεκαετίας του 2010. Ωστόσο, για πολλά μέχρι τις μέρες μας χρόνια ισχύει αυτό που οδηγεί στην υπογεννητικότητα και δεν είναι άλλο από το σύνθημα: «η παραγωγή αγαθών αντί της αναπαραγωγής ανθρώπων», κι έτσι υπονομεύεται καίρια το όραμα της γέννησης και της σωστής ανατροφής των παιδιών, που αποτελεί τον αυθεντικό οδοδείκτη της οικογενειακής μας παράδοσης. Εδώ πρέπει να προστεθεί και η μαζική μετανάστευση αρκετών χιλιάδων νέων ανθρώπων, οι περισσότεροι από τους οποίους ασφαλώς σπούδασαν και καταρτίστηκαν με έξοδα του ελληνικού λαού, για να απολαμβάνουν τις υπηρεσίες τους οι ισχυρές Ευρωπαϊκές χώρες. Το πρόβλημα της υπογεννητικότητας στην Ελλάδα έχει, βέβαια, κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες, γιατί μειώνει το εργατικό δυναμικό, με περαιτέρω αύξηση της αναλογίας μεταξύ συνταξιούχων και  εργαζομένων. Το όριο της γήρανσης, με το οποίο κατανέμεται ηλικιακά ο πληθυσμός, έχει ανέβει από τα 60 στα 65 χρόνια και εκτιμάται ότι οι πάνω των 65 ετών Έλληνες αποτελούν σήμερα το 22,6% του συνόλου του πληθυσμού της χώρας («Ναυτεμπορική»,7-1-2022). Η ραγδαία επιδείνωση της υπογεννητικότητας οδηγεί επίσης, σύμφωνα με εκτιμήσεις Πανεπιστημιακών, στη διαπίστωση ότι η κατάσταση θα χειροτερέψει πολύ περισσότερο, αφού θα χρειαστεί να ληφθούν «εφιαλτικά μέτρα», όπως η μείωση των συντάξεων κατά 30% και η αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης στα 73 έτη έως το 2060 («Οικονομικός Ταχυδρόμος», 3-1-2023).Ήδη η Ελλάδα βρίσκεται στην 3η χειρότερη θέση ανάμεσα στις χώρες της Ευρωζώνης, σε σχέση με την προβλεπόμενη μείωση του πληθυσμού. Ενώ ο μέσος όρος εκτιμώμενης μείωσης στην Ευρωζώνη είναι περί το 4% , εκτιμάται ότι μετά από 77 χρόνια ο συνολικός πληθυσμός της Ελλάδας θα είναι κατά 24% μικρότερος σε σχέση με αυτόν της πρόσφατης απογραφής του 2021.Δυστυχώς από αυτές τις εξελίξεις αντλεί σήμερα το απύθμενο θράσος ο γείτονάς μας κ. Ερντογάν, του οποίου τα μυαλά πήραν αέρα από τον πληθυσμό των 80 εκατομμυρίων και πλέον κατοίκων της χώρας του και μας απειλεί συνεχώς με περιφρονητικές και προσβλητικές φράσεις, εκστομίζοντας ακόμη και ανήκουστες κορώνες, όπως: «θα έρθουμε μια νύχτα» και άλλα ευτράπελα. Το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας μας διαπιστώνεται πια ότι είναι μέρος των συνεπειών μιας ευρύτερης πνευματικής, πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής παρακμής. Ενώ έχουμε την ψευδαίσθηση ότι επιβιώνουμε, στην πραγματικότητα όμως αργοπεθαίνουμε. Χρειάζεται, λοιπόν, το Κράτος μας να λάβει πολλά και δραστικά μέτρα για την αναχαίτιση του φαινομένου της μείωσης του πληθυσμού, μέτρα που θα στοχεύουν στην ουσιαστική  βελτίωση των συνθηκών της ζωής των πολιτών, στην εξασφάλιση νέων θέσεων εργασίας και ιδιαίτερα στην περαιτέρω ενίσχυση της μητρότητας με γενναίες παροχές για τη συντήρηση των πολυμελών οικογενειών. Επιτέλους ας σκύψει η Πολιτεία με υπευθυνότητα και αποφασιστικότητα στην επίλυση του ζητήματος αυτού, που πρώτιστα θεωρείται εθνικό, αλλιώς θα είναι οδυνηρές οι συνέπειες για τον τόπο μας. Για την αδιαφορία επί του προκειμένου θα ισχύει για όλους τους Έλληνες το γνωστό εκείνο ρητό που εκστόμισε ο ιστορικός μας Θουκυδίδης: «Των οικιών ημών εμπιπραμένων, ημείς άδομεν» (Τα σπίτια μας καίγονται κι εμείς τραγουδάμε). 

  • 02 Φεβρουαρίου 2023
  • 0 Σχόλια

  • ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΊΑ

Ο Όρκος τον οποίον έπρεπε να δώσουν οι 204 συνολικά δικαστές πριν την έναρξη της δίκης, σύμφωνα πάντα με την αναφερόμενη στο Β΄ Μέρος επιγραφή, ήταν σε μετάφραση ο ακόλουθος:«Ναι, μα τον Δία και τον Λύκιον Απόλλωνα και τη Γη (ορκίζομαι ότι) θα δικάσω γι αυτά που κατέθεσαν ενόρκως οι αντίδικοι, σύμφωνα με τη γνώμη που θα σχηματίσω και θα πιστεύω, ότι είναι απόλυτα δίκαιη και ότι δεν θα εκδώσω απόφαση στηριζόμενος στην κατάθεση μάρτυρα, που θα μου φανεί ότι δεν λέει την αλήθεια. Και (ορκίζομαι) ότι δεν πήρα δώρα για τη δίκη αυτή, ούτε εγώ ο ίδιος, ούτε άλλος κανένας, άντρας ή γυναίκα, για λογαριασμό μου με κανένα τέχνασμα ή πλάγιο μέσο. Αν σταθώ πιστός στον όρκο μου, είθε όλα να μούρχονται δεξιά, αν δε επιορκήσω, το αντίθετο να πάθω».Στη συνέχεια αναφέρεται ο τρόπος της συγκέντρωσης των μαρτυρικών καταθέσεων. Οι καταθέσεις των μαρτύρων, που δεν θα μπορούσαν να ταξιδέψουν στην Κνίδο, όπου ήταν ο τόπος της διεξαγωγής της δίκης, δεν θα γίνονταν την ίδια μέρα και στα δυο νησιά, αλλά οι μεν Κώοι μάρτυρες θα κατέθεταν προ των προστατών αρχόντων της Κω στις 24 του μηνός «Καφίσιου», που αντιστοιχούσε με Δεκέμβρη-Γενάρη, οι δε Καλύμνιοι μάρτυρες θα κατέθεταν μπροστά στους δικούς τους προστάτες άρχοντες, στις 24 του επόμενου μήνα «Βατρόμιου», που αντιστοιχούσε με Γενάρη-Φλεβάρη. Οι καταθέσεις θα γίνονταν «παρεύντων των αντιδίκων», δηλ. επί παρουσία των αντιδίκων. Όσο για τις προτάσεις των αντιδίκων αυτές έπρεπε να κατατεθούν στο δικαστήριο σφραγισμένες με τη δημόσια σφραγίδα της κάθε μιας από τις δυο πόλεις. Οι στρατηγοί είχαν την ευθύνη της αποσφράγισης και παράδοσης στο δικαστήριο όλων των εγγράφων με τα αποδεικτικά στοιχεία για λογαριασμό και των δυο αντιδίκων. Τέλος ο Γραμματέας διάβαζε στο δικαστήριο την καταγγελία, τις προτάσεις και τις μαρτυρικές καταθέσεις των αντιδίκων, χωρίς να υπολογίζεται ο χρόνος της ανάγνωσής τους στο χρόνο της διάρκειας των αγορεύσεων.Για τη διεξαγωγή της δίκης ο καθένας από τους αντιδίκους είχε το δικαίωμα να παρουσιάσει τέσσερις συνηγόρους. Οι συνήγοροι μπορούσαν να καταθέσουν και σαν μάρτυρες. Κάθε συνήγορος είχε επίσης το δικαίωμα να μιλήσει δυο φορές. Η κύρια αγόρευση λεγόταν «πρώτος λόγος» και η δευτερολογία «δεύτερος λόγος». Για να υπάρχει ένα όριο στη διάρκεια των αγορεύσεων, χρησιμοποιούσαν την κλεψύδρα, στην οποία έχυναν νερό, άλλοτε λιγότερο κι άλλοτε περισσότερο, ανάλογα μα τη σπουδαιότητα της δίκης. Την ποσότητα του νερού την καθόριζαν οι δικαστές. Στη δίκη της Κνίδου ορίστηκε να χυθούν στην κλεψύδρα 18 «χόες» νερό για τον πρώτο λόγο (59 λίτρα περίπου) και 10 χόες για τον δεύτερο. Τον χρόνο της διάρκειας της ροής του νερού δεν μπορούμε να τον ξέρουμε, καθώς αυτός εξαρτιόταν από το άνοιγμα της οπής της κλεψύδρας.Δύσκολο τελικά αποδείχθηκε το έργο των δικαστών στην Κνίδο, γιατί η υπόθεση ήταν αρκετά περίπλοκη. Οι κληρονόμοι των Κώων χρηματιστών αξίωναν την εξόφληση του χρέους από τους Καλυμνίους. Ωστόσο οι Καλύμνιοι, άγνωστο με ποια επιχειρήματα, που θα τα μαθαίναμε αν στην οπίσθια όψη της επιγραφής δεν έλειπαν 25 περίπου στίχοι, κατόρθωσαν να αποδείξουν ότι το χρέος μαζί με τους τόκους είχε ήδη εξοφληθεί, γι’ αυτό και  οι δικαστές με πλειοψηφία 48 ψήφων (126 υπέρ και 78 κατά) και εξέδωσαν καταδικαστική απόφαση για τους κατηγόρους. Η συγκεκριμένη, λοιπόν, αρχαία επιγραφή, που περιγράψαμε, θα μπορούσε να αποτελέσει για τον σύγχρονο νομικό μας κόσμο ένα εξαιρετικό υπόδειγμα μιας πληρέστατης δικονομικής διαδικασίας, του τρόπου, δηλαδή, της απονομής της δικαιοσύνης.Κατά τα ρωμαϊκά χρόνια η ρωμαϊκή νομοθεσία, όπως διαμορφώθηκε από το 146 π. Χ. μέχρι το 235 μ. Χ., επέδρασε σταδιακά στο πατροπαράδοτο δίκαιο των Κώων. Οι Νόμοι (Leges), τα Διατάγματα της Συγκλήτου (Senatus Consulta) και οι Αυτοκρατορικές Διατάξεις (Contitutiones) μπήκαν σίγουρα στη ζωή των Κώων, όπως και των άλλων υποτελών. Δεν βρέθηκαν όμως στο νησί άλλες επιγραφές, που να σχετίζονται με τη ρωμαϊκή δικαιοσύνη, εκτός από μία. Πρόκειται για επιτύμβια στήλη, εντοιχισμένη ψηλά στην ανατολική πλευρά του οθωμανικού τεμένους του Πλατάνου και αναφέρεται στην κακόβουλη («δόλω πονηρώ») μετατόπιση σε άλλο μέρος ενός άγνωστου σ’ εμάς αντικειμένου, που περιγράφεται στην αρχή της επιγραφής, η οποία στο σημείο εκείνο είναι κατεστραμμένη. Ζητά δε να κριθεί κάποιος υπεύθυνος απέναντι στην περιουσιακή υπόσταση του ηγεμόνα (τω φίσκω»), καθώς παραβίασε τη σχετική νομοθεσία και ντρόπιασε τους καταχθόνιους θεούς Πλούτωνα, Δήμητρα, Περσεφόνη και Ερινύες. Ο νομικός όρος “δόλω πονηρώ” αντιστοιχεί με το ρωμαϊκό “dolus malo”, ενώ o φίσκος, από το λατινικό “fiscus”, σήμαινε το προσωπικό ταμείο του ηγεμόνα, που το διοικούσε πάντα ο εκάστοτε Ρωμαίος Αυτοκράτορας.Είδαμε, λοιπόν, ότι ο θεσμός της δικαιοσύνης κυριάρχησε ως ύψιστη αρετή  για τους κατοίκους της Κω, που με το πνεύμα τους αυτό διαδραμάτισαν σπουδαίο ρόλο στη σφυρηλάτηση του αρχαίου ελληνικού δικαίου.Περισσότερα για το θεσμό της δικαιοσύνης στην αρχαία Κω βλέπε στο βιβλίο μου: «Ιστορία της Νήσου Κω», έκδοση Δήμου Κω 1990, σελ.116-120, 155-156. Και στην αγγλική έκδοση του ιδίου βιβλίου, έτους 2015, σελ. 119-123, 158-159,  όπου και η σχετική βιβλιογραφία.

  • 30 Ιανουαρίου 2023
  • 0 Σχόλια

  • ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΊΑ

Η ζηλευτή ευνομία της Κω, η οποία οφειλόταν στην εφαρμογή της νομοθεσίας του Χαρώνδα, που διαβάσαμε στο πρώτο δημοσίευμά μας, θα οδηγήσει τον Αντίγονο τον Α΄ στην ανάγκη να χρησιμοποιήσει τους Κωακούς Νόμους, «εσφραγισμένους τη Κώων σφραγίδι», όταν αυτός στα πλαίσια της δικαιοδοσίας του αποφάσισε τη «συνοίκηση», δηλ. τη  συγκατοίκηση των πληθυσμών της Λυδικής πόλης Λεβέδου με την παράκτια πόλη Τέω (306 - 302 π. Χ.), που εκείνος τότε εξουσίαζε, έχοντας μάλιστα και τη συγκατάθεση των κατοίκων των δυο αυτών πόλεων.Ωστόσο δεν χρησιμοποιούνταν μόνο οι νόμοι της Κω, αλλά και οι φημισμένοι δικαστές της, που καλούνταν συχνά να γνωματεύσουν και να κρίνουν υποθέσεις άλλων πόλεων. Έτσι σε επιγραφές με τιμητικά ψηφίσματα αρκετών πόλεων, που υποδεικνύουν μάλιστα και την ανάρτηση «εν τω επιφανεστάτω τόπω προ του δικαστηρίου», διαβάζουμε τις ευχαριστίες των πόλεων εκείνων για την αποστολή δικαστών από την Κω μαζί με την παράκληση να διατηρηθεί η εύνοια των Κώων απέναντί τους. Μερικές φορές ακόμα και οι ίδιοι οι Κώοι καλούσαν δικαστές από άλλες πόλεις για να απονείμουν δικαιοσύνη με τον πιο αδιάβλητο τρόπο σε περίπλοκες και λεπτές υποθέσεις. Άλλωστε στα πλαίσια της πόλης-κράτους εκείνων των εποχών, ή απονομή της δικαιοσύνης από ξένους δικαστές συνιστούσε όχι μόνο νομικό αλλά και πολιτικό φαινόμενο σημαντικό για την επιβίωση της δημοκρατίας. Τους ξένους δικαστές που έφθαναν στην Κω τους υποδέχονταν αρμόδια όργανα οι «δικασταγωγοί», όπως μαρτυρούν τρεις επιγραφές του νησιού. Οι δικασταγωγοί ασκούσαν τή «δικαστοφυλακία», συνόδευαν δηλαδή τους επιλεγμένους από την πόλη τους ξένους δικαστές στην πόλη της Κω, όπου επρόκειτο να δικάσουν και μεριμνούσαν γι’ αυτούς καθ’ όλη τη διάρκεια της παραμονής τους στο νησί. Διαφύλαγαν ακόμη και τα «δημόσια και ιδιωτικά συμβόλαια», όπως μας λέγουν οι επιγραφές.Οι Κώοι κατέφευγαν επίσης και στη διαιτησία ξένης προς τους αντιδίκους πόλης, όπως μαρτυρεί μια πολύ ενδιαφέρουσα Καλυμνιακή επιγραφή, που χρονολογείται στις αρχές του 3ου π. Χ. αιώνα και αναφέρεται στην κρίση ενός δικαστηρίου στην Κνίδο της Μικρασίας, για μια διαφορά δανείου μεταξύ της Καλύμνου και των κληρονόμων ενός Κώου χρηματιστή. Κάποτε, δηλαδή, ο Δήμος Καλυμνίων συνήψε ένα δάνειο από δυο Κώους συνεργάτες χρηματιστές, τον Παυσίμαχο και τον Ιπποκράτη [το όνομα του μέγιστου Κώου γιατρού φαίνεται να το τιμούσαν και να το έδιναν στους γιους τους οι μεταγενέστεροι συντοπίτες του]. Το δάνειο ξοφλούσαν οι Καλύμνιοι τμηματικά. Ύστερα όμως από μερικά χρόνια πέθαναν οι δυο αρχικοί δανειστές και οι Καλύμνιοι εξακολουθούσαν να πληρώνουν στους κληρονόμους τους. Οι κληρονόμοι του Ιπποκράτη ισχυρίστηκαν ότι όσα εισέπραξαν από το Δήμο Καλυμνίων ήταν το δικό τους μερίδιο μονάχα, όχι όμως και το μερίδιο των κληρονόμων του Παυσιμάχου. Και αυτοί ενάγουν το Δήμο Καλυμνίων και απαιτούν να τους καταβληθούν τριάντα τάλαντα, το υπόλοιπο, δηλαδή, του χρέους των Καλυμνίων σ’ αυτούς.Η επιγραφή ήταν γραμμένη σε δυο όψεις. Στην πρόσθια όψη αναγράφονται τα κύρια πρόσωπα της δίκης, οι στρατηγοί των Κνιδίων, που επόπτευαν τη δίκη, και οι συνήγοροι των Κώων και των Καλυμνίων. Συνήγορος των Κώων ήταν ο Φιλίνος, ο γιος του Διοκλή από την Κω, των δε Καλυμνίων ο Εκατώνυμος, ο γιος του Πρυτάνεως από τη Μίλητο, με συνεργάτες του τους νομομαθείς Καλυμνίους Εξάκεστο, το γιο του Αλκίνου και Αριστόφαντο, το γιο του Αριστόλα. Η επιγραφή αναφέρεται επίσης στη διαδικασία που έπρεπε να ακολουθεί και στα στοιχεία που έπρεπε να καταθέσουν τόσο οι κατήγοροι, οι «διώκοντες», όσο και οι κατηγορούμενοι, οι «φεύγοντες». Στο τρίτο μέρος του άρθρου μας, που θα  δημοσιευθεί προσεχώς, θα αναφερθούμε στον όρκο τον οποίον έπρεπε να δώσουν οι δικαστές, στον τρόπο της συγκέντρωσης των μαρτυρικών καταθέσεων, στον τρόπο της διεξαγωγής της δίκης και τελικά πια ήταν, σύμφωνα πάντα με την επιγραφή, η απόφαση του δικαστηρίου.

  • 24 Ιανουαρίου 2023
  • 0 Σχόλια

  • ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΊΑ

Μέρος Α΄.Στην αρχαία ελληνιστική Κω γνωρίζουμε ότι εφαρμόζονταν οι νόμοι του μεγάλου νομοθέτη από την Κατάνη της Σικελίας του Χαρώνδα. Ο Χαρώνδας ή Χαιρώνδας έζησε περί το 610 π. Χ., η δε νομοθεσία του διαπνεόταν από έντονο θρησκευτικό αίσθημα που έκανε να θεωρούνται σαν μέγιστα αδικήματα η ασέβεια προς τους θεούς η εκούσια κάκωση των γονέων και η καταφρόνηση των αρχόντων και των νόμων. Η έννοια της πολιτικής αρετής ήταν ο ύψιστος κανόνας, που κατεύθυνε τη συμπεριφορά των αρχόντων και των αρχομένων στην πόλη. Η ιδέα ότι ο πολίτης ανήκει στο σύνολο, που οφείλει να τον μεταχειρίζεται με ανθρωπισμό και κατανόηση, κατακτά διαρκώς έδαφος. Η αντίληψη αυτή χαρακτηρίζει τις επιμέρους διατάξεις της νομοθεσίας του Χαρώνδα, που επιδιώκουν να καταστήσουν τον πολίτη οργανικό μέρος της πόλης και να τον θέσουν στην εξυπηρέτηση των γενικότερων σκοπών της. Ο Χαρώνδας φρόντισε να μην καταστρατηγείται ο νόμος με στρεψοδικίες και να διατυπώνεται πάντα με σαφήνεια. Γι’ αυτό και ο Αριστοτέλης (Πολ. 1274β,8) παρατήρησε πως ο Χαρώνδας υπήρξε : «τη ακριβεία των νόμων γλαφυρώτερος και των νυν νομοθετών». Ο Χαρώνδας όρισε επίσης την αυστηρή εφαρμογή των νόμων, έστω και αν ενδεχόμενα κάποιος μπορεί να αδικηθεί από αυτούς. Η νομοθεσία του Χαρώνδα απλώθηκε σε όλη τη Μεγάλη Ελλάδα, έπειτα πέρασε στην Κω κι από εκεί στη Μικρά Ασία, στην Τέω, στη Λέβεδο κι έφτασε ως την Καππαδοκία.Ο Αλεξανδρινός ποιητής ο Ηρώνδας, που γεννήθηκε στην Κω το πρώτο μισό του 3ου π. Χ. αιώνα, στον δεύτερο μιμίαμβό του καθώς περιγράφει τα σχετικά με τη δίκη για τον «Πορνοβοσκό» ((στίχος 48) θα τονίσει: «ταυτ’ έγραψε Χαιρώνδης, άνδρες δικασταί». Από τη δίκη, λοιπόν, του Πορνοβοσκού, που διεξάγεται στην Κω, μαθαίνουμε αρκετά για το κοινωνικό περιεχόμενο των νόμων του Χαρώνδα, ακριβώς όπως ίσχυαν τότε στο νησί. Έτσι βλέπουμε, για παράδειγμα, να επιβάλλεται διπλάσια αποζημίωση σ’ εκείνον που έβλαψε κάποιον από πρόθεση (φθορά ξένης ιδιοκτησίας), σε σύγκριση με την αποζημίωση που καταβάλλει κάποιος για τη ζημιά που προκάλεσε άθελά του, δηλ. χωρίς πρόθεση. Σύμφωνα με την περικοπή που διέσωσε ο Ηρώνδας («Πορνοβοσκός». στίχος 46 κ. επ.) διαβάζουμε σε μετάφραση:«Αν κάποιος ελεύθερος προσβάλει δούληή θελήσει να την ακολουθήσει, της δίκης το πρόστιμο διπλά να καταβάλλει».  Και πιο κάτω (στίχοι 50-54) διαβάζουμε αυτά που λέει ο κατήγορος, τον οποίον ο Ηρώνδας κατονομάζει Βάτταρο:«Αν την πόρτα κάποιος ρίξει,ένα χρυσό είναι η ποινή‧ κι αν με γροθιά σε απειλήσει,ένα χρυσό πάλι είναι η ποινή‧ μα αν κάψει σπίτιή παραβιάσει οικογενειακό άσυλο, χίλια χρυσά είναι η ποινή και η ζημιά πληρώνεται διπλά».Από τα παραπάνω διαπιστώνουμε το αυστηρό πράγματι περιεχόμενο της νομοθεσίας του Χαρώνδα που ίσχυε στην Κω και τη μεγάλη σημασία που αποδιδόταν στις εκούσιες παραβάσεις του νόμου.Η τήρηση των διατάξεων της νομοθεσίας του Χαρώνδα στηριζόταν, όπως θα λέγαμε σήμερα, στον πατριωτισμό των πολιτών. Η διαφύλαξη του κύρους και της υπόληψης της πόλης ήταν ο υπέρτατος νόμος. Γι’ αυτό και στον Πορνοβοσκό ο Βάτταρος κλείνει την κατηγορία του απευθυνόμενος στους δικαστές του μ’ ετούτα τα λόγια:«Το λοιπόν, κύριοι, μη νομίζετε πως η απόφασή σαςαφορά μόνο τον Βάτταρο τον μαστροπό, αλλά και όλους τους ξένους που μένουνε στην πόλη σας.Τώρα θα δείξετε τη δύναμη που έχει η Κωςκι ο Μέροπας και ποια δόξα είχε ο Θεσσαλός κι ο Ηρακλής, γιατί ήρθε εδώ ο Ασκληπιόςαπό την Τρίκκη και για ποιό λόγο γέννησεεδώ η Φοίβη την Λητώ. (Επικαλείται εδώ όλο το μυθολογικό υπόβαθρο του νησιού της Κω). Αυτά να έχετε στο νου σας και ορθή απόφασηνα βγάλετε, ώστε ο Φρύγας ( δηλ. ο κατηγορούμενος Θαλής, που καταγόταν από τη Φρυγία) τώρα πιαμε την ποινή καλύτερος θα γίνει,  εκτός αν ψέματα η παροιμία η παλιά μας λέει».  («Πορνοβοσκός», στίχοι 92-102).Η δικαστική, λοιπόν, απόφαση που περιμένει ο Βάτταρος αφορά όχι μόνον εκείνον, αλλά και όλους, όσοι μένουν στην πόλη. Έτσι πάνω στο δεσμό του κοινού τόπου τόσο για τους ντόπιους όσο και για τους ξένους (και όχι στο δεσμό του κοινού αίματος) θεμελιώνεται κατά τη νομοθεσία του Χαρώνδα, το δίκαιο της πόλης. Αυτό ήταν το πνεύμα που υποχρέωνε τους πολίτες της Κω να ορκίζονται όλοι μαζί στην Αγορά μπροστά στα Αρχεία, ότι θα παραμείνουν πιστοί στους «πατρίους νόμους» και στα δόγματα της «Εκκλησίας του Δήμου» τους.Επειδή το θέμα της δικαιοσύνης στην αρχαία Κω είναι εκτενές, θα συνεχίσω και θα ολοκληρώσω σε επόμενο δημοσίευμα την περιγραφή του.

  • 20 Ιανουαρίου 2023
  • 0 Σχόλια

  • ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΊΑ

Την παραμονή των Θεοφανείων φέρνουν από την εκκλησιά τον «μικρό αγιασμό» μαζί μ’ ένα κλαδί ελιάς και «λαντουρούν» (ραντίζουν) το σπίτι, τις αυλές, τα περιβόλια και τα χωράφια. Από το πρωί της ίδιας ημέρας οι παπάδες γυρίζουν και αγιάζουν ψάλλοντας το «Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου σου Κύριε…», ενώ τα μικρά παιδιά τραγουδούν τα ακόλουθα κάλαντα των Φώτων:Ο μήνας έχει σήμερα πέντε Γενουαρίουκι όλοι μας εορτάζουμε τα Φώτα του Κυρίου. Όλοι οι παπάδες περπατούν με το Σταυρό στο χέρι   και μπαίνουνε στα σπίτια μας και λεν’ τον «Ιορδάνη».    Βοήθεια να έχετε τον Μέγα Ιωάννη,   το σώμα σας και η ψυχή  νάχουν χαρά μεγάλη.  Εσχίστηκαν οι ουρανοί και βγήκε περιστέρι,  μα περιστέρι δεν ήταν, μον’ ήταν τ’ Άγιο Πνεύμα. Και τ’ Άγιο Πνεύμα έφυγε και πάει να μαρτυρήσει  πως ο Χριστός βαφτίζεται σ’ Ανατολή και Δύση.  Κάτω στα Ιεροσόλυμα και στου Χριστού τον Τάφο,  εκεί δέντρο δεν ήτανε και δέντρο εφυτρώθει.  Το δέντρο ήταν ο Χριστός κι η ρίζα η Παναγία  και τα περικλωνάρια του ήταν η μαρτυρία,  που μαρτυρούσαν κι έλεγαν για του Χριστού τα Πάθη*.Και εις έτη πολλά!  *Με τη φράση αυτή ο λαϊκός στιχουργός συνδέει τα Θεοφάνεια με την άλλη μεγάλη γιορτή  της Χριστιανοσύνης, το Πάσχα, γι αυτό και καταλήγει ο στίχος του στα Πάθη του Χριστού.Την παραμονή των Θεοφανείων οι αγρότες της Αντιμάχειας, της Καρδάμαινας και της Κεφάλου έχουν έθιμο να κάνουν τις «μαρμαρίτες», δηλ. τηγανίτες, που το όνομά τους πήραν από το μάρμαρο, πάνω στο οποίο ψήνονται. Γίνονται από ζυμάρι ανεβατό, ανακατωμένο με αρκετό νερό και ταραγμένο ώστε να γίνει νερουλό. Μ’ ένα «αγκλούπιν» (νεροκολοκύθα) ή ένα κανάτι χύνουν το ζυμάρι πάνω σε «καϊνατισμένο» (πυρακτωμένο) μάρμαρο. Το ζυμάρι απλώνεται κυκλικά, γεμάτο από άπειρες μικρές οπές σαν το σφουγγάρι. Αφού ψηθούν οι μαρμαρίτες, τρώγονται βουτηγμένοι στο μέλι ή στο πετιμέζι την παραμονή των Φώτων, που είναι μέρα νηστίσιμη, ενώ τις άλλες μέρες τηγανίζονται, αφού βουτηχτούν σε χτυπημένο αυγό και πασπαλίζονται με ζάχαρη ή βρέχονται με μέλι ή πετιμέζι.Ανήμερα των Φώτων, μετά τη Λειτουργία, τελείται πανηγυρικά στις εκκλησιές ο «Μέγας Αγιασμός» και στη συνέχεια γίνεται η κατάδυση του Σταυρού στη θάλασσα, για να αγιασθούν και τα νερά. Πολλοί είναι οι νέοι που θα βουτήξουν στο κρύο νερό για να πιάσουν τον Σταυρό, ενώ ένα κατάλευκο περιστέρι, που συμβολίζει το Άγιο Πνεύμα, αφήνεται να πετάξει πάνω από το χώρο της τελετής. Εκείνος που θα πιάσει τον Σταυρό θεωρείται τυχερός κι ευλογημένος. 

  • 02 Ιανουαρίου 2023
  • 0 Σχόλια

ΕΞΟΔΟΣ